Tại cuộc họp đánh giá thường niên Việt Nam và 3 nhà tài trợ chương trình Môi trường Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn năm 2009, tổ chức ngày 25/9, tại Hà Nội, các nhà tài trợ vẫn cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam để hoàn thành mục tiêu thiên niên kỷ về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Lê Tuấn Sơn, Chánh Văn phòng Trung tâm Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn cho biết năm 2009, có thêm khoảng 2,6 triệu người được cấp nước sạch, nâng tỉ lệ người dân dùng nước hợp vệ sinh đạt 79%; trong đó, khoảng 40% người dân được dùng nước đạt tiêu chuẩn.

Về vệ sinh môi trường nông thôn mới chỉ có 59% số hộ dân có nhà tiêu hợp vệ sinh, thấp hơn chỉ tiêu kế hoạch đề ra là 65%. Mục tiêu đến năm 2010 sẽ có khoảng 83% dân số được tiếp cận nước hợp vệ sinh và khoảng 64% số hộ dân có nhà tiêu hợp vệ sinh, khoảng 80% trường học, trạm xá, trụ sở xã… có công trình cấp nước và nhà tiêu hợp vệ sinh.

Về giải ngân cho chương trình mới đạt khoảng 26% tương đương gần 1.500 tỉ đồng, ở mức độ thấp, chương trình sẽ phấn đấu nâng tỉ lệ giải ngân từ nay tới cuối năm.

Ông Kerry Groves, Tham tán Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, đại diện các nhà tài trợ Autralia cho biết thông qua cuộc họp này, thấy rõ những thách thức mà chương trình đang gặp phải.

Nếu không đánh giá và đề ra chiến lược cũng như xây dựng chương trình tổng thể, Việt Nam sẽ khó đạt được mục tiêu thiên niên kỷ đến năm 2015 về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Đặc biệt là vấn đề về rủi ro tài chính, hiện vẫn còn một số địa phương sử dụng sai, sử dụng chưa đúng, sử dụng quá nguồn vốn… cần phải giải quyết triệt để.

Bên cạnh đó cần phân cấp trực tiếp cho chính quyền địa phương để việc sử dụng nguồn kinh phí phải thực sự minh bạch, bài bản và chuyên nghiệp, ông Kerry Groves nói.

Bà Nguyễn Kim Quy, cán bộ chương trình của Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam cho biết trong vệ sinh nông thôn, Việt Nam đã có nhiều cố gắng nhưng hiệu quả đạt được rất thấp, vì vậy chương trình cần đẩy mạnh việc thử nghiệm các phương pháp tiếp cận vệ sinh mới.

Nếu cần phải lồng ghép các phương thức khác để tăng hiệu quả vệ sinh nông thôn thay vì chờ hết chương trình mới đánh giá, rút kinh nghiệm.

Theo bà Quy, bên cạnh đó, thay vì việc trợ cấp xây dựng nhà vệ sinh cho các hộ gia đình, có thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền để những mô hình xây dựng điểm có sức lan tỏa, qua đó người dân ý thức tự xây dựng nhà vệ sinh để nâng cao về số lượng và chất lượng công trình.

Dự kiến từ nay tới năm 2010, chương trình Môi trường Quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn cần hơn 7.300 tỷ đồng nhưng ngân sách Trung ương mới có khoảng hơn 1.400 tỷ đồng còn lại là vốn huy động từ các nhà tài trợ./.

(TTXVN/Vietnam+)