Ngày 9/6, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Cao Bằng tổ chức hội nghị triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.”
Đại tá Ma Công Học, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng cho biết, tỉnh hiện có 15 nghĩa trang liệt sỹ với 2.863 mộ liệt sỹ; trong đó, 963 mộ đủ thông tin, 670 mộ chưa xác định được thông tin cần phải lấy mẫu xét nghiệm ADN và 530 mộ thiếu một phần thông tin.
Tỉnh đã lấy mẫu ADN tại 225 mộ (132 mộ ở Nghĩa trang liệt sỹ xã Trường Hà; 71 mộ ở xã Trà Lĩnh; 52 mộ ở Nghĩa trang liệt sỹ Thanh Sơn).
Tuy nhiên, việc rà soát, thu thập thông tin về liệt sỹ, mộ liệt sỹ, nhân chứng lịch sử, địa bàn nghi có mộ liệt sỹ ở một số địa phương hiệu quả chưa cao; công tác tuyên truyền, vận động cung cấp thông tin ở một số địa bàn chưa thật sự sâu rộng.
Nguyên nhân được xác định là do địa hình, địa vật trên thực địa có nhiều thay đổi; nhiều khu vực chôn cất ban đầu không còn dấu tích, gây khó khăn cho công tác khoanh vùng, xác định vị trí tìm kiếm.
Phần lớn nhân chứng trực tiếp tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoặc biết thông tin về nơi an táng liệt sỹ nay tuổi cao, sức khỏe giảm sút, trí nhớ hạn chế; nhiều nhân chứng đã từ trần hoặc di chuyển nơi cư trú…
Thời gian tới, Ban Chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, tập trung vào các địa bàn có nhiều thông tin về liệt sỹ và mộ liệt sỹ; phấn đấu đến tháng 7/2027 tìm kiếm, quy tập được 40 hài cốt liệt sỹ.
Cùng với đó, Ban Chỉ đạo triển khai lấy mẫu giám định ADN đối với các phần mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn tỉnh.
Trước mắt, thực hiện lấy mẫu đối với 17 phần mộ tại Nghĩa trang liệt sỹ xã Trùng Khánh; phấn đấu đến tháng 5/2027 hoàn thành việc lấy 670 mẫu hài cốt liệt sỹ chưa xác định danh tính tại các nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh Cao Bằng Hà Nhật Lệ cho biết, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với các anh hùng liệt sỹ.
Để triển khai hiệu quả Chiến dịch, các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương huy động tối đa nguồn lực, phối hợp chặt chẽ để hoàn thành các mục tiêu đã xác định; đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập.
Sau khi tiếp nhận dữ liệu quốc gia về liệt sỹ giai đoạn 1, các đơn vị, địa phương triển khai công tác kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập (giai đoạn 2).
Quá trình tổ chức thực hiện phải bảo đảm chặt chẽ, khoa học, đúng quy trình, quy định. Đặc biệt, công tác lấy mẫu, bảo quản, bàn giao mẫu phục vụ giám định ADN phải bảo đảm chính xác, tuyệt đối an toàn, không để xảy ra sai sót, nhầm lẫn.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức tập huấn, bồi dưỡng lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai tại cơ sở; kịp thời tham mưu, xem xét, giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ...
Ban Chỉ đạo tỉnh Quảng Ninh về tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sỹ (Ban Chỉ đạo 515) cho biết: Triển khai từ ngày 29/5, đến nay đơn vị đã thu nhận và bàn giao thành công 271 mẫu phẩm hài cốt liệt sỹ cho Viện Pháp y Quân đội để thực hiện phân tích, giám định ADN.
Đây là kết quả bước đầu trong việc triển khai thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin ở tỉnh.
Song song với công tác lấy mẫu sinh phẩm, Quảng Ninh đang đẩy mạnh số hóa dữ liệu liệt sỹ, mộ liệt sỹ và thân nhân liệt sỹ nhằm chuẩn hóa cơ sở dữ liệu điện tử, nâng cao hiệu quả quản lý, tra cứu và đối chiếu thông tin.
Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng nhằm huy động sự tham gia, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân và cả hệ thống chính trị.
Theo thống kê, Quảng Ninh đang quản lý 22 nghĩa trang liệt sỹ với hơn 3.800 phần mộ. Qua rà soát, cơ quan chức năng xác định có 764 phần mộ liệt sỹ chưa xác định đầy đủ thông tin (bao gồm mộ chưa biết thông tin và chỉ biết một phần thông tin) cần được tiến hành lấy mẫu xác định ADN.
Phường Phong Cốc là địa phương đầu tiên của tỉnh thực hiện chiến dịch vào ngày 29/5, làm mẫu rút kinh nghiệm cho các xã, phường, đặc khu.
Tại Nghĩa trang liệt sỹ Phong Cốc, Ban Chỉ đạo tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ tỉnh tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sỹ chưa có thông tin để giám định ADN xác định danh tính liệt sỹ.
Ngay sau khi phát động Chiến dịch, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ. Đến nay, tỉnh đã khai quật 288 phần mộ tại các nghĩa trang: Phong Cốc, Đông Triều, Hồng Phong, Đức Chính, Nguyễn Huệ và Mạo Khê. Lực lượng chuyên môn thu nhận được 271 mẫu phẩm đạt chuẩn phục vụ giám định (có 17 phần mộ không đủ điều kiện lấy mẫu), đạt 37,7% kế hoạch chiến dịch.
Toàn bộ quy trình từ khai quật, lấy mẫu, niêm phong, lập mã định danh đến vận chuyển và bàn giao đều được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm tuyệt đối an toàn và hoàn trả nguyên trạng các phần mộ sau khi hoàn thành.
Mặc dù gặp nhiều khó khăn do thời gian an táng đã lâu, chất lượng mẫu sinh phẩm suy giảm và việc xác minh thân nhân gặp nhiều trở ngại, song với quyết tâm chính trị cao và tinh thần tri ân sâu sắc, tỉnh Quảng Ninh đang phấn đấu hoàn thành toàn bộ việc thu nhận mẫu ADN của thân nhân và hài cốt liệt sỹ trước ngày 2/9/2026, dự kiến sẽ về đích sớm hơn 90 ngày so với kế hoạch của Quân khu 3 và sớm hơn 300 ngày so với kế hoạch của Trung ương, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ 27/7 (1947 - 2027).
Phú Thọ lấy mẫu ADN xác định danh tính 24 hài cốt liệt sỹ chưa rõ thông tin