Ảnh chỉ có tính minh họa. (Ảnh: Trần Việt/TTXVN)

Theo đánh giá chung, tình hình buôn lậu hàng hóa qua biên giới trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh thời gian qua vẫn diễn biến phức tạp nhưng đã có xu hướng giảm trong những tháng cuối năm.

Một trong những nguyên nhân dẫn tới kết quả trên là do các lực lượng chức năng đã “vào cuộc” quyết liệt nên việc vận chuyển trái phép và tàng trữ các loại hàng hóa trong danh mục cấm trên địa bàn đã giảm hẳn so với trước.

Buôn lậu bị chặn ở cả hai bên biên giới


Ông Phạm Trung Vịnh, Cục phó Cục Hải quan Quảng Ninh, cho biết tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới giảm là do các lực lượng chức năng hai bên biên giới đã triển khai quyết liệt các biện pháp ngăn chặn hàng hóa xuất, nhập lậu.

Phía Trung Quốc tiếp tục tăng cường chống buôn lậu tại biên giới Thành phố Đông Hưng, cùng với đó là sự vào cuộc quyết liệt của các ngành, lực lượng chức năng Việt Nam từ Trung ương đến địa phương ngay tại địa bàn biên giới, cửa khẩu nên các đối tượng buôn lậu có xu hướng chuyển địa bàn hoạt động.

Tuy nhiên tình hình vẫn diễn biến phức tạp, các đối tượng buôn lậu hai bên biên giới cấu kết với nhau vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Buôn lậu hàng cấm, hàng giả, vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn chưa được xử lý triệt để.

Đội phó Độ kiểm soát số 1 thuộc Cục Hải quan Quảng Ninh Nguyễn Cảnh Thắng cho biết thực hiện sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Ninh, ngay từ đầu năm 2015, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã tập trung tăng cường lực lượng kiểm tra, kiểm soát dọc tuyến biến giới nên hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa trái phép về cơ bản đã được ngăn chặn, kiểm soát.

Tình hình buôn bán, vận chuyển trái phép hàng gia súc gia cầm, thủy hải sản... không rõ nguồn gốc xuất xứ giảm hẳn, hầu như không diễn ra.

Hoạt động vận chuyển, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ có chiều hướng giảm mạnh do các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát cả ở khu vực biện giới và trong khâu lưu thông trên thị trường nội địa.

Tuy số vụ buôn lậu giảm đáng kể, nhưng vào dịp cuối năm vẫn xảy ra nhiều vụ buôn lậu một số mặt hàng như ma túy, pháo nổ, thuốc lá điếu, điện thoại di động, đồ chơi trẻ em, các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu...

Tình hình vận chuyển trái phép các mặt hàng rau củ quả, thịt lợn, thực phẩm chế biến sẵn vẫn diễn ra do nhu cầu cao vào dịp cuối năm.

Bằng các biện pháp nghiệp vụ, từ ngày 16/12/2014 đến 15/1/2015, các lực lượng chức năng trên địa bàn thành phố Móng Cái đã bắt giữ 54 vụ buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới với tổng trị giá 1,83 tỷ đồng.

Trong số các vụ đã bắt giữ từ đầu năm 2015 đến nay điển hình là ngày 7/1, Chi cục Hải quan Móng Cái phối hợp với Đội phòng chống ma túy - Cục Hải quan Quảng Ninh đã bắt giữ một vụ vận chuyển trái phép khoảng 6kg nghi là ma túy đá và 40.000 viên nghi là ma túy tổng hợp.

Có mặt tại thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh trong những ngày giáp Tết Ất Mùi 2015, chúng tôi cũng đã cảm nhận được phần nào kết quả công tác chống buôn lậu và gian lận thượng mại của các lực lượng chức năng tại đây.

Khu vực chợ Móng Cái và các cửa hàng vùng biên này không còn được sự sầm uất vốn có vào dịp cuối năm. Nhiều hộ tư thương người Trung Quốc đang kinh doanh tại chợ Móng Cái cho biết họ có thể phải đóng cửa, trả lại ki ốt đang thuê vì không có “hàng về.”

Có một nghịch lý đang diễn ra là công tác chống buôn lậu càng tốt lên bao nhiêu thì hoạt động thương mại ở đây lại có phần kém đi bấy nhiêu.

Vẫn tiềm ẩn nguy cơ...

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Ninh, mặc dù buôn lậu qua biên giới trên địa bàn trong thời gian qua đã giảm nhiều so với trước nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều cơ tình trạng trên bùng phát trở lại. Thực tế, trong công tác chống buôn lậu trong thời gian qua đã cho thấy công việc trên đòi hỏi phải có sự quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị mới hy vọng có được kết quả như mong đợi, ông Phạm Trung Vịnh, Cục phó Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh chia sẻ.

Trên tuyến đường bộ, lợi dụng địa hình tuyến biên giới tiếp giáp với Trung Quốc kéo dài, địa hình phức tạp, sông Bắc Luân nhỏ hẹp, nhiều khu vực không có rào chắn, trên sông nhiều phương tiện chuyên chở hàng hóa xuất nhập khẩu, các đối tượng buôn lậu thường tập kết hàng tại khu vực giáp ranh biên giới khi có điều kiện thuận lợi thì đưa qua các đường mòn vào các khu vực chợ, khu vực dân cư sát biên giới.

Lợi dụng chính sách ưu đãi của Chính phủ về trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới các đối tượng buôn lậu xé lẻ hàng hóa, thuê cư dân biên giới xách qua cửa khẩu, sau đó vận chuyển nhỏ lẻ đưa lên các xe container, xe tải nhỏ, xe khách chạy tuyến đường Móng Cái đi Cẩm Phả, Hải Phòng, Đông Triều, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nội, Nam Định... đã được gia cố hầm vách tinh vi để chôn giấu hàng lậu nhằm trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng.

Cá biệt có trường hợp xe được gia cố hầm hàng dưới sàn xe bằng hệ thống cửa thủy lực chỉ có nhà xe mới biết vị trí mở do vậy cần phải có thông tin chính xác, đấu tranh kiên quyết (dùng máy siêu âm, máy cắt...) chủ phương tiện mới chịu mở khóa hệ thống cửa thủy lực.

Trên tuyến đường biển, lợi dụng địa hình đường biên phức tạp, rộng lớn, lực lượng kiểm tra, kiểm soát mỏng, các đối tượng sử dụng tàu có trọng tải lớn dùng hóa đơn, chứng từ vận chuyển nội địa, khi đi qua khu vực đảo Bạch Long Vĩ chuyển hướng chạy bám theo đường phân định xuất lậu sang Trung Quốc.

Ông Lê Hoàn, Đội trưởng Đội kiểm soát số 2-Cục Hải quan Quảng Ninh cho biết một số đối tượng sau khi vận chuyển hàng hóa sang Trung Quốc, khi về thu mua hoặc vận chuyển thuê hàng hóa cất giấu trong khoang hàng, hầm hàng hoặc ngụy trang như tàu cá rồi vận chuyển về Việt Nam.

Đặc biệt, sau vụ việc ngày 2/11/2014, Bộ Công an phát hiện, bắt giữ và khởi tố vụ buôn lậu lớn tại thành phố Móng Cái, các cấp, các ngành, lực lượng chức năng vào cuộc quyết liệt hơn, các đối tượng buôn lậu có chiều hướng chuyển sang đi đường biển.

Hoạt động vận chuyển, buôn bán hàng cấm như ma túy, pháo, thuốc lá ngoại nhập lậu diễn biến khó lường. Các đối tượng vận chuyển heroine từ các tỉnh Tây Bắc (Sơn La, Điện Biên, Lai Châu) và Miền Trung xuất lậu qua Trung Quốc và nhập lậu các loại ma túy tổng hợp dạng viên, ma túy đá, ketamin.

Việc vận chuyển pháo, thuốc lá ngoại nhập lậu chủ yếu diễn ra nhỏ lẻ nhằm tránh bị xử lý hình sự như: vận chuyển dưới 1.500 bao thuốc lá, vận chuyển pháo dưới 10kg; hoặc chia lẻ số hàng cho từng người trên một chuyến xe đủ mức xử lý hành chính.

Ngoài ra, tình trạng vận chuyển trái phép động vật hoang dã, lâm sản từ các tỉnh khác đến thành phố Móng Cái để tiêu thụ qua biên giới vẫn có diễn biến phức tạp với thủ đoạn tinh vi và liều lĩnh hơn, tập trung vào mặt hàng có giá trị cao như tê tê, kỳ đà, rùa, rắn, gỗ hương, gỗ trắc, san hô đen...

Các đối tượng vi phạm thường vận chuyển động vật rừng trái phép bằng xe ôtô con, xe du lịch và thường xuyên sang xe, đổi biển số nhằm đánh lạc hướng cơ quan chức năng, sử dụng xe đi trước, đi sau để phát hiện lực lượng bắt giữ, cản trở khi bị kiểm tra. Khi bị kiểm tra bắt giữ các đối tượng vi phạm rất manh động, liều lĩnh chống đối quyết liệt người thi hành công vụ./.
Hồng Ninh (TTXVN/Vietnam+)