Thu hoạch lúa tại một cánh đồng ở làng Kob Sro, ngoại ô Phnom Penh. (Nguồn: AP/TTXVN)

Là nước xuất khẩu gạo lớn thứ năm thế giới, Chính phủ Campuchia đã lên kế hoạch mỗi năm xuất khẩu một triệu tấn gạo. Tuy nhiên, trên thực tế rất khó đạt được mục tiêu này cho dù Campuchia có lịch sử trồng lúa gạo đã lâu.

Campuchia hiện còn có hơn 1.000 loại giống lúa nguyên sinh, gạo của một số vùng liên tục nhiều năm được bình chọn là gạo ngon nhất thế giới. Xuất khẩu gạo thơm Hương nhài (Jasmine) của Campuchia đứng thứ hai trên thế giới.

Khu vực sản xuất lúa gạo chủ yếu tập trung ở hai bên bờ sông Mekong có đất đai phì nhiêu, nguồn nước dồi dào của hồ Tông Lê Sáp cũng đã cung cấp môi trường sinh trưởng tốt cho cây lúa.

Nhưng báo cáo của Bộ Nông nghiệp Campuchia cho thấy lượng xuất khẩu gạo năm 2016 chưa thực hiện được mục tiêu và chỉ đạt 540.000 tấn. Theo giới chức Liên đoàn Lúa gạo Campuchia, một trong những nguyên nhân chưa đạt được kế hoạch do Chính phủ đề ra là vấn đề giống lúa.

Số liệu của Bộ Nông nghiệp Campuchia cho thấy số người làm nông nghiệp chiếm trên 70% trong 15 triệu dân Campuchia. Trong những năm gần đây, diện tích trồng lúa nước của Campuchia vào khoảng 3 triệu ha, chiếm khoảng 85% diện tích nông nghiệp.

[Xuất khẩu gạo 5 tháng đầu năm của Campuchia cao kỷ lục]

Mặc dù điều kiện thiên nhiên ưu đãi, nhưng cả nước chỉ có 40% số người có thể sản xuất gạo thích hợp xuất khẩu. Rất nhiều nông dân trồng lúa không muốn bỏ tiền ra mua giống lúa giá cao, mà vẫn dùng giống lúa giá rẻ, sản xuất ra gạo để làm thức ăn gia súc bán sang Việt Nam. Quan niệm lạc hậu này khiến lượng gạo nhiều, song gạo phù hợp tiêu chuẩn xuất khẩu lại rất ít và việc thu mua gạo chất lượng cao rất khó khăn.

Một nguyên nhân nữa là việc Campuchia không sao hình thành được quy mô kinh tế. Các doanh nghiệp chế biến lúa gạo vẫn theo kiểu hộ gia đình, xí nghiệp nhỏ nên không đủ khả năng cất giữ nhiều lúa gạo. Điều này khiến nhiều loại gạo chất lược cao Campuchia sau khi thu hoạch bị các công ty có thực lực tài chính ở các nước xung quanh thu mua, sau đó dán nhãn mác để bán.

Mặc dù có nhiều khó khăn nhưng hiện nay Campuchia đã xuất khẩu gạo sang 27 nước. Báo cáo của Bộ Nông nghiệp Campuchia cho thấy trong bảy tháng đầu năm nay, xuất khẩu gạo Campuchia đã đạt 315.916 tấn, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó Trung Quốc vẫn là nước nhập khẩu gạo Campuchia nhiều nhất.

Đầu tháng Tám năm nay, Campuchia và Bangladesh đã ký bản ghi nhớ, theo đó trong 5 năm tới Campuchia sẽ xuất khẩu một triệu tấn gạo sang Bangladesh. Chính phủ Campuchia hy vọng việc này có thể hỗ trợ xuất khẩu gạo để sớm đạt mục tiêu xuất khẩu một triệu tấn gạo mỗi năm./.