Người tiêu dùng thường quan tâm nhiều hơn đến chất lượng của những mặt hàng tươi. Tuy nhiên, những thực phẩm khô và các loại dầu rán không nhãn mác, được bày bán không đảm bảo vệ sinh cũng tiềm ẩn những nguy cơ ngộ độc thực phẩm, nhất là những ngày Tết nguyên đán đang đến gần.

Cảnh giác với hàng khô

Hiện nay, trên thị trường Hà Nội, hầu hết các mặt hàng khô đã tăng giá rất mạnh, một số mặt hàng như nấm hương, mộc nhĩ… tăng giá gần gấp đôi, một số mặt hàng còn lại tăng khoảng 20 đến 30%. Riêng các mặt hàng khác như tôm, mực… tăng giá khoảng 7 nghìn đến 10 nghìn đồng/kg.

Hàng khô vốn là một thực phẩm rất ít khi được người tiêu dùng quan tâm đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, để đảm bảo sức khỏe trong những ngày Tết, người tiêu dùng vẫn nên cảnh giác khi mua những thực phẩm này.

Tại chợ Đồng Xuân, các loại thực phẩm này được bày bán la liệt. Không hề có bao bì, nhãn mác, cũng không hạn sử dụng và những hướng dẫn về cách bảo quản hay bất kỳ thông tin nào về sản phẩm. Các mặt hàng này rất phong phú như măng, mộc nhĩ, nấm hương, tôm nõn… đều được đựng trong những chiếc bao hoặc thúng bày bán khắp chợ.

Chợ Đồng Xuân là chợ đầu mối cung cấp mặt hàng này cho các chợ trên địa bàn Hà Nội. Ở ngay cổng chợ, thỉnh thoảng lại có một chiếc xe chở hàng chạy đến, đỗ xịch xuống và vứt những bao hàng khô ngay xuống lòng đường nhầy nhụa do trời mưa.

Bên một sạp hàng khô ngay cổng chợ, những chiếc bao tải đựng măng, chiếc thúng đựng tôm nõn… bị những chiếc xe đi qua đường làm bắn đầy nước bẩn vào nhưng người mua vẫn không hề mảy may suy nghĩ về chất lượng của những sản phẩm này.

Không chỉ riêng ở chợ Đồng Xuân, mà ở những chợ khác trên địa bàn Hà Nội như Cầu Mới, Long Biên, Đồng Xa, Nghĩa Tân… những thực phẩm khô vẫn được bày bán trong tình trạng tương tự, không đóng gói, không nhãn mác…  và rất mất vệ sinh.

Khi chúng tôi hỏi về nguồn gốc, chất lượng cũng như độ an toàn của các thực phẩm này thì một chủ cửa hàng tại chợ Đồng Xuân cáu kỉnh: “Từ thuở bé tôi đi bán hàng đến giờ có thấy ai kiểm tra chất lượng hàng khô bao giờ đâu, cũng chả thấy khách nào hỏi cả, mà cũng chưa thấy ai làm sao”.

Chủ hàng này cũng mang cho chúng tôi xem một số sản phẩm của các công ty có đề rõ những thông tin trên bao bì. Tuy nhiên, những sản phẩm này thường có giá cao gần gấp đôi sản phẩm không đóng gói nên được ít người tiêu dùng lựa chọn. “Hàng khô thì chẳng sao đâu, cần gì phải kiểm định mà cần thông số này thông số kia, mua thì cứ mua thôi,” chị Trần Hồng Duyên, nhà ở Cầu Diễn, Từ Liêm, một khách hàng tại chợ Đồng Xuân cho biết.

Các chủ hàng bán hàng khô tại các chợ ở Hà Nội đều cho biết, những mặt hàng này được lấy từ các tỉnh vùng cao như Cao Bằng, Yên Bái, Bắc Kạn… Không ai có thể dám chắc rằng, các loại thực phẩm này đã đảm bảo vệ sinh trong quá trình chế biến hoặc vận chuyển... Hơn nữa, với điều kiện thời tiết ẩm thấp như Việt Nam thì cũng không ai có thể khẳng định rằng nếu không đóng bao bì cẩn thận thì sẽ ngăn chặn được các loại vi khuẩn xâm nhập. Bởi vì với mặt hàng khô, nếu bảo quản không đúng cách, độ ẩm lớn rất có thể sẽ là nơi ẩn chứa những chất gây nguy hại đến sức khỏe.

Tràn lan dầu ăn không rõ nguồn gốc

Tại các chợ trên địa bàn Hà Nội hiện cũng tràn lan các loại dầu ăn không rõ nguồn gốc. Một chủ cửa hàng ở chợ Nghĩa Tân, khi chúng tôi hỏi về loại dầu ăn này cho biết: “Đây là loại dầu Tràng An, được chiết từ can 20 lít ra bán cho dễ.” Giá của một can dầu ăn 5 lít này là 98 nghìn đồng. Còn tại chợ Đồng Xuân giá của can dầu không có nhãn mác này lại được bán với giá khoảng từ 105 đến 120 nghìn đồng 1 can 5 lít.

Tại chợ Đồng Xa, Mai Dịch, Cầu Giấy, một số cửa hàng còn chiết những loại dầu này ra các loại can nhỏ hơn khoảng 1 lít, 2 lít, mà theo các chủ cửa hàng là để cho dễ bán hơn. Họ cho biết loại dầu này bán rất nhiều cho sinh viên.

Khi chúng tôi thắc mắc về nguồn gốc của loại dầu ăn này thì chủ một Kiot tại chợ Đồng Xuân lại cho hay, đây là loại dầu Tường An.  Trong vai người đi mua dầu về để kinh doanh hàng ăn, chúng tôi đề nghị xem vỏ can của loại dầu này để kiểm tra độ đảm bảo mới dám mua thì người chủ này trả lời “Loại này giá rẻ, bán chạy lắm nên chị bán hết rồi. Loại dầu này họ đóng can to, về bọn chị chỉ việc chiết ra bán cho nên tiết kiệm được can thì giá mới rẻ hơn những loại dầu khác, chứ về chất lượng thì khỏi phải chê em ạ.”

Quan sát kỹ thấy dầu có màu sẫm hơn các loại khác, mùi hôi và có nhiều cặn. Nhiều cửa hàng còn chiết loại dầu này ra các can cũ của các hãng Meizan, Nepturne…, còn lại hầu hết bên ngoài vỏ can đều không có nhãn mác hoặc thông tin gì thêm về thành phần, hàm lượng dinh dưỡng… cũng như hạn sử dụng của sản phẩm.

Tết Nguyên đán đã đến gần, nguy cơ ngộ độc thực phẩm có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Không phải vô cớ mà các cơ quan chức năng lại luôn đòi hỏi một sản phẩm phải có các thông số về nhà sản xuất, địa chỉ, hạn sử dụng và cách bảo quản… Chính vì thế, mỗi người dân cần thận trọng mỗi khi chọn các loại thực phẩm Tết cho gia đình mình./.

Nguyễn Hà (Vietnam+)