Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Bộ Tài chính cho rằng, chủ nợ phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những hành vi mà doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, phía Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) lại nêu ý kiến ngược lại.

Nội dung trên được VCCI gửi Bộ Tài chính góp ý “Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 104/2007/NĐ-CP của Chính phủ về việc kinh doanh dịch vụ đòi nợ”.

“Doanh nghiệp đòi nợ chịu hoàn toàn trách nhiệm”

Dự thảo của Bộ Tài chính đề nghị xóa bỏ quy định hiện tại là: “Trách nhiệm, quyền hạn của chủ nợ và khách nợ: không chịu trách nhiệm liên đới đối với những hành vi mà doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ vi phạm pháp luật”.

[Sửa đổi luật để loại bỏ giấy phép trái quy luật kinh tế thị trường]

Lý do là trên thực tế, một số chủ nợ có yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ thực hiện đòi nợ bằng các hành vi cấm như đe dọa, sử dụng vũ lực … gây mất an ninh, trật tự xã hội.

Do đó, Bộ Tài chính cho rằng, trong một số trường hợp, chủ nợ phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những hành vi mà doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, phía VCCI thì nêu quan điểm, việc bỏ quy định trên là chưa hợp lý. Theo VCCI, đòi nợ được xem là hoạt động cung cấp dịch vụ. Tương tự như các hoạt động cung cấp dịch vụ khác, doanh nghiệp đòi nợ sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật đối với hoạt động cung cấp dịch vụ của mình.

Phía VCCI thừa nhận, trên thực tế, có thể xảy ra tình huống như ban soạn thảo lo ngại, theo đó chủ nợ yêu cầu/hướng dẫn/khuyến khích doanh nghiệp đòi nợ thực hiện các hành vi bất hợp pháp (đe dọa, sử dụng vũ lực…) để đòi nợ.

Mặc dù vậy, ngay cả khi xảy ra tình huống như vậy, về mặt pháp luật, doanh nghiệp đòi nợ không được và cũng không thể chấp nhận các yêu cầu này bởi họ có nghĩa vụ thực hiện việc đòi nợ theo đúng quy định pháp luật.

“Nói cách khác, chủ nợ có thể yêu cầu hoặc khuyến nghị cách thức thực hiện đòi nợ, nhưng việc có chấp nhận hay không là trách nhiệm của doanh nghiệp,” VCCI lên tiếng.

Do đó, VCCI cho rằng, trường hợp doanh nghiệp đòi nợ thực hiện việc đòi nợ theo cách thức pháp luật cấm thì doanh nghiệp vẫn phải chịu hoàn toàn trách nhiệm với việc này, không quan trọng là hành vi này xuất phát từ gợi ý hay yêu cầu của ai.

Để đảm bảo tính hợp lý và minh bạch, VCCI đề nghị ban soạn thảo giữ nguyên quy định hiện tại, tức là “khách nợ và chủ nợ: không chịu trách nhiệm liên đới đối với những hành vi mà doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ vi phạm pháp luật”.

Vốn điều lệ 2 tỷ đồng: Để làm gì?

Ở hướng khác, dự thảo có đề xuất mức vốn điều lệ cho dịch vụ là 2 tỷ đồng. Theo VCCI, ban soạn thảo không giải trình cụ thể về lý do và mục tiêu về việc yêu cầu mức vốn tối thiểu của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

Phía VCCI tỏ ra khó hiểu với đề xuất trên. “Không rõ tại sao doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ lại phải đáp ứng yêu cầu về vốn pháp định? Nếu không có đủ nguồn vốn này thì các lợi ích công cộng nào sẽ bị tác động? Không nhận thấy tác động đáng kể nào từ hoạt động kinh doanh này liên quan đến lợi ích công cộng,” văn bản VCCI nêu lên.

Theo VCCI, xét bản chất, mối quan hệ giữa chủ nợ và doanh nghiệp đòi nợ được xác lập trên cơ sở các thỏa thuận tư. Những rủi ro phát sinh từ hoạt động đòi nợ (doanh nghiệp đòi nợ không trả lại số tiền nợ đã đòi được từ con nợ cho chủ nợ) thì sẽ được giải quyết tranh chấp trên cơ sở hợp đồng của hai bên.

Khoản tiền vốn pháp định mà doanh nghiệp phải đáp ứng sẽ không phải là yếu tố đảm bảo cho quyền lợi của chủ nợ (đó là chưa kể, khoản nợ có thể lớn hơn rất nhiều con số 2 tỷ đồng).

Đối với mục tiêu đảm bảo an ninh trật tự, VCCI cũng cho rằng, chưa có bằng chứng nào rõ ràng về việc những doanh nghiệp có tiềm lực kinh tế sẽ đảm bảo tuân thủ pháp luật về an ninh trật tự hơn là các doanh nghiệp không có tiềm lực kinh tế.

Theo VCCI, việc áp đặt điều kiện về vốn ban đầu của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ là chưa hợp lý. VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc bỏ quy định này./.