Cách đây vừa tròn 40 năm, khi cuộc đấu tranh thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn ác liệt, Chủ tịch Cuba Fidel Castro - người anh hùng của đất nước Cuba, đã vượt nửa vòng Trái Đất đến Việt Nam, vào vùng tuyến lửa Quảng Trị.

Là nguyên thủ nước ngoài duy nhất tới thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam, chuyến thăm của ông Fidel đã để lại nhiều ấn tượng và tình cảm sâu đậm trong lòng mỗi người dân Việt Nam nói chung và nhân dân tỉnh Quảng Trị nói riêng.

"Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng máu của mình" - câu nói chí tình, chí nghĩa của Chủ tịch Fidel Castro cách đây 40 năm đã đi vào lịch sử. Những người dân Quảng Trị đã khắc sâu tình cảm của mình với Chủ tịch Fidel Castro.

Nhà báo, nghệ sỹ nhiếp ảnh Sỹ Sô là một trong số ít phóng viên may mắn được chứng kiến gần như trọn vẹn chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Fidel Castro từ khi đoàn của Chủ tịch đến cầu Hiền Lương cho đến ngày cuối của chuyến thăm Quảng Trị.

Với 250 tác phẩm ảnh chụp Chủ tịch Fidel Castro thăm vùng giải phóng Quảng Trị tháng 9/1973, nhà báo, nghệ sỹ nhiếp ảnh Sỹ Sô cho rằng đây là một trong những dấu ấn sâu đậm nhất trong cuộc đời cầm máy của ông.

Nghệ sỹ nhiếp ảnh Sỹ Sô cho biết: "Khi được gặp Fidel Castro tại Hiền Lương, tôi không nghĩ rằng chỉ riêng cá nhân Fidel Castro mà cả đất nước Cuba đang ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của ta. Fidel Castro đưa niềm tin của nhân dân Cuba đến với nhân dân Việt Nam, làm cho chúng ta mạnh lên, với niềm tin chúng ta sẽ chiến thắng."

Đã 40 năm trôi qua nhưng chị Nguyễn Thị Hương ở phường 1, thành phố Đông Hà không bao giờ quên thời khắc được gặp Fidel Castro.

Chị Hương xúc động kể ngày đó, trong khi làm nhiệm vụ lấp hố bom phía Bắc cầu Hiền Lương thì chị gặp phải một trái bom phát nổ. Trong giờ phút nguy nan đó, chị Hương được Chủ tịch Fidel Castro và Thủ tướng Phạm Văn Đồng dùng xe của đoàn công tác đưa chị đi cấp cứu kịp thời. Là người hết sức may mắn được Chủ tịch Fidel Castro cứu sống, chị Hương xem ông như người cha đã sinh ra mình lần thứ hai.

Ngay sau khi Hiệp định Paris được ký kết, trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt và bận bịu trăm công ngàn việc, Chủ tịch Fidel Castro vẫn thu xếp đến thăm và động viên, khích lệ tinh thần chiến đấu bảo vệ độc lập tự do, thống nhất đất nước của nhân dân ta.

Việc làm này đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng nhân dân Việt Nam, đặc biệt là với nhân dân Quảng Trị. Nhiều người may mắn được đón tiếp Chủ tịch Fidel Castro đến giờ vẫn không quên được không khí vui mừng của nhân dân Quảng Trị khi được đón Fidel Castro.

Ông Lê Văn Hoan, nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Quảng Trị cho biết người dân Quảng Trị hết sức vinh dự khi được đón một nguyên thủ quốc gia đầu tiên trên thế giới đến vùng giải phóng. Vì vậy, khi nghe Fidel Castro đến thăm, người dân rất hào hứng phấn khởi. Đây cũng chính là sự kiện có ý nghĩa, động viên cả miền Nam tiếp tục cuộc chiến đấu, tiến đến giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước vào năm 1975.

Giờ đây, ở Quảng Trị, dấu tích chiến tranh đã dần lùi xa, thay vào đó là một màu xanh hy vọng trên con đường hội nhập và phát triển. Nhưng ký ức của những ngày được vinh dự đón tiếp Chủ tịch Phidel Castro năm 1973 vẫn còn đọng lại trong lòng người dân Quảng Trị và vẫn còn vang vọng những tiếng hô "Vi va Cuba, Vi va Việt Nam, Vi va Fidel, Viva Hồ Chí Minh." Ký ức tự hào ấy sẽ tiếp tục góp phần vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Cuba./.