Không mặn mà với phương án áp mức trần bán lẻ xăng, dầu theo tháng hay theo năm mà Bộ Công thương đưa ra, nhiều doanh nghiệp xăng, dầu đề xuất vẫn nên điều chỉnh giá mặt hàng này theo nhịp 10 ngày; tuy lại kiến nghị nên có sự thay đổi về điều kiện để doanh nghiệp được chủ động điều chỉnh giá.

Đây là ý kiến được Hiệp hội xăng dầu Việt Nam cũng như nhiều doanh nghiệp đầu mối nêu lên tại hội thảo "Sửa đổi, bổ sung nghị định 84/2009/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu" vừa được tổ chức ngày hôm nay (17/5).

Nói rõ hơn về ý kiến trên, ông Bùi Ngọc Bảo-Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho rằng quy định các doanh nghiệp được quyền tăng giá bán lẻ khi yếu tố cấu thành tăng 5% so với giá bán lẻ như trong dự thảo là chưa thực sự hợp lý.

Theo ông Bảo, mức 5% có thể tương đương với cả ngàn đồng so với giá bán lẻ các mặt hàng xăng, dầu. Đây là số tiền không nhỏ với mỗi đợt tăng giá và có thể gây sốc thị trường.

"Mức tăng mỗi lần chỉ nên từ 500-600 đồng để thị trường được vận động hài hòa," đại diện Petrolimex nhấn mạnh.

Nói thêm về hai phương án khác của Bộ Công thương, tức là cố định mức giá trần theo tháng hoặc theo năm, ông Bảo cho rằng, việc này có thể làm nảy sinh tách biệt so với thị trường thế giới. Theo đó, giá trong nước có thể chậm nhịp so với giá xăng dầu nước ngoài hay thậm chí có thể gây hiện tượng đầu cơ khi có thời điểm giá tăng tới chục USD trong một tuần.

Ý kiến này cũng được Hiệp hội xăng dầu Việt Nam và một số doanh nghiệp đầu mối như Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại dầu khí Đồng Tháp hay công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên dầu khí thành phố Hồ Chí Minh (Saigon Petro) tán đồng.

[Bất cập về quản lý kinh doanh xăng dầu ở các đại lý]

Đại diện cho Hiệp Hội xăng dầu, ông Phan Thế Ruệ-Chủ tịch hiệp hội, đưa ra con số cụ thể hơn cho ý kiến này. Theo ông Ruệ, thay vì 5%, dự thảo có thể quy định khi các yếu tố cấu tháng giá cơ sở biến động tăng khoảng 3% thì doanh nghiệp được quyền chủ động tăng giá.

Ngoài ra, ông Ruệ cho rằng, nếu các yếu tố trên tăng từ 3% đến 7% so với giá bán lẻ thì doanh nghiệp được quyền  tăng giá 3%, cộng thêm 60% của mức giá cơ sở tăng trên 3% đến 7%; 40% còn lại sử dụng quỹ bình ổn giá để bù đắp theo quy định.

Cũng theo Hiệp hội xăng dầu Việt Nam, khoảng cách giữa hai lần điều chỉnh giá cũng nên thu gọn lại 10 ngày thay vì 15 ngày như trong dự thảo.

Đưa ra cái nhìn thực tế, ông Nguyễn Thế Dũng, Tổng giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại dầu khí Đồng Tháp cho rằng, có những thời điểm, giá xăng, dầu có thể dao động tới 4-5 USD mỗi thùng. Trường hợp giá thế giới liên tục tăng thì doanh nghiệp có thể lỗ cả nghìn đồng mỗi lít xăng, dầu. Bởi vậy, quy định khoảng cách điều chỉnh giá 15 ngày có thể tạo áp lực không nhỏ với các doanh nghiệp.

Chưa đưa ra bình luận về những ý kiến trên nhưng ông Võ Văn Quyền Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước, Bộ Công thương cho biết sẽ ghi nhận những ý kiến của phía doanh nghiệp.

Đặc biệt, ông Quyền cũng cho rằng, việc sử dụng quỹ bình ổn ra sao để đảm bảo công khai minh bạch là vấn đề dự thảo rất quan tâm.

Bản thân ông Quyền cũng đưa ra ý kiến để quản lý nguồn tiền này hiệu quả hơn nếu lập riêng một tài khoản cho quỹ bình ổn ở các doanh nghiệp và chỉ sử dụng khi thông qua cơ quan quản lý Nhà nước. Điều này theo ông Quyền có thể tránh việc tù mù trong việc quản lý quỹ bình ổn tại các doanh nghiệp.

Đồng tình vấn đề này nhưng ông Phan Thế Ruệ đại diện Hiệp hội xăng dầu Việt Nam đưa thêm phương án có thể bỏ hẳn quỹ bình ổn xăng dầu. Theo ông Ruệ, việc này có thể giảm bớt và ổn định các yếu tốt cấu thành giá bán giúp giá bán lẻ xăng, dầu minh bạch hơn.

"Ngoài ra, nếu nguồn dự trữ lưu thông xăng, dầu dược sử dụng hữu hiệu thì đây cũng là một biện pháp ổn định giá xăng, dầu hiệu quả không kém," ông Ruệ nói./.

Trước đó, trong dự thảo sửa đổi bổ sung nghị định 84 về kinh doanh xăng, dầu, Bộ Công thương đã đưa ra 3 phương án về quy định giá bán xăng, dầu.

Với phương án 1, Bộ đề nghị tăng thời gian điều chỉnh lên 15 ngày (tối thiếu đối với tăng giá và tối đa với giảm giá) thay vì 10 ngày như hiện hành. Trong trường hợp yếu tố cấu thành biến động làm cho giá cơ sở tăng trong khoảng 5%, thương nhân được quyền tăng giá bán lẻ tương ứng. Khi các yếu tố cấu thành làm cho giá cơ sở tăng trên 5% đến 10% so với giá bán lẻ hiện hành, thương nhân đầu mối được quyền tăng giá 5%, cộng thêm 60% phần tăng thêm, 40% còn lại được sử dụng quỹ bình ổn giá để bù đắp.

Ở  phương án 2, Bộ Công Thương đề xuất cố định mức giá cơ sở của tháng trước làm giá bán lẻ của tháng tiếp theo. Giá cơ sở được tính toán theo giá Platts Singapore (hoặc giá công bố tại sàn giao dịch khác) bình quân 30 ngày. Nếu giá cơ sở vượt quá giá giá bán lẻ hiện hành từ 5% trở lên, sau khi điều chỉnh tăng đến 5%, phần còn lại liên bộ quyết định sử dụng các biện pháp bình ổn theo quy định của pháp luật

Phương án 3, Bộ Công Thương nêu rõ, mức trần giá bán lẻ cả năm sẽ được công bố tại ngày làm việc đầu tiên của năm. Doanh nghiệp đầu mối tự quyết định giá bán, thời điểm điều chỉnh giá.

Xuân Dũng (Vietnam+)