Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một tuần bán tháo cổ phiếu. Trên sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), ngay trong phiên đầu tuần (28/09), áp lực bán trên diện rộng đã ghìm bước tiến của VN-Index dù cho thị trường khi đó đang săn lùng mạnh mẽ các mã trụ cột như SSI, STB, REE, SAM...

Phiên kế tiếp (29/09), thị trường được giải cứu nhờ vào mãnh lực cầu áp đảo, tổng khối lượng tiền mặt lên trên 5.800 tỷ đổ vào trong phiên, nhờ đó hai chỉ số chính trên hai sàn Bắc, Nam có được mức tăng điểm nhẹ.

Tuy nhiên 3 phiên cuối tuần, sau những cuộc giằng co quyết liệt giữa cung và cầu, thì người mua đã thực sự lép vế. Chung cuộc VN-Index trượt dài về mốc 549,73 điểm, sau khi để mất 33,11 điểm/tuần.

Sàn HNX cũng không thoát khỏi xu thế, song cả tuần HNX-Index chỉ giảm nhẹ với 6,2 điểm/tuần, đóng cửa tại mốc 177,27 điểm.

"Chịu trận" đòn bảy tài chính

Sự hoảng loạn đã bao trùm lên thị trường, khiến VN-Index mất đứt gần 32 điểm trong hai phiên cuối tuần. Lý giải về vấn đề này, hầu hết các chuyên gia đều cho rằng nguyên nhân giảm giá trên hết loạt cổ phiếu là do đòn bảy tài chính đã gần hết tác dụng.

Theo ông Bùi Đức Thịnh - Trưởng phòng phân tích Công ty chứng khoán IRS, thanh khoản cao của thị trường trong các phiên gần đây hầu hết là phụ thuộc vào hoạt động vay nợ đòn bảy. Nhiều công ty chứng khoán đã cho nợ T+2, nghĩa là nhà đầu tư đặt lệnh mua nhưng sau 2 hôm mới phải trả tiền, hay tỷ lệ cho tín dụng lên đến 200%, 300% thậm chí là 400%.

"Khi thị trường có tín hiệu điều chỉnh, các công ty chứng khoán vội vã thúc nhà đầu tư cắt lỗ, thu hồi nợ khiến thị trường bị gia tăng áp lực."-  ông Thịnh nói.

Đồng tình với quan điểm này, ông Ngô Quang Trung - Trưởng phòng phân tích Công ty chứng khoán Hoà Bình cũng cho hay, việc lạm dụng đòn bảy tài ở mức quá cao cùng với các hình thức lách luật của một vài công ty chứng khoán như cho phép nhà đầu tư có thế bán chứng khoán ngay trong ngày T+2 cũng đang góp phần nâng cao tính thanh khoản của thị trường.

Trên thực tế, không chỉ chờ đến khi thị trường điều chỉnh các nhà đầu tư mới lo ngại đến yếu tố đòn bảy tài chính. Trước đó, nhiều nhà đầu tư thận trọng đã nhận thức việc mọi thành viên trên thị trường (cả nhà đầu tư, các chuyên gia, các công ty chứng khoán...) cùng đồng lòng nâng kỳ vọng lên “tầm cao mới” bằng mọi phương diện sẽ là lúc VN-Index bắt đầu bị làm khó.

Không uy hiếp được tiền lớn

Chuyên gia phân tích độc lập-ông Nguyễn Anh Dũng, chỉ ra 3 nguyên nhân chính ảnh hưởng đến thị trường trong tuần qua, một là mức kháng cự 590 rất mạnh, khi VN-Index vào tới gần vùng đó là lập tức áp lực chốt lời tăng lên.

Hai là biến động theo chiều hướng xấu của thị trường Mỹ trong các phiên cuối tuần đã tác động tiêu cực lên tâm lý các nhà đầu tư trong nước, nhất là các nhà đầu tư chưa có kinh nghiệm thì sẽ rất hoang mang.

Ba là sự lo lắng về gói kích cầu thứ hai, tuy nhiên việc Chính phủ cân nhắc gói kích cầu hai là hợp lý, bởi kinh tế vĩ mô đã có dấu hiệu khởi sắc, phương pháp kích cầu cần phải thay đổi và hoạt động kích cầu sẽ hướng mục tiêu tới những lĩnh vực trọng điểm tạo ra các yếu tố quyết định đến sự tăng trưởng của nền kinh tế.

Trở lại diễn biến thị trường, chuyên gia Anh Dũng cho rằng bản chất đi lên thị trường trong thời gian qua dựa trên hai yếu tố có thật đó là sự tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết và thành quả kinh tế của các chính sách vĩ mô.

"Gần hơn nữa, trong hai phiên cuối tuần, khi đa phần các nhà đầu tư khẩn trương chuyển đổi chứng khoán sang tiền mặt bằng mọi giá, thì thanh khoản thị trường lại không hề thay đổi mà còn tăng lên. Một lực thu gom rất lớn đang ở trong thị trường, cơ hội mua khối lượng lớn tại các mã cổ phiếu tốt với mức giá thấp đến với các nhà đầu tư lớn." - ông Dũng nói.

Hầu hết các nhà phân tích đều cho rằng, thị trường đang ở trong kênh điều chỉnh ngắn hạn. Ngưỡng hộ trợ kỹ thuật của VN-Index sẽ quanh mức 530 điểm.

Bởi vậy, ông Ngô Quang Trung cũng cho rằng một khi dòng tiền vẫn loanh quanh trong thị trường, thì xu hướng chung sẽ sớm ổn định đồng thời hoạt động phân hoá sẽ rất cao. Các mã cổ phiếu có hoạt động kinh doanh tốt thực sự, nghĩa là lợi nhuận phải được so sánh với vốn điều lệ chứ không phải chỉ là so sánh với kế hoạch kinh doanh đặt ra, sẽ là mục tiêu sắp tới của dòng tiền./.