Tấm biển lớn ngay cạnh đường ghi “Chợ Vân Long” nhưng chúng tôi rẽ vào thì thấy chợ vắng như… chùa bà Đanh. Một người bán hàng quần áo đang ngồi đuổi ruồi chỉ tay về phía chợ cóc cách đó 200m rồi bảo “ra đó mà mua.”

Hỏi ra mới biết, ngôi chợ này đã hoàn thành từ 4 năm nay, nhưng chỉ hoạt động được mấy tháng, còn người dân vẫn họp chợ… ngoài đường.

Bỏ thì thương, vương thì… đói

Năm 2005 dự án chợ Vân Long - nằm trong tổng thể dự án nhằm phát triển khu du lịch sinh thái Vân Long trên địa bàn xã Gia Vân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình hoàn thành và được đưa vào hoạt động.

Với 50 gian hàng rộng rãi nằm ngay trên trục đường từ quốc lộ 1A đi Nho Quan, khu chợ cách khu du lịch sinh thái Vân Long khoảng 1km. Tuy nhiên, hiện nay trong chợ chỉ có 6 gian hàng hoạt động.

Mặc dù là giữa buổi sáng nhưng chợ vẫn vắng teo vì người dân trong xã thường họp chợ ngay đoạn đường đi vào khu du lịch sinh thái.

Trong số 6 gian hàng còn được sử dụng, không phải tất cả đều để kinh doanh. Thực ra chỉ có 5 gian dùng để buôn bán các mặt hàng là hàng mã, quần áo, rèn, bún cua, hàn xì, còn một gian đã trở thành... nhà ở của hộ gia đình.

Khách vắng nên các chủ cửa hàng cho biết chỉ kiếm lãi được vài nghìn đồng một ngày, riêng cửa hàng bán bún ăn sáng thì có thu nhập cao hơn, khoảng 20 nghìn đồng một ngày.

Khi chúng tôi đến, cô Tuyết, chủ gian hàng quần áo trong chợ đang phe phẩy bụi bám đầy trên mặt tủ kính, nhăn nhó: “Cũng mong có chốn làm ăn cho vững chãi để có đồng ra đồng vào, thế mà mua cái kios mất 3 triệu để giờ mỗi ngày thu được chục nghìn bạc, mà mặt hàng quần áo như của chúng tôi thì chẳng mang ra đường để mà ngồi bán được.”

Vì chợ không họp và những gian hàng phía trước không hoạt động nên khách qua đường không thể nhìn thấy các gian còn bán hàng ở phía sau. Điều này khiến cho chợ đã vắng khách trong xã lại không thu hút được cả khách đi đường.

Bác Nguyễn Thị Vĩnh, chủ gian hàng mã trong chợ cho biết: “Các gian hàng phía trước đóng cửa, nhiều người đi qua đường không nhìn thấy những gian hàng của chúng tôi nên việc giao thương càng khó khăn. Nhưng vì mua gian hàng đã mất 3 triệu đồng để lấy chỗ làm ăn chẳng lẽ lại không bán nữa, mà già rồi không đi chợ xa được nữa.”

Không có người họp chợ nên những hộ buôn bán ở đây cũng không coi chuyện đến chợ là nghiệp mưu sinh chủ yếu. Bác Trần Văn Chiêu, quê ở Hậu Lộc, Thanh Hóa, vì ở quê làm ăn khó khăn quá nên cứ đến mùa vụ lại ra chợ Vân Long thuê gian hàng để hành nghề rèn. Nhưng công việc cũng chỉ suôn sẻ được cho đến hết mùa gặt, còn sau đó lại phải về quê mưu sinh vì chợ không có người.

Có gian hàng lại trở thành nhà ở. Chị Thúy, quê ở Nho Quan, định lên đây bán hàng nhưng vì chợ không hoạt động nên đành kiếm việc làm thuê, còn gian hàng thì biến thành nhà. 

Chờ trưng cầu ý kiến để... chợ hoạt động?

Chị Tuyết - một trong những chủ gian hàng còn bám trụ lại trong chợ thể hiện tâm nguyện: “Nếu ban quản lý chợ và xã Gia Vân cứ để kéo dài tình trạng bán hàng ngoài đường thì việc tạo thành một cái chợ trong khu chợ Vân Long này quả là khó khăn lắm”.

Các hộ buôn bán bám trụ trong chợ đều mong muốn rằng lãnh đạo xã sẽ có những cách xử lý nghiêm khắc hơn, để những hộ buôn bán ngoài khu vực đường đi lại sẽ chuyển vào trong chợ, nhằm hình thành nề nếp và chợ hoạt động hiệu quả hơn.

Từ 4 tháng trước, khi chúng tôi phỏng vấn ông Nguyễn Văn Cấp, Chủ tịch UBND xã Gia Vân về vấn đề chợ Vân Long, ông cho biết các cấp lãnh đạo xã đang có chủ trương đấu thầu chợ để tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên nay gặp lại ông Cấp nói cho đến nay chủ trương này vẫn đang trong thời gian trưng cầu ý kiến của các chi bộ trong xã.

Nhiều người dân cho rằng, xây dựng một cái chợ rất tốn kém, lại ở địa thế đẹp như chợ Vân Long, mà nay bỏ trống thì quả là lãng phí. "Hy vọng các cấp lãnh đạo xã sẽ nhanh chóng có những biện pháp thiết thực để tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm ăn buôn bán của người dân đồng thời duy trì được mỹ quan cho khu du lịch," một người dân tha thiết bày tỏ./.

Nguyễn Hà (Vietnam+)