Theo thống kê của Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương, trong gần 4 năm qua, đã có 55 ca phản ứng nặng sau tiêm chủng, trong đó có 27 ca tử vong.

Tuy chỉ có 17/55 trường hợp phản ứng được xác nhận có liên quan đến tiêm chủng, nhưng nhiều phụ huynh vẫn tỏ ra lo lắng về những phản ứng phụ sau khi tiêm; thậm chí chỉ khi thấy con sốt, quấy khóc, bởi họ sợ vắcxin “có vấn đề.”

Bộ Y tế điều tra vụ 3 trẻ tử vong sau tiêm chủng

Không tiêm cũng lo, mà tiêm thì sợ…

Hiện nay, trong chương trình tiêm chủng mở rộng đã có 11 loại vắcxin tiêm cho trẻ em để dự phòng nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Thực tế đã cho thấy có hàng ngàn, hàng triệu trẻ em thông qua việc tiêm chủng đã phòng tránh được nhiều loại bệnh. Tuy nhiên, nhiều bậc phụ huynh hiện vẫn có nhiều băn khoăn, lo lắng về những phản ứng phụ của trẻ nhỏ sau khi tiêm chủng.

Chị Khánh Linh (ở Cầu Giấy – Hà Nội) vừa sinh em bé được 3 tháng tuổi cho biết, ai cũng biết cái lợi ích hiển hiện là trẻ nhỏ được tiêm chủng thì sẽ có thể tránh được rất nhiều loại bệnh tật. Tuy nhiên, bé trai nhà chị vừa tiêm một mũi vắcxin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt xong thì người có hâm hấp sốt 2-3 ngày, nhất là buổi đêm bé cứ ưỡn người ra để gào khóc do sốt.

Chị Linh cho hay: “Tuy bé sốt mới chỉ gần 39 độ, nhưng thấy con cứ khóc thét nên cả gia đình sốt ruột. Bé không được bụ bẫm cho lắm và chỉ hơn hai ngày sốt cộng với biếng ăn đã làm bé gầy đi gần 1kg.”

Vì vậy, nhìn vào quyển sổ đánh dấu lịch tiêm chủng của bé đến khi 1 tuổi có tổng cộng gần chục mũi tiêm chị vẫn thấy lo sợ và gai gai người cho những lần tiêm sắp tới...

Không chỉ riêng chị Linh, chị Hồng Thanh (ở Thái Hà – Hà Nội) giãi bày: “Cho con đi tiêm phòng những mong con tránh được các bệnh tật. Có lần tôi đi tiêm phòng cho con, nhưng sau khi tiêm xong vài ngày thì cho bé tự nhiên tay cháu nổi một cái mụn to rất nhiều mủ và càng ngày càng to.”

Lo lắng đến mất ăn mất ngủ, chị đã đưa cháu tới nhiều bệnh viện và chẩn đoán, điều trị. Từ đó cứ mỗi lần đài phát thanh phường gọi đi tiêm phòng cho trẻ là chị lại trăn trở suốt đêm, cho con đi tiêm cũng lo, mà không cho đi tiêm cũng lo.

Còn chị Nguyễn Thị Phượng ở Thanh Xuân thì cho hay, mấy lần tiêm trước bé nhà chị không thấy có phản ứng phụ gì. Tuy nhiên, mũi tiêm trong tuần tới có thể chị hoãn lại vì bé đang mọc răng và ngày ngày rất quấy khóc.

Lý giải về vấn đề hoãn tiêm, chị Phượng phân trần, mấy chị cùng cơ quan đều khuyên cơ thể bé khi mọc răng thì sức đề kháng kém, dễ nảy sinh nhiều vấn đề, nên chị chọn giải pháp an toàn là hoãn tiêm cho bé khỏe và không phải đau do tiêm.

“Hơn nữa, thời gian gần đây, có thông tin một vài trường hợp trẻ em bị tử vong sau khi tiêm vắcxin khiến mình cảm thấy không an tâm nên tạm thời sẽ hoãn tiêm cho bé,” chị Phượng nói.

Không có vắcxin nào là an toàn tuyệt đối

Lý giải về vấn đề nhiều trẻ nhỏ có phản ứng phụ sau khi tiêm chủng, trong cuộc họp báo tổng kết 25 năm chương trình tiêm chủng mở rộng do Bộ Y tế vừa tổ chức tuần qua tại Hà Nội, Giáo sư Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương - Trưởng Ban Điều hành dự án tiêm chủng mở rộng cho hay, tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ có phản ứng nặng, phản ứng nguy hiểm sau tiêm là thấp hơn các nước.

Tỷ lệ phản ứng nặng sau khi tiêm vắcxin viêm gan B là 0,50/1 triệu; với vắcxin uốn ván kết hợp với bại liệt, tỷ lệ phản ứng nặng là 0,9/1 triệu. So với phản ứng mà Tổ chức Y tế Thế giới thống kê thì tỷ lệ phản ứng nặng do vắcxin viêm gan B là 1 - 2/1 triệu, vắcxin sởi là hơn 1/1 triệu.

“Không có vắcxin nào an toàn 100%. Quan trọng nhất là người dân phải cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ. Chúng ta tiêm vắcxin và hàng chục triệu trẻ em phòng được rất nhiều bệnh nguy hiểm, hay trước một ca phản ứng nặng do cơ thể quá mẫn cảm với vắcxin mà ngừng tiêm chủng,” ông Hiển nói.

Mỗi năm Việt Nam có hơn 1 triệu trẻ sinh ra và được tiêm chủng 11 loại vắcxin. Tuy nhiên, trong quá trình tiêm, cơ thể của mỗi trẻ phản ứng với vắcxin khác nhau nên có trẻ sau khi tiêm bị sốt, có trẻ bị sốc phản vệ, thậm chí tử vong.

“Năm 2012, Việt Nam có 12 ca nhập viện sau tiêm chủng và 9 ca tử vong. Tuy nhiên, hội đồng chuyên môn phân tích những ca này không liên quan đến tiêm chủng”- ông Hiển nhấn mạnh.

Ông Hiển cho hay, khi trẻ tiêm vắcxin và sau đó có các phản ứng tại chỗ sau tiêm như sưng tấy, đau, khó chịu, mệt mỏi, khó chịu… là hoàn toàn bình thường. Nguyên nhân là do có nhiều trẻ cơ thể quá mẫn cảm hoặc kích ứng với kháng nguyên lạ. Cũng như các dược phẩm hay thực phẩm khác, vắcxin là một loại thuốc. Đã là thuốc thì thuốc nào cũng có thể có những phản ứng không mong muốn.

Vì vậy, những bậc phụ huynh không nên quá lo lắng mà hãy đưa trẻ đi tiêm chủng để ngừa các bệnh nguy hiểm.

Ông Hiển cũng đưa ra khuyến cáo các bậc phụ huynh khi đưa con đi tiêm chủng thì cần theo dõi con sau tiêm để phát hiện nhanh biểu hiện bất thường ở trẻ và báo cho cán bộ tiêm chủng xử lý kịp thời./.

Theo ước tính của Bộ Y tế, nhờ được tiêm chủng mở rộng mà có khoảng 6,7 triệu trẻ em thoát khỏi nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và hơn 42.000 trẻ không bị tử vong do các bệnh bại liệt, uốn ván sơ sinh, sởi, bạch hầu, ho gà.
 
Cũng nhờ có chương trình tiêm chủng mở rộng, tỷ lệ số trẻ mắc sởi trên 100.000 dân năm 2011 giảm 182 lần so với năm 1984 và đang tiến tới loại trừ bệnh sởi với số mắc nhỏ hơn 1/1 triệu dân.

Thùy Giang (Vietnam+)