Giai quyet dut diem anh huong cua Nha may ximang Dong Lam voi ho dan hinh anh 1Ảnh chỉ có tính minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Để xây dựng Nhà máy ximăng Đồng Lâm (xã Phong Xuân, huyện Phong Điền), tỉnh Thừa Thiên-Huế phải thu hồi 90,5ha đất, bố trí tái định cư cho 105 hộ.

Theo ông Trịnh Đức Hùng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Phong Điền, đến nay, 12 hộ dân sống dưới băng tải của Nhà máy ximăng Đồng Lâm và 72 hộ nằm cách phạm vi đê bao mỏ 300m bị ảnh hưởng tiếng ồn và khói bụi, đất đá bay do nổ mìn chưa được di dời.

Ngoài ra, việc khai thác mỏ còn làm sụt lún đất trong vùng. Năm 2019 đã xuất hiện thêm 5 hố sụt lún tại cánh đồng lúa, khu vực có các ngôi mộ và tại vườn nhà dân.

Hiện nay, Công ty Cổ phần ximăng Đồng Lâm - đơn vị quản lý nhà máy ximăng Đồng Lâm đã thống nhất phương án san lấp hố sụt lún, tránh nguy hiểm cho người và gia súc; đồng thời lập dự toán hỗ trợ di dời 17 ngôi mộ với kinh phí trên 100 triệu đồng.

Ông Trịnh Đức Hùng, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Phong Điền, cho biết thêm tình trạng sụt lún này xảy ra từ nhiều năm nay, giai đoạn từ 2014 đến 2018, Ủy ban Nhân dân xã Phong Xuân cùng Công ty Cổ phần ximăng Đồng Lâm đã kiểm tra và xác định có hơn 100 hố sụt lún, đường kính miệng hố rộng từ 2-8,4m, sâu từ 0,3-2m.

[Yêu cầu xử lý ô nhiễm môi trường khu vực Nhà máy ximăng Sông Lam]

Giải pháp duy nhất cho đến nay là địa phương kiến nghị buộc Công ty Cổ phần ximăng Đồng Lâm thực hiện việc thi công lấp các hố sụt lún.

Mặt khác, do ở gần khu dân cư, việc khai thác mỏ đá vôi đã làm rạn, nứt 127 công trình nhà ở, đình làng, nhà văn hóa thôn và nhà thờ họ nằm trong phạm vi 500m.

Công ty Cổ phần ximăng Đồng Lâm đã hỗ trợ 118 hộ sửa chữa lại nhà với số tiền trên 1,2 tỷ đồng và 381 tấn xi măng cho 127 hộ.

Năm 2018, chính quyền, công ty tiếp tục khảo sát thêm 9 hộ bị ảnh hưởng nhưng chưa chi trả tiền hỗ trợ.

Ngoài ra, diện tích đất sản xuất nông nghiệp của người dân bị ảnh hưởng do khói bụi, đá văng, sụt lún, mất nước tại thôn Xuân Lộc, Xuân Điền Lộc là trên 25ha.

Công ty cổ phần ximăng Đồng Lâm đã hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp do tình trạng mất nước.

Trong vụ Đông Xuân 2018-2019, chính quyền các cấp đã vận động 49 hộ dân chuyển đổi diện tích hơn 6ha từ trồng lúa sang trồng lạc, ngô và hỗ trợ 100% giống, vật tư, phân bón, công lao động là 300 ngàn đồng/sào.

Diện tích không chuyển đổi vẫn tiếp tục trồng lúa, Công ty cổ phần ximăng Đồng Lâm hỗ trợ tiền hao hụt phân bón 100.000 đồng/sào và công vệ sinh nông nghiệp 250.000 đồng/ngày trong vòng 4 tháng với tổng mức hỗ trợ gần 56 triệu đồng.

Tại buổi đối thoại mới đây giữa 60 hộ dân và Công ty cổ phần ximăng Đồng Lâm, 25 ý kiến của người dân phản ánh những nội dung liên quan đến khói bụi, sụt lún, mất nước đồng ruộng, nứt nhà… do việc nổ mìn của nhà máy.

Việc này làm ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp của người dân.

Hơn nữa, xe chuyên chở đất, đá của Công ty Hùng Đạt chạy với tốc độ cao, nguy cơ gây mất an toàn giao thông, gây bụi trên tuyến tỉnh lộ 11B và tỉnh lộ 9.

Người dân trong phạm vi cách bờ đê mỏ 300m mong muốn được Công ty Cổ phần Xi măng Đồng Lâm hỗ trợ vấn đề sức khỏe khi ảnh hưởng khói bụi; tiếp tục hỗ trợ để người dân yên tâm sản xuất nông nghiệp.

Về lâu dài, người dân mong muốn được di dời, tái định cư ở nơi khác.

Ông Phạm Phước Hiền Hòa, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần ximăng Đồng Lâm, cho biết doanh nghiệp luôn ưu tiên, cố gắng hết sức để đảm bảo quyền lợi của nhân dân.

Hiện nay, công ty đang siết chặt quy trình kỹ thuật khai thác mỏ đá vôi để hạn chế đến mức thấp nhất sự ảnh hưởng. Trong đó, Công ty yêu cầu nhà thầu giảm lượng thuốc trong một lần nổ không quá 2,5 tấn; chấn chỉnh và sẽ có biện pháp cứng rắn đối với khu vực ngoài mỏ như buộc nhà xe Hùng Đạt phải tưới nước, che chắn cẩn thận trong quá trình vận hành, tránh tình trạng gây bụi, ô nhiễm môi trường.

Nếu nhà xe Hùng Đạt không thực hiện sẽ không cho xe vào mỏ. Công ty cổ phần ximăng Đồng Lâm tiếp tục khảo sát, kiểm tra lại lần hai để tiếp tục sửa chữa nhà rạn nứt cho nhân dân trong năm 2019.

Tại buổi đối thoại, Bí thư Huyện ủy Phong Điền Nguyễn Thanh Bình đã tiếp thu, chia sẻ khó khăn với người dân và khẳng định sẽ tập trung giải quyết những vấn đề bức xúc thời gian tới.

Việc này cũng cần có sự chung sức của nhân dân, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cán bộ phụ trách; trong đó phải làm theo lộ trình, xây dựng kế hoạch chi tiết, vấn đề nào làm được thì làm sớm, nhất là ô nhiễm về bụi.

Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc xây mới, cơi nới các công trình nhằm hưởng đền bù. Nhân dân cùng chính quyền hợp tác, không để xảy ra tình trạng này.

Theo ông Bình, trước mắt, chỉ đạo Ủy ban Nhân dân huyện và các ngành chức năng phối hợp với Ủy ban Nhân dân xã Phong Xuân tập trung sớm hình thành hai đề án. Trong đó, Đề án di dời, tái định cư đối với những hộ bị ảnh hưởng bởi Nhà máy ximăng Đồng Lâm với tiêu chí hướng về người dân để trình Ủy ban Nhân dân tỉnh.

Đề án đối với phần diện tích sản xuất bị ảnh hưởng, phải có luận chứng nghiên cứu khoa học và công nghệ nhằm xác định nguyên nhân, phân vùng khu vực sụt lún đất, đánh giá nguy cơ đối với dân cư và các công trình kinh tế, hạ tầng cũng như giải pháp giảm thiểu nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt của nhân dân, không để tạo ra điểm nóng cho địa phương, gây mất tình hình an ninh trật tự do khiếu kiện đông người./.

Quốc Việt (TTXVN/Vietnam+)