Hiện nay, Giấy phép lái xe mới đã được triển khai cấp đổi tại 26 tỉnh thành phố trên cả nước kể từ ngày 1/9/2012. Giấy phép lái xe mẫu mới có nhiều ưu điểm như được làm bằng vật liệu có độ bền cao, bảo mật, chống làm giả, kích thước phù hợp tiêu chuẩn quốc tế nên thuận tiện trong việc bảo quản, sử dụng và điều khiển phương tiện kể cả khi ở nước ngoài.

Trong thời gian tới, Tổng cục Đường bộ sẽ tiếp tục chỉ đạo các Sở Giao thông Vận tải trên cả nước thực hiện cấp đổi giấy phép lái xe mẫu mới nhằm đồng bộ hóa hệ thống bằng lái, cơ sở dữ liệu toàn quốc.

Độ bền cao, bảo mật và chống làm giả

Đưa tấm bằng lái cũ hoen ố, chữ nhòe nhoẹt vì thấm nước cho chúng tôi xem, anh Nguyễn Xuân Hải (Phố Hiến, phường Hồng Châu, Hưng Yên) ngao ngán vì thời gian qua anh thường xuyên “nhẵn mặt” giải thích với cảnh sát giao thông sau mỗi lần kiểm tra giấy tờ khi lưu thông trên đường.

Lý giải thực tế này, anh Hải kể, giấy phép lái xe cũ của anh mặc dù đã ép nhựa dẻo, ép cứng đủ loại nhưng mỗi khi để trong ví, lấy ra lấy vào đã bị nhàu nát. Qua các thông tin báo đài, anh Hải biết được có giấy phép lái xe mẫu mới đã được cấp đổi tại tỉnh có độ bền hơn hẳn và tiện lợi khi mang theo người nên đã nhanh chóng đi đổi. Bên cạnh đó, lớp phôi thẻ với kỹ thuật vi in, hoa văn tinh xảo và in bằng mực nhạy cảm với tia cực tím giúp tăng cường tính bảo mật, chống làm giả.

“Lệ phí cho một lần cấp mới hoặc cấp lại theo Thông tư 73/2012/TT-BTC ngày 14/05/2012 của Bộ Tài chính quy định là 135.000 đồng. Thủ tục làm bằng lái theo công nghệ mới lại khá nhanh, chỉ mất từ 2 đến 3 phút. Cùng với đó, thông tin hồ sơ gốc được đưa thẳng lên hệ thống quản lý chung nên nếu trong trường hợp bị mất bằng lái cũng có thể xác minh và làm lại một cách nhanh chóng, chỉ khoảng một tuần so với một tháng như quy định trước. Hơn nữa, thời hạn đổi bằng lái trong vòng 10 năm tránh tốn kém, đi lại cho người dân,” anh Hải cầm trên tay tấm thẻ mới, hồ hởi nói.

Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải), trong nhiều năm qua, số lượng phương tiện giao thông và số người có giấy phép lái xe tăng nhanh. Vì vậy, việc đổi mới giấy phép lái xe theo hướng hiện đại là đòi hỏi khách quan và cấp bách để đáp ứng nhu cầu quản lý của Nhà nước.

Nhằm tránh tình trạng mua bán, sử dụng giấy phép lái xe giả ở nhiều địa phương thời gian qua đang trở nên nhức nhối, ông Quyền đánh giá, việc triển khai giấy phép lái xe mới có những tính năng công nghệ bảo mật cao, chống làm giả trên toàn quốc, nhằm quản lý chặt đội ngũ lái xe ngay từ gốc.

Dẫn chứng vấn đề này, ông Quyền giới thiệu, giấy phép lái xe mới được làm bằng chất liệu PET có kích thước nhỏ gọn theo tiêu chuẩn ID-1, phù hợp với tiêu chuẩn Quốc tế, đảm bảo độ bền cơ học, chịu ẩm chịu nhiệt phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, ảnh của người lái xe được in trực tiếp qua công nghệ IPI đã được mã hóa thông tin. Các thông tin này được hiển thị dưới kính giải mã đơn giản và tiện dụng đối với lực lượng tuần tra kiểm soát, trên giấy phép còn có hoa văn bảo mật và phôi chống làm giả.

”Giấy phép lái xe mới mới sử dụng 1 số (mã số) giấy phép lái xe duy nhất cho người lái xe, ứng dụng chữ ký số để bảo mật ảnh chữ ký và con dấu của người phê duyệt cấp nên hạn chế tới mức thấp nhất khả năng làm giả hoặc tẩy xóa sửa chữa,” ông Quyền tiết lộ.

Bên cạnh đó, ông Quyền cũng nhấn mạnh, điểm cải tiến của giấy phép lái xe mới là thông tin bao gồm cả ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Việt. Do vậy, người dân có thể sử dụng giấy phép này để điều khiển phương tiện khi sang nước ngoài định cư hoặc công tác, thay vì phải xin cấp một bằng lái khác tại nước ngoài.

“Việt Nam hiện đã tham gia ký kết Hiệp định công nhận giấy phép lái xe giữa các nước trong khối ASEAN, các Hiệp định, Nghị định thư về vận tải đường bộ với Trung Quốc, Lào, Campuchia và Hiệp định GMS. Ngoài ra, nước ta cũng đang thực hiện các bước để gia nhập Công ước Quốc tế về công nhận giấy phép lái xe của nhau với trên 150 nước tham gia,” ông Quyền cho hay.

Xây dựng dữ liệu chung để xử phạt vi phạm

Lý giải cho việc thực hiện không đồng bộ giữa các địa phương, ông Quyền cho rằng, Tổng cục và các sở chưa hình dung hết các công việc phải chuẩn bị để phục vụ cho việc cấp đổi giấy phép lái xe bởi có nơi đầu tư mua sắm thiết bị chưa kịp thời, nhân lực vận hành quản lý chưa kịp, có nơi thay đường truyền và các điều kiện khác chưa đảm bảo.

“Khó khăn lớn nhất là việc đầu tư trang thiết bị phục vụ in giấy phép lái xe theo công nghệ mới và quản lý hệ cơ sở dữ liệu giấy phép lái xe. Mỗi tỉnh phải đầu tư khoảng 1 tỷ đồng; Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cần đầu tư từ 3-4 tỷ đồng,” ông Quyền cho biết.

Ngoài ra, ông Quyền cũng đánh giá, việc cấp, đổi giấy phép lái xe mới cũng sẽ tạo ra được mối liên hệ giữa Tổng cục Đường bộ và Cảnh sát giao thông trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu để xử phạt các vi phạm nhằm hiện đại hóa công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Chứng minh cho điều này, ông Quyền nhận định, giấy phép lái xe mới được đưa vào sử dụng sẽ hình thành cơ sở dữ liệu giấy phép lái xe toàn quốc để các lực lượng, doanh nghiệp sử dụng người lái xe dễ dàng cập nhật truy cập vào cổng thông tin điện tử về giấy phép lái xe của Tổng Cục Đường bộ để xác thực và theo dõi các trường hợp vi phạm từ mức thu hồi giấy phép có thời hạn trở lên đều được cập nhật thông qua hệ thống phần mềm.
 
“Các cơ quan tuần tra kiểm soát sau khi xử phạt, phải ghi nhận vào cơ sở dữ liệu kịp thời trên cơ sở đó, các đơn vị cấp đổi sẽ tra cứu, tránh tình trạng người vi phạm bị giữ giấy phép lái xe lại khai báo mất đồng thời trước khi cấp bằng lái xe, cơ quan quản lý sẽ thực hiện việc đối sánh dữ liệu trên Trung ương để đảm bảo mỗi người dân chỉ có một giấy phép lái xe duy nhất, kể cả cho những lần cấp đổi tiếp theo. …,” ông Quyền bổ sung thêm.
 
Theo ông Quyền, đối với các Sở Giao thông Vận tải, vấn đề cài phần mềm, dữ liệu, công nghệ Tổng cục Đường bộ đều trợ giúp. Tuy nhiên, chuẩn bị về con người, vận hành thì thuộc thẩm quyền Sở địa phương.

Để trợ giúp về vấn đề cài phần mềm, dữ liệu, công nghệ đối với các Sở Giao thông Vận tải, Tổng cục Đường bộ đã tổ chức tập huấn cho các Sở Giao thông về chuyển đổi cơ sở dữ liệu do công ty Hệ thống Thông tin FPT hỗ trợ thực hiện từ tháng 6/2011, cài đặt vận hành, đồng bộ hệ thống mã hóa thông tin trên ảnh của người lái xe, quản lý và sử dụng chứng thư số…

Tuy nhiên, theo ông Quyền, loại bằng lái sử dụng công nghệ cao này vẫn có hạn chế nhất định khi chưa được gắn chip điện tử để quản lý như một số nước Mỹ, Nga, Lào…

Giải thích cho vấn đề này, ông Quyền cho biết, Việt Nam vẫn chưa ứng dụng công nghệ trên, do chi phí đầu tư khá tốn kém. Song trong tương lai, công nghệ chip điện tử sẽ được triển khai, nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý giao thông đường bộ./.

Việt Hùng (Vietnam+)