Trước những dư luận trong và ngoài nước bất bình về chương trình do thám của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA), ngày 25/10, trợ lý của Tổng thống Mỹ Barack Obama phụ trách vấn đề an ninh nội địa và chống khủng bố, bà Lisa Monaco đã lên tiếng trấn an người dân rằng hoạt động này là hoàn toàn hợp pháp.

Song, quan chức này cũng thừa nhận những rò rỉ tình báo vừa qua đã đặt ra những thách thức to lớn đối với quan hệ giữa Washington và các đồng minh truyền thống.

Trong bài viết đăng tải trên nhật báo USA Today, bà Monaco nhận định giới tình báo Mỹ thu thập cùng loại tin tức tình báo như tất cả các quốc gia khác. Tuy nhiên, không tránh khỏi các hạn chế và sai sót trong quá trình hoạt động.

Bà cho biết Tổng thống Obama đã chỉ thị cho giới chức hữu quan kiểm tra lại những chương trình giám sát của nước này, trong đó có các đối tác nước ngoài. Bà Monaco đồng thời khẳng định Washington vẫn kiểm soát chặt chẽ các hoạt động do thám.

Cùng ngày, nữ phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jen Psaki, nói rằng "không còn nghi ngờ gì rằng việc tiết lộ các thông tin mật liên quan tới chương trình do thám bí mật của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã dẫn tới những giây phút căng thẳng" trong quan hệ của Mỹ với một số đồng minh.

Theo bà Jen Psaki, các hoạt động tình báo này của Mỹ đã tạo ra những thách thức nhất định trong quan hệ của Mỹ với các đồng minh và làm trệch hướng công luận về nỗ lực chống khủng bố của Washington.

Bà Jen Psaki cho biết Ngoại trưởng John Kerry trong chuyến thăm châu Âu gần đây đã thảo luận với các nhà lãnh đạo Pháp, Italy và sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này khi các quan chức tình báo Đức thăm Mỹ trong tuần tới. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi các đồng minh không để vấn đề này gây tổn hại tới mối quan hệ hợp tác giữa hai bên trong những vấn đề quan trọng của thế giới như cuộc xung đột tại Syria, vấn đề hạt nhân của Iran hoặc các cuộc đàm phán về Hiệp định đối tác xuyên Đại Tây Dương mà Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) mới khởi động.

Những tuyên bố trên đưa ra chỉ một giờ sau khi tờ The Guardian ("Người bảo vệ") của Anh đưa tin Chính phủ Mỹ đã nghe lén 35 nhà lãnh đạo trên thế giới. Đỉnh điểm của vụ việc là hoạt động nghe lén điện thoại của Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Trong khi làn sóng chỉ trích vẫn chưa chấm dứt, cùng ngày, tờ The Washington Post ("Bưu điện Washington") cho biết Mỹ lên tiếng cảnh báo những tài liệu mà cựu nhân viên tình báo Mỹ Edward Snowden đang nắm giữ có chứa thông tin chi tiết về cách thức mà các cơ quan tình báo nước ngoài hợp tác bí mật với Washington.

Dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên, báo trên cảnh báo rằng trong số 10.000 tài liệu mà Snowden lưu giữ, có một số tài liệu nhạy cảm liên quan đến các chương trình thu thập dữ liệu chống lại các nước như Iran, Nga và Trung Quốc. The Washington Post nêu rõ toàn bộ các chương trình do thám nói trên thuộc quyền kiểm soát của Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ.

Trong khi đó, báo Đức Spiegel (Tấm gương) ngày 25/10 cũng đưa thông tin tương tự. Báo trên cho biết giới chức an ninh Mỹ đã cảnh báo các đối tác về nguy cơ Snowden có thể tiếp tục công khai các thông tin mật.

Theo Spiegel, cựu nhân viên CIA này đã tải khoảng 30.000 tài liệu mật, trong đó chứa đựng cả những thông tin về các hoạt động do thám có sự trợ giúp từ các nước đối tác của Mỹ.

Liên quan vấn đề này, ngày 25/10, Trung Quốc đã kêu gọi cộng đồng quốc tế đẩy nhanh xây dựng các quy định hướng dẫn việc sử dụng không gian mạng thuộc khuôn khổ Liên hợp quốc nhằm đảm bảo một không gian mạng mở và an toàn./.