Tấm bia đá kỷ niệm 100 năm ngày người thanh niên Nguyễn Tất Thành đặt chân tới Anh được đặt ở vị trí trang trọng nhất ngay cửa sông Ouse đổ ra Eo biển Anh.

Ngày 19/5, tại thị trấn Newhaven thuộc quận Lewes, vùng Sussex, miền Nam nước Anh, Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Anh và Bắc Ireland phối hợp với chính quyền thị trấn đã tổ chức nhiều hoạt động có ý nghĩa nhân kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-2013), 100 năm ngày Nguyễn Tất Thành tới nước Anh (1913-2013) trong hành trình tìm đường cứu nước.

Newhaven là nơi mà người thanh niên Nguyễn Tất Thành từng đến khi Người làm việc trên tuyến phà quốc tế nối giữa thị trấn này với Dieppe (Pháp) qua Eo biển Anh vào khoảng thời gian sau Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất. Vì vậy, điểm nhấn của chương trình cũng chính là lễ khánh thành tấm bia đá kỷ niệm 100 năm ngày người thanh niên Nguyễn Tất Thành tới Anh và sự kiện Người từng đặt chân đến Newhaven trong hành trình tìm đường cứu nước.

Nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ chân thành từ phía chính quyền Newhaven cũng như chủ sở hữu đất, chỉ trong một thời gian rất ngắn, tấm bia đã được hoàn thành ở vị trí trang trọng nhất ngay cửa sông Ouse đổ ra Eo biển Anh.

Ngay trước đó, chính quyền Newhaven cũng đã long trọng khai trương tấm banner vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các danh nhân khác từng có thời gian đến và sống ở thị trấn này.

Hội đồng thị trấn Newhaven hy vọng rằng những tấm banner vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh và các danh nhân khác sẽ giúp quảng bá hình ảnh của thị trấn nhằm thu hút thêm khách du lịch.

Giáo sư Martin Evans – Trường Lịch sử thuộc Đại học Sussex, cho biết 25 năm trước đây, một đảng viên đảng Cộng sản Pháp ở thị trấn Dieppe (Pháp) đã nói với ông rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh từng làm việc trên tuyến phà Dieppe-Newhaven.

Đối với một nhà sử học dành nhiều tâm huyết nghiên cứu về cuộc đời Hồ Chí Minh, thông tin này khiến ông phải chú ý. Ông nói: "Lúc đó, có thể Người làm đầu bếp trên tuyến phà này. Đó cũng là điều khá rõ ràng bởi Hồ Chí Minh từng đến nhiều nơi trên thế giới bằng tàu thuyền."

Người bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước tới Pháp, Mỹ..., đó là những quãng thời gian rất có ý nghĩa đối với vốn kiến thức về cách mạng của Hồ Chí Minh.

Khi kết nối những địa điểm như Paris, Dieppe, London, thì Newhaven góp phần làm giàu hơn tư liệu về hành trình cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nhân dịp này, thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Ban quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi tặng bức tượng đồng Bác Hồ ngồi đọc báo trong Phủ Chủ tịch cho Bảo tàng Newhaven, cùng hai bức ảnh Bác Hồ tiếp gia đình Luật sư Loseby.

Phát biểu tại đây, Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Anh và Bắc Ireland Vũ Quang Minh khẳng định rằng việc trao tặng tượng Bác Hồ không chỉ góp phần làm giàu kho sưu tập của Bảo tàng mà còn tăng cường mối quan hệ giữa Việt Nam với thị trấn cảng Newhaven.

Đón nhận món quà đầy ý nghĩa từ phía Việt Nam, đại diện ban quản lý Bảo tàng Newhaven đã gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời nhấn mạnh rằng đây là một sự kiện trọng đại đối với thị trấn Newhaven đúng vào dịp kỷ niệm 123 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 100 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh tới nước Anh trong hành trình tìm đường cứu nước.

Cả hội trường lặng đi khi nghe ông Len Aldis – Chủ tịch Hội Hữu nghị Anh Việt kể về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ, đặc biệt là quãng thời gian 30 năm Người đi tìm đường cứu nước.

Người đã không quản ngại bất cứ công việc nặng nhọc, khó khăn nào, từ quét tuyết, nấu bếp đến làm bánh... Vừa lao động kiếm sống, vừa học hỏi, Người đã gặp nhân dân lao động tại các nước mà Người dừng chân để tìm hiểu về cuộc sống của họ từ đó tìm ra con đường giải phóng dân tộc mình khỏi ách đô hộ của thực dân – phong kiến.

Còn đối với Charlotte Crookston - Thị trưởng Trẻ của Newhaven (The Young Mayor of Newhaven - vị trí danh dự nhiệm kỳ 1 năm dành cho những người trẻ tuổi có cơ hội tham gia công việc chung của chính quyền), thế hệ trẻ như cô cần phải biết về lịch sử, và việc Chủ tịch Hồ Chí Minh từng đến Newhaven là sự kiện rất có ý nghĩa.

Theo Giáo sư Martin Evans, sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại không chỉ trong lịch sử Việt Nam mà cả thế giới, từng đến Newhaven luôn khiến mọi người xúc động.

Phát biểu tại lễ mít tinh kỷ niệm với sự tham dự đông đảo của bà con kiều bào, du học sinh Việt Nam và bạn bè Anh, ông Norman Baker - Hạ nghị sỹ, Quốc vụ khanh Bộ Giao thông Anh, khẳng định rằng các sự kiện diễn ra đúng sinh nhật lần thứ 123 của Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ mở chương mới trong quan hệ giữa Việt Nam và Vương quốc Anh nói chung và với thị trấn Newhaven nói riêng.

Theo bà Julie Carr - Thị trưởng Newhaven, sự kiện Bác Hồ từng đến Newhaven là một phần lịch sử của thị trấn này và có ý nghĩa giáo dục rất lớn đối với thế hệ trẻ. Trong tương lai, bà cho rằng hai bên sẽ nỗ lực tăng cường mối quan hệ hợp tác cùng có lợi, vì sự phồn vinh và phát triển của cả Việt Nam và Vương quốc Anh, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch, thương mại và đầu tư.

Đề cập đến vấn đề này, Đại sứ Vũ Quang Minh khẳng định rằng mối quan hệ hữu nghĩ giữa Việt Nam và vương quốc Anh đã có lịch sử lâu đời. Trên cơ sở những di sản quý báu đó, hai nước nói chung và với thị trấn Newhaven nói riêng sẽ tiếp tục phát huy để thúc đẩy mối quan hệ hợp tác và tình hữu nghị. Những sự kiện diễn ra đúng dịp sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 2013 sẽ là bước đi cụ thể đầu tiên để tăng cường mối quan hệ này./.

Lê Phương-Huy Hiệp/London