Để quản chặt vấn nạn tin nhắn rác, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, Bộ Thông tin và Truyền thông đang xây dựng cơ chế cấp và thu hồi đầu số, không cho doanh nghiệp viễn thông cấp đầu số cho doanh nghiệp nội dung như hiện nay.

Tăng doanh thu nhờ spam

Tại Hội nghị triển khai các biện pháp ngăn chặn tin nhắn rác (spam), tin nhắn lừa đảo được Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức mới đây, Chánh thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Văn Hùng cho hay, hiện có 374 CSP (doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nội dung và có đầu số). Mỗi công ty này lại ký kết với nhiều công ty vệ tinh CP (công ty nội dung không có đầu số) để cùng cung cấp dịch vụ.

Bên cạnh những doanh nghiệp kinh doanh bài bản, không ít đơn vị sau khi xin cấp đầu số, thiết lập hệ thống thiết bị… đã thực tán tin nhắn rác, lừa đảo nhằm quảng cáo, dụ dỗ, dẫn dắt người dùng nhắn tin vào đầu số của mình để thu lợi.

Có thể kể ra đây một số hình thức “dụ dỗ” phổ biến như tặng quà, trao giải trúng thưởng, truyện đồi trụy, bói toán, mê tín dị đoan, cổ súy đánh bạc, mạo danh doanh nghiệp viễn thông lừa người sử dụng gọi vào tổng đài 1900xxx…

Về nguyên nhân phát tán rin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo, ông Hùng cho rằng tỷ lệ phân chia lợi nhuận giữa các doanh nghiệp viễn thông với CP là khá chênh lệch. Thực tế, phía doanh nghiệp di động cung cấp hạ tầng, đường truyền trong khi CPS bỏ ra chi phí sản xuất nội dung nhưng lại được hưởng thấp hơn nên phải tìm cách phát tán tin nhắn rác để hút người dùng, tăng doanh thu. Thông thường, mức ăn chia này là 79-21% đến 55-45% đối với đầu 4 số và 66-34% đến 58-42% đối với đầu 1900xxxx.

Không chỉ vậy, các công ty thông tin di động quy định tổng doanh thu của CSP là 30 triệu đồng/tháng nên các CSP phải phát tán tin nhắn rác để đạt được mức doanh thu tối thiểu, không bị chấm dứt hợp đồng.

Ngoài ra, còn các nguyên nhân khác như phát tán tin rác là hình thức quảng cáo có mức chi phí thấp nhất nhưng lại mang tới hiệu quả cao nhất, bởi các sản phẩm của dịch vụ nội dung là tồn tại trên thiết bị điện tử nên quảng cáo hiệu quả thì phải sử dụng các thiết bị điện tử… Công tác quản lý thuê bao di động trả trước còn nhiều bất cập tạo điều kiện cho các CSP dễ dàng mua được Sim trả trước đã kích hoạt với số lượng lớn để phát tán tin nhắn rác…

Phạt nặng, quản chặt đầu số

Giám đốc Trung tâm ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam (VNCERT), ông Vũ Quốc Khánh cho biết, trung bình mỗi năm tổng đài của VNCERT nhận được 160.000 phản ánh về tin nhắn rác. Từ năm 2009 đến nay, VNCERT đã điều phối các doanh nghiệp viễn thông xử lý gần 300 vụ doanh nghiệp phát tán tin nhắn rác trên các đầu số. Tuy nhiên, hầu hết các tin nhắn rác do gửi từ thuê bao trả trước nên rất khó xác minh nguồn gốc.

Ông Khánh nói, để nhăn chặn, chống tin nhắn rác, Nghị định 77/2012/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/1/2013 có nhiều điểm mới, tăng cường khả năng phòng chống, ngăn chặn tin nhắn rác đối với các doanh nghiệp di động. Nghị định cũng tăng mức xử phạt trong đó với các hành vi thu sai cước, giả mạo khi nhắn tin… có thể bị phạt lên tới 80 triệu đồng.

Được biết, hiện nay có 1.411 đầu số 1900xxxx và 746 đầu số 4 số (8xxx, 7xxx…) được doanh nghiệp viễn thông cấp cho CSP. Tuy nhiên, trong việc cấp đầu số cũng tồn tại bất cập, xảy ra tình trạng một CSP được Viettel cấp đầu số, nhưng đầu số này lại được VinaPhone hoặc MobiFone cấp cho CSP khác dẫn tới không thể kết nối kỹ thuật được với tất cả các mạng thông tin di động.

Đáng chú ý, nhiều CSP cho phép CP thuê lại hệ thống, đầu số để cung cấp dịch vụ nội dung mà không đưa ra các quy định, quy trình để kiểm tra nội dung thông tin…

Trước thực trạng này, ông Đỗ Quý Doãn-Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho hay, hiện Bộ này đang xây dựng cơ chế quản, lý, cấp và thu hồi đầu số, không để các doanh nghiệp viễn thông cấp đầu số cho các doanh nghiệp nội dung số như hiện nay.

Bộ Thông tin và Truyền thông cũng tiến hành các giải pháp về kỹ thuật nhằm ngăn chặn tin nhắn rác, yêu cầu các CP, CSP rà soát và loại khỏi cơ sở dữ liệu các game không rõ nguồn gốc, cờ bạc, dị đoan, lô đề, dự đoán kết quả xổ số….

Bên cạnh đó, sẽ nghiên cứu quy định giá cước tin nhắn dùng cho CSP khi cung cấp dịch vụ nội dung, tạo cơ chế công bằng cho các CSP và doanh nghiệp viễn thông di động. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng sẽ được tăng cường nhằm xử lý nghiêm việc phát tán tin nhắn rác cũng như việc đăng ký thông tin thuê bao di động trả trước, góp phần ngăn chặn tình trạng sử dụng SIM điện thoại để phát tán tin nhắn rác.

DN di động cam kết mạnh tay với tin nhắn rác


Cũng đồng tình với quan điểm của các cơ quan quản lý, ông Nghiêm Phú Hoàn-Phó Tổng Giám đốc VNPT cho hay, đơn vị này đã xây dựng và triển khai phần mềm chặn tin nhắn rác, có khả năng chặn tin nhắc rác theo từ khóa và theo tần suất nhắn tin của thuê bao.

Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đầu số 8xxx, 7xxx, 6xxx, căn cứ dữ liệu hệ thống ghi được, VNPT sẽ tiến hành khóa cú pháp xuất hiện trong tin nhắn quảng cáo và tạm ngừng kết nối có thời hạn. Từ tháng 1-10/2012, VNPT đã thực hiện khóa cú pháp 70 CSP, tạm khóa hoặc cắt kết nối với 60 CSP, thu hồi đầu số của 4 CSP. Với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ 1900, VNPT đã tạm ngưng kết nối của 102 đơn vị.

Phó giám đốc Viettel Telecom, ông Nguyễn Việt Dũng thì nói đơn vị này đã xây dựng hệ thống chống spam theo tốc độ nhắn tin và kiểm soát được khoảng 60% dung lượng tin nhắn. Viettel cũng hành khóa, xử phạt các CSP phát tán tin nhắn rác với số lượng lớn và cắt đầu số với tin nhắn lừa đảo. Tính từ đầu năm đến nay, Viettel đã khóa 61 đầu số và 3000 thuê bao di động.

Ông Dũng cho hay, Viettel chấp nhận giảm doanh thu để xử lý tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo.

Đối với các tin nhắn có chứa đường link dẫn tới nội dung sex, đồi trụy hoặc phản động, các nhà mạng kiến nghị cơ quan điều tra cần xử lý hình sự./.

Đình chỉ 3 Công ty phát tán tin nhắn rác

Qua nhiều đợt thanh tra, kiểm tra trong thời gian qua, Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết các CSP, CP đã trực tiếp hoặc thuê người sử dụng Modem GSM/CDMA hoặc USB 3G, có lắp SIM điện thoại, kết nối với máy tính để phát tán tin nhắn rác, lừa đảo từ các thuê bao di động trả trước với tốc độ lên đến 10.000 tin nhắn/giờ.

Đơn vị này đã phối hợp với VNCERT, Cục phòng chống tội phạm công nghệ cao (Bộ Công an) tiến hành thanh tra hơn 50 CP và xử phạt 1,624 tỷ đồng, tịch thu 761 triệu đồng, đình chỉ cung cấp dịch vụ đối với 3 doanh nghiệp phát tán tin nhắn rác (Công ty CP Đầu tư và Phát triển VICC-chủ sở hữu đầu số 6x61; Công ty CP Tư vấn và Đầu tư Viễn thông tin học INCOM - chủ sở hữu đầu số 6x23; Công ty TNHH truyền thông T.A.B.Y-chủ sở hữu đầu số 7x68).


Phương Chi (Vietnam+)