Ngày 8/10, Nhà khoa học Shinya Yamanaka của Nhật Bản và John B. Gurdon của Anh trở thành những người giành giải Nobel Y học của năm nay.

Ủy ban trao giải khẳng định hai nhà khoa học này được tôn vinh vì "đã phát hiện thấy những tế bào trưởng thành có thể được tái lập trình để sinh ra tế bào gốc đa năng."

Giải Nobel đầu tiên này vừa được xướng lên vào lúc 11 giờ 30 giờ Thụy Điển (09h30 GMT, 16h30 giờ Việt Nam).

Công trình nghiên cứu của hai nhà khoa học đã phát hiện ra rằng các tế bào trưởng thành có thể được lập trình lại để trở thành tế bào gốc đa năng (một loại tế bào có thể phát triển thành bất kỳ tế bào nào bao gồm cả tế bào phôi hoặc trưởng thành).

Đây được xem là bước đột phá trong cuộc cách mạng y học nhằm giúp loài người chúng ta hiểu rõ được cơ chế phát triển của tế bào và các sinh vật.

Hai nhà khoa học Anh và Nhật Bản sẽ nhận chung giải thưởng trị giá 8 triệu kronor Thụy Điển (tương đương 1,2 triệu USD) và sẽ nhận giải tại lễ trao giải chính thức được tổ chức tại Stockholm vào ngày 10/12 tới nhân kỷ niệm ngày mất của Alfred Nobel, người sáng lập giải thưởng Nobel.

Trước đó, báo chí Thụy Điển đã phỏng đoán hai ông là những người có khả năng nhận giải do công trình nghiên cứu lên hoạt động tái lập trình nhân tế bào.

Tiến trình này sẽ khiến các tế bào trưởng thành sinh ra tế bào gốc đa năng, vốn có thể được dùng để sản sinh bất kỳ dạng mô nào trong cơ thể.
 
Đài phát thanh Thụy Điển phỏng đoán rằng người chiến thắng có thể tới từ lĩnh vực biểu sinh học, vốn nghiên cứu tác động của tự nhiên với hoạt động sinh trưởng và cách gene phản ứng với môi trường bên ngoài.

Kể từ năm 2001, giải Nobel có giá trị 10 triệu kronor/giải, song do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu nên giá trị của giải thưởng năm nay đã bị giảm xuống còn 8 triệu kronor.
 
Năm ngoái, giải thưởng cao quí trong lĩnh vực y học đã được trao cho 3 nhà khoa học người Mỹ, Pháp và Canada với công trình nghiên cứu về hệ thống miễn dịch. Phát hiện này được coi là một "cuộc cách mạng" trong nhận thức của con người về hệ thống miễn dịch./.

Dưới đây là danh sách những người đoạt giải Nobel Y học trong 10 năm qua:
 
2012: Shinya Yamanaka (Nhật Bản) và John B. Gurdon (Anh)
2011: Bruce Beutler (Mỹ), Jules Hoffmann (Pháp) và Ralph Steinman (Canada)
2010: Robert G. Edwards (Anh)
2009: Carol Greider và Jack Szostak (Mỹ), Elizabeth Blackburn (Australia-Mỹ)
2008: Francoise Barre-Sinoussi và Luc Montagnier (Pháp), Harald zur Hausen (Đức)
2007: Mario Capecchi (Mỹ), Oliver Smithies (Mỹ), và Martin Evans (Anh)
2006: Andrew Z. Fire (Mỹ), Craig C. Mello (Mỹ)
2005: Barry J. Marshall (Australia), J. Robin Warren (Australia)
2004: Richard Axel (Mỹ), Linda B. Buck (Mỹ)
2003: Paul C. Lauterbur (Mỹ) và Peter Mansfield (Anh)

(Vietnam+)