Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Osamu Fujimura ngày 5/3 cho biết Tokyo hy vọng chiến thắng của ông Putin trong cuộc bầu cử tổng thống Nga sẽ giúp giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ tồn tại từ lâu giữa hai nước xung quanh 4 hòn đảo ngoài khơi tỉnh Hokkaido (phía Nga gọi là quần đảo Nam Kuril).

Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Fujimura cũng cho biết Nhật Bản muốn tăng cường hợp tác với Nga sau khi ông Putin thể hiện mong muốn mạnh mẽ giải quyết tranh chấp lãnh thổ với Nhật Bản theo cách mà cả hai bên đều chấp nhận được.

Nhật Bản vẫn giữ nguyên quan điểm liên quan đến các hòn đảo tranh chấp và sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề với Nga một cách bình tĩnh. Ông Fujimura nói: “Chúng tôi muốn giải quyết vấn đề lãnh thổ dựa trên những thỏa thuận và tài liệu trong quá khứ, trên các nguyên tắc luật pháp và công lý."

Nhật Bản từ lâu tìm cách đòi trao trả lại 4 hòn đảo Etorofu, Kunashiri, Shikotan và Habomai, mà phía Nhật Bản gọi là vùng lãnh thổ phía bắc, còn Nga gọi là quần đảo Nam Kuril.

[Nga muốn giải quyết vấn đề Nam Kuril với Nhật]

Tuy nhiên, ông Putin đã phát biểu trong cuộc họp báo mới đây với các phóng viên nước ngoài rằng đòi hỏi lãnh thổ của Nhật Bản đã vượt ra ngoài tuyên bố chung Nhật-Xô năm 1956, trong đó Mátxcơva cam kết trả 2 trong số 4 đảo cho Nhật Bản sau khi hai nước ký hiệp ước hòa bình song phương.

Tuyên bố của ông Putin được hiểu là Nga sẽ không có bất cứ nhượng bộ nào vượt ra khỏi khuôn khổ tuyên bố chung này. Chính vì vậy, một chuyên gia Nhật Bản cho rằng khó có thể tìm thấy một giải pháp mà cả Nhật Bản và Nga có thể chấp nhận.

Để thúc đẩy đàm phán về vấn đề lãnh thổ,Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda sẽ tiếp tục đàm phán với ông Putin. Ngoại trưởng Koichiro Gemba cũng có kế hoạch thăm Nga trong thời gian sớm nhất.

Tokyo và Mátxcơva đang bất đồng trong vấn đề chủ quyền đối với 4 hòn đảo mà Liên Xô chiếm sau khi Nhật Bản đầu hàng ngày 15/8/1945 trong cuộc chiến tranh thế giới thứ 2. Tranh chấp lãnh thổ đã ngăn cản hai nước ký hiệp ước hòa bình song phương sau chiến tranh.

Năm 2001, ông Putin đã ký Tuyên bố Irkustk với Thủ tướng Nhật Bản khi đó Yoshiro Mori, khẳng định hiệu lực của tuyên bố chung 1956./.

Minh Sơn/Tokyo (Vietnam+)