Theo hãng AFP, các nhà nghiên cứu tại Đại học George Washington ngày 25/9 đã công bố các tài liệu giải mật cho thấy Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã nghe lén biểu tượng dân quyền Martin Luther King và võ sỹ quyền Anh hạng nặng Muhammad Ali cũng như những nhân vật chỉ trích mạnh mẽ nhất cuộc chiến tranh Việt Nam.

Chương trình nghe lén kéo dài 6 năm có mật hiệu "Minaret" từng bị phơi bày ra ánh sáng năm 1970, song những mục tiêu bị theo dõi của chương trình theo dõi này vẫn được giữ kín cho tới nay.

Các tài liệu cho thấy NSA đã theo dõi ông Luther King, cộng sự của ông là Whitney Young và ngôi sao đấm bốc Ali, cũng như các nhà báo của hai tờ báo danh tiếng Thời báo New York và Bưu điện Washington, cùng hai Thượng nghị sỹ Frank Church của bang Idaho và Howard Baker của bang Tennessee.

Chương trình nghe lén trên của NSA bị đánh giá là chương trình "hèn hạ nếu không muốn nói là trái luật". Vào năm 1967, cao trào của phong trào phản chiến ngay trong lòng nước Mỹ đã buộc Tổng thống Lyndon Johnson phải yêu cầu các cơ quan tình báo Mỹ điều tra có hay không việc các thế lực bên ngoài kích động biểu tình trong nước.

NSA khi đó đã phối hợp với các cơ quan tình báo khác để lên "danh sách" những người chỉ trích phản chiến để nghe trộm các cuộc điện thoại từ nước ngoài của họ.

Theo các nhà nghiên cứu công bố số tài liệu trên, việc lạm dụng chương trình do thám trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam còn vượt xa quy mô các chương trình hiện nay.

Việc chương trình nghe lén năm 1975 bị phơi bày, song song với các chương trình theo dõi ngay chính người dân Mỹ của NSA đã khiến dư luận phẫn nộ.

Thượng nghị sỹ Church, một trong số nghị sỹ bị "nghe lén", đã tiên phong đòi cải cách để hạn chế các chương trình do thám và hoạt động của các cơ quan tình báo.

[Tiết lộ mới về hoạt động gián điệp của Mỹ ở Nam Mỹ]

Mỹ duy trì một căn cứ gián điệp tại đảo Ascension, một thuộc địa của Anh tại Nam Đại Tây Dương, để do thám thông tin tại Brazil, Argentina, Uruguay, Colombia và Venezuela.

Tạp chí tuần Istoé của Brazil xuất bản ngày 8/9 căn cứ các tài liệu tuyệt mật do cựu nhân viên phân tích hệ thống của Cơ quan an ninh Mỹ (NSA) Edward Snowden rò rỉ cho thấy các thông tin thu thập được tại đảo Ascension được phân tích tại một trung tâm tình báo đặt tại Fort Meade, bang Maryland (Mỹ). Trung tâm này có khả năng bẻ khóa mọi mã hóa bảo mật.

Sau khi phân tích, những gì được chính phủ Mỹ quan tâm sẽ được thông báo cho các nhân viên tình báo trên khắp thế giới để tiếp tục giám sát.

Theo Istoé, các trạm tình báo tín hiệu (Sigint) được lắp đặt tại đảo Ascension mỗi giờ có thể chặn thu được gần 2 triệu bức điện - chủ yếu là các cuộc gọi điện thoại, thư điện tử và thông tin đăng tải trên các trang mạng xã hội - trước khi nó được chuyển lên vệ tinh./.