Trong số những cựu chiến binh Mỹ trở lại Việt Nam trong những ngày này, có một người mà suốt 40 năm qua cứ canh cánh một nỗi niềm, đó là ông Dan Tucker, nguyên sĩ quan lục quân Hoa Kỳ.

Ông Dan Tucker là người đã trực tiếp chỉ huy việc chôn cất quân giải phóng hy sinh trong trận tấn công trận địa pháo binh Mỹ Tomahawk tại đèo Phước Tượng, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên-Huế vào đêm 18, rạng sáng 19/6/1969.

Ông Dan Tucker dẫn đầu đoàn cựu chiến binh Mỹ gồm năm người đến Việt Nam với mong muốn tìm lại nơi ông đã từng chỉ huy việc chôn cất các chiến sĩ giải phóng và trao toàn bộ hồ sơ cho các ngành chức năng Việt Nam để sau này tiến hành khai quật.

Sau hơn bốn giờ băng rừng tìm kiếm tại các địa điểm theo trí nhớ của ông Dan Tucker và theo các tài liệu ông đem theo, ông Dan Tucker đã xác định vị trí ông đã chôn cất các chiến sĩ giải phóng.

Dù gần 70 tuổi, ông Dan Tucker không hề có vẻ mệt mỏi. Ông đi một cách chậm rãi và như cố nhớ lại tất cả những gì ông đã chứng kiến cách đây 40 năm về trước tại mảnh đất này. Khi đứng trên một khu đất bằng phẳng nằm trên đỉnh đèo, ông khẳng định đây là sân bay mà trước kia quân Mỹ đã dùng để cho máy bay trực thăng vận chuyển vũ khí và lương thực cho đơn vị đóng tại đây.

Để minh chứng điều vừa nói, ông mở ngay tấm bản đồ và chỉ vị trí đoàn đang đứng, cùng với những tài liệu chi tiết về các vị trí đóng quân của đơn vị lục quân Mỹ tại trận địa pháo Tomahawk.

Ông đề nghị nắm chặt tay ông Hoàng Thanh Long, nguyên là chiến sĩ của đơn vị C72B, trung đoàn 4, khu Trị Thiên cũ - một trong hai đơn vị tham gia chiến dịch tấn công trận địa pháo, quay trở xuống triền núi.

Khi được hỏi lý do vì sao ông làm điều này, Dan Tucker nói: "Tôi muốn cùng một người mà năm xưa đã có mặt tại đây để cùng nhau chia sẻ và tôi tin rằng điều này sẽ giúp tôi dễ dàng tìm lại nơi chôn cất các chiến sĩ quân giải phóng năm xưa."

Khi đến một triền núi khác, ông Dan Tucker dừng lại và khẳng định đó chính là nơi ông đã chỉ huy việc chôn cất. Đích thân ông bày mâm lễ và tự khấn vái. Ông xin phép mọi người lùi ra xa để một mình dành một phút mặc niệm các chiến sĩ đã hy sinh. Mọi người trong đoàn đều cảm động trước lời đề nghị ấy.

Tại đây, ông đã trao toàn bộ tại liệu cho các ngành chức năng Việt Nam để sau này tiến hành khai quật. Khi xác định được địa điểm một cách khá chính xác, ông Dan Tucker xúc động nói: "Đến đây tôi đã hoàn thành nhiệm vụ mà suốt 40 năm qua cứ canh cánh bên lòng. Giờ đây dường như tôi đang nhìn thấy những người mà tôi đã từng chỉ huy cho quân lính chôn cất. Tôi vẫn nhớ như in, lúc đó tôi đã ra lệnh cho những người tham gia chôn cất không ai được lấy bất cứ một vật dụng gì của người đã chết."

Rồi ông kể: "Ngày xưa tôi là một người lính chuyên nghiệp với 20 năm trong quân ngũ, nay tôi là một người ông chuyên nghiệp khi có 10 cháu, 12 chắt. Thế nhưng, sau này tôi sẽ không bao giờ kể cho chúng nghe về cuộc chiến tranh tại Việt Nam mà chỉ kể cho chúng nghe những thay đổi một cách lạ lùng và sự phát triển một cách đáng khâm phục của con người Việt Nam. Tôi không sống ở Việt Nam suốt 40 năm qua, nhưng Việt Nam lại sống ở trong tim tôi."/.

Văn Sơn (Vietnam+)