Đoạn sông Đáy giáp ranh giữa xã Hoàng Nam, huyện Nghĩa Hưng (tỉnh Nam Định) và xã Khánh Tiên, huyện Yên Khánh (tỉnh Ninh Bình) trước kia khá hẹp nhưng nay rộng hơn nhiều do hiện tượng sạt lở nghiêm trọng vùng bãi bồi thuộc địa phận xã Hoàng Nam.

Nguyên nhân gây ra tình trạng sạt lở này là do nạn "cát tặc." Tình trạng khai thác cát trái phép tại khu vực này diễn ra trong nhiều năm, đến nay vẫn chưa được ngăn chặn triệt để.

Xã Hoàng Nam nằm ngay bã ba Lục Bộ, điểm giao giữa sông Đào và sông Đáy. Bên kia sông Đáy là địa phận xã Khánh Tiên, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

Bãi bồi ven ngã ba Lục Bộ của năm xóm Châu Thành Tây, Châu Thành Đông, Phủ, Phố, Bơn thuộc xã Hoàng Nam có tổng diện tích khoảng 70 mẫu.

Từ năm 1993, bãi bồi này đã được giao cho nhân dân năm xóm của xã Hoàng Nam canh tác. Tuy nhiên, ông Trần Duy Nhiệm - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng Nam cho biết, trong vòng 10 năm trở lại đây, khi nhu cầu về vật liệu xây dựng tăng mạnh, tình trạng khai thác cát trái phép tại đoạn sông Đáy qua địa phận xã Hoàng Nam diễn ra ngang nhiên.

Đỉnh điểm là vào khoảng tháng 5-6/2013, các phương tiện hút cát liên tục, bất kể ngày đêm, đôi khi phương tiện còn áp sát chân bãi bồi để khai thác, gây sạt lở nghiêm trọng.

Vào lúc cao điểm có tới 6-7 thuyền sắt (trọng tải trên 150 tấn) không rõ biển số đến hút cát thường xuyên tại khu vực hai xóm Châu Thành Đông và Châu Thành Tây.

Trước tình hình trên, chính quyền địa phương đã nhiều lần ra ngăn cản nhưng các phương tiện không chấp hành, thậm chí còn mang theo hung khí đe dọa người dân.

Theo ông Trần Duy Nhiệm, hậu quả của nạn khai thác cát trên sông Đáy, đoạn qua xã Hoàng Nam khiến hơn 5ha đất bãi bồi bị trôi xuống sông. Xã đã nhiều lần gửi đơn đề nghị đến các cơ quan chức năng, trong đó có Công an tỉnh Nam Định, nhưng mọi việc vẫn diễn ra, không có cơ quan nào đến giải quyết, sau đó mới biết toàn bộ tuyến sông Đáy là do lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy tỉnh Ninh Bình quản lý, kiểm soát.

Ông Ngô Xuân Hương, Trưởng xóm Châu Thành Tây, xã Hoàng Nam bức xúc các phương tiện đến khai thác ồ ạt nhất là vào khoảng thời gian giữa năm nay. Các tàu sử dụng máy cuốc, máy hút để hút cát dưới lòng sông Đáy. Khi dân ra xua đuổi thì các phương tiện lại chạy ra xa để hoạt động.

Mới đây, sau khi Ủy ban nhân dân xã Hoàng Nam tiếp tục gửi đơn kiến nghị tới chính quyền các cấp và cả Công an tỉnh Ninh Bình, tình trạng khai thác cát tạm lắng trong vài tuần. Sau đó, một số tàu lại tiếp tục xuất hiện, khai thác cát đen trái phép tại ngã ba sông Đáy-sông Đào.

Hàng ngày, các tàu thường chọn thời điểm 3-4 giờ sáng và 12-13 giờ để hoạt động.

Sau một thời gian mật phục, trưa 10/9, lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy Nam Định đã bắt giữ, xử lý một tàu ximăng có trọng tải trên 150 tấn đang hút cát trái phép tại ngã ba Lục Bộ thuộc địa phận sông Đào.

Ông Ngô Xuân Hương, Trưởng xóm Châu Thành Tây, xã Hoàng Nam cho biết người dân xóm Châu Thành Tây nói riêng và xã Hoàng Nam rất bức xúc vì nạn cát tặc chưa được ngăn chặn triệt để.

Người dân đề nghị lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy hai tỉnh Nam Định và Ninh Bình cần phối hợp để ngăn chặn hiệu quả tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Đáy./.