Ngày 28/4, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức Hội nghị giám sát một số vụ việc xảy ra gần đây trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và bảo vệ môi trường, gây bức xúc dư luận xã hội.

Phát biểu khai mạc, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng nhấn mạnh rằng thời gian gần đây, cử tri quan tâm tới một số vấn đề xảy ra trong đời sống xã hội; trong đó có các vấn đề về lĩnh vực khoa học, công nghệ và bảo vệ môi trường, bao gồm nguyên nhân cháy, nổ xe máy và các giải pháp khắc phục; hiện tượng rò rỉ nước tại đập dâng của Công trình thủy điện Sông Tranh 2; sự cố sạt lở tại bãi thải Mỏ than Phấn Mễ, Đại Từ, Thái Nguyên; công tác quản lý, sử dụng chất bị cấm trong chăn nuôi.

Hội nghị giám sát sẽ thảo luận về bốn nội dung nêu trên để là rõ các vấn đề dư luận xã hội đang quan tâm, phướng hướng xử lý trong thời gian tới, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tại buổi làm việc sáng, các đại biểu tập trung vào hai nội dung chính nguyên nhân cháy, nổ xe máy và các giải pháp khắc phục; hiện tượng rò rỉ nước tại đập dâng của Công trình thủy điện Sông Tranh 2.

Về nội dung nguyên nhân cháy, nổ xe máy và các giải pháp khắc phục, Thiếu tướng Trần Anh Dũng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội thuộc Bộ Công an cho biết qua nghiên cứu 439 vụ cháy, nổ ôtô, xe máy trong hai năm 2010, 2011 và ba tháng đầu năm nay cho thấy xảy ra cháy xe ở nhiều hãng sản xuất đã có thương hiệu như Huyndai, Daewoo, BMV, Mercedes, Ford….. Các vụ cháy, nổ xe xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau như chập điện, cháy lan, tai nạn giao thông, do đốt...

Ngoài ra, có một số vụ cháy có hiện tượng bất thường như dừng xe tắt máy, tự nhiên xe nổ và cháy; xe chết máy tháo bugi phụt lửa gây cháy; xe đang lưu thông bị tắt máy, khởi động lại gây cháy nổ... Dư luận nghi ngờ do xăng kém chất lượng gây nên hiện tượng cháy, nổ xe. Tuy nhiên chưa có cơ quan, đơn vị nào công bố kết luận nguyên nhân cháy ôtô, xe máy vừa qua do xăng dầu trực tiếp gây nên.

Đại diện Bộ Khoa học Công nghệ cho biết thời gian tới, Bộ tiếp tục tăng cường các biện pháp quản lý chất lượng xăng dầu, tiếp tục rà soát lại các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhiên liệu, đặc biệt quan tâm đến thành phần các chất phụ gia ảnh hướng đến khả năng gây cháy, nổ; rà soát, nghiên cứu chỉnh sửa các văn bản quản lý về chất lượng xăng, dầu để đảm bảo việc quản lý chất lượng xăng dầu theo chuỗi từ sản xuất, nhập khẩu, lưu kho, vận chuyển đến phân phối, bán lẻ; kiểm tra, thanh tra việc thực hiện quy định pháp luật về đo lường, chất lượng xăng dầu đối với các cơ sở sản xuất, nhập khẩu kinh doanh xăng dầu…

Thảo luận về nội dung này, các đại biểu cho rằng cần tập trung để tìm được nguyên nhân chính gây ra cháy, nổ xe máy. Các báo cáo của các bộ, ngành nêu ra chưa giải thích được vì sao tình trạng cháy xe lại xảy ra nhanh, nhiều, dồn dập như thời gian gần đây.

Đại biểu Nguyễn Thị Thanh Hải, Ủy viên Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh-thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đề nghị Bộ Giao thông Vận tải bên cạnh đề tài khoa học cấp Nhà nước về “Nghiên cứu xác định nguyên nhân và các giải pháp kỹ thuật phòng, chống cháy, nổ đối với ôtô và xe máy” cần có nhánh đề tài điều tra theo nguyên nhân xã hội học về vấn đề cháy, nổ xe máy, từ đó nêu ra được những khuyến cáo chung đối với người dân trong sử dụng phương tiện gắn máy.

Nhấn mạnh ba nguyên nhân cần được quan tâm trong vấn đề cháy nổ xe máy, gồm mối tương quan giữa động cơ và xăng; quy trình chọn mẫu kiểm định và chất lượng xăng, có ý kiến đề nghị cần tăng mạnh hình thức kiểm tra xăng dầu, không chỉ đợi cháy mới kiểm tra; tăng mức phạt đối với người kinh doanh xăng dầu vi phạm quy tắc…

Phát biểu kết luận nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng đề nghị các cơ quan hữu quan nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về triển khai các biện pháp phòng, chống cháy, nổ xe cơ giới; tăng cường việc thanh tra, kiểm tra và xử lý những hành vi vi phạm. Công tác quản lý chất lượng xăng dầu, động cơ xe, chất phụ gia gây ảnh hưởng đến cháy nổ cần tiếp tục được quan tâm; rà soát chỉnh sửa các văn bản quản lý về chất lượng xăng dầu...

Về hiện tượng rò rỉ nước tại đập dâng của Công trình thủy điện Sông Tranh 2, báo cáo của Bộ Công thương cho biết Bộ đã yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 117/TB-VPCP ngày 27/3/2012 của Văn phòng Chính phủ; khẩn trương khắc phục triệt để việc nước thấm qua các khe nhiệt ra hạ lưu; xây dựng phương án xử lý thấm tổng thể nhằm giảm lưu lượng thấm về nhỏ nhất, tập trung mọi nguồn lực để xử lý thấm xong trước mùa mưa bão năm 2012. Cần kiểm tra, đưa toàn bộ các thiết bị quan tắc vào làm việc; tổ chức đánh giá toàn diện tình trạng ổn định an toàn đập…

Đại diện EVN cho biết kết quả kiểm tra của các cơ quan chức năng đã khẳng định chưa phát hiện vết nứt bất thường trên bề mặt đập và trong hành lang thân đập. Khu vực thủy điện Sông Tranh 2 trong tháng 11/2011 có xảy ra động đất kích thích với cường độ khoảng 3 độ Richter nhỏ hơn cường độ động đất thiết kế, không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của nhà máy, đập và hồ chưa nước. Hiện tượng thấm nước ra hạ lưu đập theo các khe nhiệt là chưa đúng với sơ đồ và thoát nước theo thiết kế. Nước thấm qua khe nhiệt chứ không phải thấm qua các khe nứt của đập.

Nguyên nhân chính của hiện tượng này là do hệ thống các ống thu nước bố trí trong các hành lang thu nước trong thân đập chưa đáp ứng tốt nhiệm vụ thu nước thấm trong thân đập, một số ống thu nước giữa các tầng hành lang bị tắc, nước bị ứ đọng nhiều trong các hành lang, không thoát hết về hố thu nước.

Các đoàn công tác đã yêu cầu chủ đầu tư, tổng thầu và cơ quan tư vấn thực hiện một số giải pháp khắc phục trước mắt và lâu dài nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình như khẩn trương thông rửa các ống thu thóat nước, sửa chữa, bổ sung các rãnh thoát nước trong các hành lang để thu hết nước về hố thu theo thiết kế; hoàn thiện hệ thống quan trắc và tiến hành đo đạc, phân tích số liệu và đánh giá kết quả một cách hệ thống; phối hợp với Viện Vật lý địa cầu tiếp tục nghiên cứu về diễn biến động đất và có đánh giá cụ thể hơn về ảnh hưởng của động đất trong khu vực đến công trình; tiếp tục kiểm tra bề mặt phía thượng lưu đập khi hạ thấp mức nước hồ và đề ra các giải pháp xử lý thấm bổ sung...

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng cho biết các ý kiến trao đổi của các chuyên gia, nhà quản lý về nội dung này sẽ được Ủy ban tổng hợp báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội đầu tháng Năm tới.

Hai nội dung sự cố sạt lở tại bãi thải số 3 Mỏ than Phấn Mễ, Đại Từ, Thái Nguyên và công tác quản lý, sử dụng chất bị cấm trong chăn nuôi được các đại biểu tiếp tục thảo luận tại phiên làm việc buổi chiều./.

Quỳnh Hoa (TTXVN)