Ngày 12/9, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) chính thức xác nhận tàu vũ trụ Voyager-1 đã di chuyển vượt khỏi ranh giới Hệ Mặt Trời, trở thành thiết bị nhân tạo du hành xa Trái Đất nhất trong lịch sử.

Ed Stone, chuyên gia thuộc dự án Voyager làm việc tại Viện Công nghệ California (Mỹ), cho biết dù các nhà khoa học vẫn cần phân tích kỹ hơn, song những dữ liệu mới nhất gửi về từ Voyager 1 cho thấy chắc chắn rằng con tàu đã vượt ra khỏi phạm vi Hệ Mặt Trời và tiến vào vùng không gian giữa các vì sao, hiện vẫn còn là một bí ẩn đối với giới khoa học.

Theo ông Stone, hành trình của Voyager-1 là bước tiến mang tính lịch sử, mở ra thời kỳ mới cho hoạt động nghiên cứu vùng không gian giữa các vì sao.

Hành trình của Voyager-1 là đề tài tranh luận sôi nổi của giới thiên văn trong năm qua do các dụng cụ, máy móc có khả năng đánh giá trực tiếp tình trạng môi trường xung quanh trên tàu đã không còn hoạt động và các nhà khoa học không có cơ sở để xác định thời điểm con tàu này tiến ra khỏi Hệ Mặt Trời.

Tuy nhiên, phân tích dữ liệu gửi về từ thiết bị đo sóng plasma của Voyager-1 trong khoảng thời gian từ ngày 9/4 - 22/5 vừa qua, cho thấy mật độ các hạt tích điện trong khu vực mà Voyager-1 đang đi qua ở mức 0,08/cm3.

Trong khi đó, mật độ này ở vùng không gian giữa các vì sao được xác định là khoảng 0,05 - 0,22/cm3. Điều này có thể chứng minh tàu Voyager-1 đã vượt ra ngoài vùng nhật quyển - nơi năng lượng của Mặt Trời chi phối không gian nội tại kéo dài ít nhất 13 tỷ km, và tiến vào khoảng không gian giữa các hành tinh.

Tàu thăm dò Voyager-1 được phóng lên năm 1977, hai tuần trước khi phóng “người anh em” của nó là Voyager-2. Đây là những thí nghiệm vũ trụ lớn nhất trong lịch sử, với mục đích nghiên cứu các hành tinh khổng lồ trong Hệ Mặt trời. Kế hoạch khảo sát các hành tinh sao Mộc, sao Thổ, sao Thiên Vương và sao Hải Vương đã hoàn thành năm 1989.

Hiện nay, tàu thăm dò Voyager-1 là một thiết bị vũ trụ bay xa Trái Đất nhất. Nó di chuyển với tốc độ gần 17km/s. Trên khoang của tàu Voyager-1 có chiếc đĩa bằng vàng chứa đựng những thông tin về Trái Đất để giới thiệu với những người ngoài hành tinh (nếu gặp). Nó cũng có một số hình vẽ đã mã hoá như tiếng kêu của chó, âm thanh của đất đá và những khúc dân ca.

Dự kiến Voyager 1 sẽ ngừng hoạt động vào năm 2025./.