Điện Biên được coi là quê hương thứ hai của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Trên mảnh đất lịch sử này, rất nhiều công trình đã gắn liền với tên tuổi của vị Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam.

Cách đây hơn 5 tháng, đúng dịp 59 năm Ngày chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, một công trình thủy lợi in đậm dấu ấn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã được khánh thành trên mảnh đất Mường Phăng lịch sử. Hồ chứa nước Loọng Luông 1 như một tình cảm cuối cùng mà Đại tướng có thể dành tặng cho người dân xã Mường Phăng, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên trước lúc đi xa.

Hồ chứa nước Loọng Luông 1 (bản Loọng Luông 1, xã Mường Phăng) được xây dựng theo đề nghị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi lãnh đạo Đảng, Nhà nước khi Đại tướng chứng kiến sự khó khăn, thiếu thốn về nguồn nước sản xuất của nhân dân xã Mường Phăng.

Theo lời của ông Lò Văn Biên, Bí thư Đảng uỷ xã Mường Phăng cho biết, năm 2004, khi Đại tướng trở lại thăm Mường Phăng nhân dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng rất không vui khi nhìn người dân nơi đây phải sống trong cảnh khan hiếm nước sản xuất. Ông đã ân cần nhắc nhở lãnh đạo địa phương nghiên cứu xây dựng dự án công trình thủy lợi để giúp bà con tránh trình trạng thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Đến năm 2008, chính quyền xã Mường Phăng đã gửi đề nghị lên Uỷ ban nhân dân huyện Điện Biên và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Điện Biên mong được phê duyệt dự án này. Kèm theo đó, xã Mường Phăng đã gửi tâm thư bày tỏ nguyện vọng mong được Đại tướng ủng hộ và góp ý. Với tình cảm gắn bó mảnh đất Điện Biên mà đặc biệt là Mường Phăng, Đại tướng đã viết một bức thư gửi Chính phủ; Ban chỉ đạo Tây Bắc; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị Nhà nước đáp ứng nguyện vọng của người dân xã Mường Phăng.

Trong thư ngày 30/9/2008, Đại tướng viết: “Mường Phăng là một trong những di tích lịch sử quốc gia cần phải bảo tồn. Đồng bào các dân tộc của tỉnh Điện Biên và xã Mường Phăng đã từng đóng góp sức người, sức của trong hai cuộc kháng chiến và trong thời kỳ xây dựng đất nước, đồng thời góp phần giữ gìn di tích lịch sử của chiến thắng Điện Biên Phủ. Để tạo điều kiện cho tỉnh Điện Biên và xã Mường Phăng thực hiện công cuộc xóa đói giảm nghèo, đẩy mạnh sản xuất, cải thiện đời sống cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn, tôi đề nghị Ban chỉ đạo Tây Bắc của Chính phủ cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tạo điều kiện để tỉnh Điện Biên và xã Mường Phăng thực hiện dự án trên." ( Dự án xây dựng hồ chứa nước Loọng Luông 1). Bức thư của Đại tướng nay đã được phóng to và treo trang trọng giữa phòng chính của ban quản lý hồ Loọng Luông 1.

Ngay sau khi có thư của Đại tướng, các cơ quan, ban, ngành liên quan tiến hành khảo sát, nghiên cứu để lập dự án, bố trí nguồn vốn để thi công xây dựng công trình này. Cuối năm 2010, Dự án hồ chứa nước Loọng Luông bắt đầu được thi công xây dựng. Công trình do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Điện Biên làm chủ đầu tư. Trải qua hơn 2 năm thi công, hồ Loọng Luông 1 được khánh thành vào ngày 7/5/2013 và được bàn giao cho Ban quản lý rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường Phăng quản lý.

Ông Nguyễn Việt Cường, Giám đốc Ban quản lý rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường Phăng cho biết: Công trình hồ chứa nước Loọng Luông 1 được đầu tư xây dựng 80 tỷ đồng, hồ có diện tích 12ha, dung tích nước hơn một triệu m3. Hồ có thể đảm bảo nguồn nước tưới tiêu cho 150ha lúa, trong đó có 50ha lúa một vụ và 100 ha lúa hai vụ.

Từ khi có công trình hồ chứa nước Loọng Luông 1, nhân dân xã Mường Phăng không còn sống trong nỗi lo thiếu nước sản xuất, họ đã phấn khởi, tích cực khai hoang, mở rộng diện tích sản xuất lúa nước, nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Bí thư Đảng uỷ xã Mường Phăng ông Lò Văn Biên cho biết thêm: Trước đây, đời sống của hơn 1.000 hộ dân trong toàn xã gặp rất nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo luôn chiếm hơn 50%. Người dân ở đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, tổng diện tích hơn 800ha, trong đó có gần 200ha đất nương, hoa màu. Hơn 600ha đất trồng lúa chỉ làm được một vụ xuân vì không đủ nước sản xuất vào vụ chiêm. Giờ đây, người dân đã sản xuất lúa được hai vụ, những ruộng ở khu hiếm nước nay đã có đủ nước để gieo cấy, cho năng suất cao.

Đang say sưa cuốc bờ làm đường chuẩn bị cho thu hoạch lúa, ông Giàng A Vàng, bản Loọng Luông 1 phấn khởi cho chúng tôi biết: "Tôi và con trai cả là Giàng A Dếnh trước đây chỉ có hơn 5.000m2 đất trồng lúa, chỉ cấy được một vụ vì thiếu nước. Nhưng từ khi có 'Hồ Đại tướng', tất cả diện tích đều có đủ nước để làm. Năm nay, cả nhà lại cấy lúa thêm được 2.000m2 nữa. Chúng tôi biết ơn Đại tướng nhiều lắm !"

Theo Ban quản lý rừng di tích lịch sử và cảnh quan môi trường Mường Phăng, ngoài việc cung cấp nước sản xuất tưới tiêu nông nghiệp, hiện nay hồ Loọng Luông 1 còn được Dự án phát triển nông thôn Dainida của Đan Mạch hỗ trợ 150 triệu đồng để thả các loại cá trong lòng hồ. Mặt khác, trong tương lai, hồ Loọng Luông 1 còn có thể phát triển thêm về du lịch sinh thái để giúp nâng cao hơn nữa đời sống của bà con nhân dân Mường Phăng.

Những ngày cuối thu, hồ Loọng Luông 1 vẫn xanh thẳm màu nước, hồ mở rộng lòng mình để hứng nước và dẫn đi khắp những cánh đồng lúa ở Mường Phăng. Người dân nơi đây còn gọi hồ Loọng Luông là “Hồ Đại tướng” hay “Hồ Cụ Giáp”, bởi suốt cuộc đời mình, dù trong những năm tháng chiến tranh hay hòa bình, Đại tướng vẫn luôn lo cho nhân dân Mường Phăng nói riêng và Điện Biên nói chung vươn lên vượt qua đói nghèo để xây dựng cuộc sống mới./.