Học viện Khoa học Xã hội đã có nhiều vi phạm trong tuyển sinh và đào tạo. (Ảnh: CTV/Vietnam+)

Tuyển sinh vượt chỉ tiêu, đào tạo không đảm bảo chất lượng, phân công hướng dẫn học viên nghiên cứu vượt quá số lượng quy định và sai chuyên ngành… Đó là những sai phạm tại Học viện Khoa học Xã hội (thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) đã được thanh tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ ra.

Vi phạm quy chế từ khâu tuyển sinh đến đào tạo

Cụ thể, theo kết luận thanh tra, trong công tác tuyển sinh, năm 2017, Học viện thông báo tuyển sinh trình độ tiến sỹ nhưng không có chỉ tiêu tuyển sinh từng ngành đào tạo.

Học viện đã tự xác định chỉ tiêu vượt năng lực đối với trình độ tiến sỹ khối ngành một và khối ngành bảy.

Nếu chỉ tính đội ngũ giảng viên cơ hữu của Học viện, theo quy định, năm 2017 Học viện không còn năng lực tuyển sinh trình độ tiến sỹ và thạc sỹ khối ngành một nhưng vẫn tổ chức tuyển sinh.

Khi đối sánh văn bản thống kê số lượng cán bộ giảng viên của Học viện với thực tế kiểm tra, thanh tra phát hiện số lượng thực tế giảm 10 phó giáo sư.

Cho phép các thí sinh có văn bằng ngành khác với chuyên ngành dự tuyển trình độ thạc sỹ không đúng với quy định của Quy chế đào tạo trình độ thạc sỹ. Xét tuyển nghiên cứu sinh không đúng quy định của Quy chế đào tạo trình độ tiến sỹ.

Trong đào tạo cũng có hàng loạt sai phạm. 

Học viện vi phạm Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sỹ khi tổ chức tuyển sinh, đào tạo trình độ thạc sỹ ngoài trụ sở chính của Học viện, như tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng... 

Chương trình đào tạo trình độ tiến sỹ không đảm bảo khối lượng kiến thức tối thiểu theo quy định.

Phân công người hướng dẫn nghiên cứu sinh không cùng ngành, chuyên ngành với nghiên cứu sinh. Số lượng nghiên cứu sinh đang hướng dẫn tại một thời điểm vượt quá số lượng quy định của Quy chế đào tạo trình độ tiến sỹ.

Thanh tra kiểm tra danh sách phân công hướng dẫn thạc sĩ ngành Luật, ngành Chính sách công đợt 1 năm 2015 và ngành Công tác xã hội năm 2015 cho thấy có nhiều người được phân công hướng dẫn số lượng học viện tại cùng thời điểm vượt quá quy định.

Tại một thời điểm có người được giao hướng dẫn tới 44 học viên gồm 29 học viên ngành Luật, 10 học viên ngành Chính sách công, 5 học viên ngành Công tác xã hội.

[Vụ "lò đào tạo tiến sỹ": Học viện Khoa học Xã hội đã vi phạm quy chế đào tạo?]

Thậm chí, nhiều sai phạm đã được Thanh tra chỉ ra từ năm 2014 nhưng đến năm nay vẫn chưa được Học viện khắc phục. Cụ thể, Học viện như chưa có báo cáo chi tiết về đội ngũ giảng viên cơ hữu của từng ngành, chuyên ngành của Học viện và của Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam tham gia giảng dạy tại Học viện để xác định chỉ tiêu tuyển sinh. Học viện cũng chưa thực hiện kiểm điểm trách nhiệm các tập thể, cá nhân có thiếu sót, sai phạm.

Trụ sở Học viện Khoa học Xã hội. (Ảnh: Cổng thông tin Học viện Khoa học Xã hội)

Rà soát, báo cáo trước 30/9

Theo đó, Thanh tra Bộ kiến nghị Học viện hoàn thiện các văn bản pháp lý, làm rõ đặc thù đội ngũ giảng viên trong việc xác định chỉ tiêu. Thanh tra Bộ cũng yêu cầu Học viện rà soát toàn bộ hồ sơ nghiên cứu sinh có văn bằng thạc sỹ của ngành, chuyên ngành khác với ngành, chuyên ngành (đang theo học nghiên cứu sinh hoặc đã tốt nghiệp) và có giải trình cụ thể với từng trường hợp.

Học viện kiểm điểm, xem xét xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân để xảy ra các thiếu sót, sai phạm và báo cáo việc thực hiện kết luận thanh tra về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 30/9.

Bộ cũng đề nghị Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đơn vị chủ quản của Học viện Khoa học xã hội chấn chỉnh công tác tuyển sinh, tổ chức quản lý đào tạo của Học viện, có biện pháp kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh kịp thời các sai phạm.

[Viện trưởng Học viện Khoa học Xã hội: "Chỉ tiêu 350 tiến sỹ là ít"]

Phạm luật do… ngành quá mới?

Học viện Khoa học Xã hội được giao đào tạo 36 chuyên ngành trình độ thạc sỹ, 36 chuyên ngành trình độ tiến sỹ với quy mô đào tạo. Tại thời điểm tháng 12/2016 là 3.595 người, trong đó nghiên cứu sinh là 1.131 và học viên cao học là 2.464 người.

Trước các kết luận sai phạm của Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo Học viện Khoa học xã hội đã có văn bản giải trình số 254/HVKHXH.

Theo đó, lãnh đạo Học viện cho rằng việc đơn vị này phân công hướng dẫn học viên sai quy chế là do "có những ngành, chuyên ngành lần đầu tiên đào tạo ở Việt Nam nhằm phục vụ cho sự nghiệp phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế nhưng số lượng nhà khoa học chuyên sâu về lĩnh vực đó không nhiều.”

Vì thế, “trong một số trường hợp người hướng dẫn khoa học đã vượt quá số lượng nghiên cứu sinh, học viên cao học được phép hướng dẫn.”

Cũng theo công văn này, ngay từ tháng 9/2016, Giám đốc Học viện Khoa học xã hội phát hiện vấn đề trên đã kịp thời chấn chỉnh. Kể từ đợt 2 năm 2016 đến nay, Học viện thực hiện nghiêm túc các quy định về cử người hướng dẫn trong tuyển sinh trình độ thạc sỹ và tiến sỹ theo đúng quy định trong Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sỹ, Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ tiến sỹ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

“Học viện sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc và khắc phục triệt để các hạn chế, thiếu sót trong hoạt động đào tạo tại Học viện trong thời gian tới.”./.