Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Phát biểu kết luận Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương chiều 2/7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ Việt Nam phát triển nhiều mặt nhưng bình quân thu nhập GRDP thấp, cần phải trăn trở về điều này, phải đào sâu, suy nghĩ tìm phương thức mới để tiến lên phía trước.

Cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh

Theo Thủ tướng, Hội nghị tuy không phải là dịp đánh giá giữa kỳ nhưng việc đánh giá tác động chung của phiên họp cần cái nhìn xuyên suốt cả nhiệm kỳ, những điều mừng cần được khẳng định, những điều lo cần phải tính trước. Điều mừng là bức tranh kinh tế tăng trưởng cao liên tục, ổn định kinh tế vĩ mô được giữ vững, thu nhập bình quân đầu người tăng, các cấu phần của khu vực kinh tế đang tạo nền tảng vững chắc hơn, bước đầu chuyển dịch theo chiều sâu và chất lượng. Các ngành chế biến, chế tạo ngày càng phát triển...

Tuy nhiên, những điều lo đã được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thẳng thắn chỉ ra với bốn nguyên nhân, thách thức dẫn đến sự đình trệ của đất nước. Đó là chưa tuân thủ đúng tinh thần nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; kỷ cương, phép nước không thực hiện nghiêm túc; tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm xảy ra trầm trọng, kéo dài và cuối cùng, bệnh quan liêu, xa dân trong nhiều vấn đề, nhiều chủ trương, chính sách nên việc huy động sức dân phát triển đất nước còn hạn chế.

“Các ngành chính sách phải suy nghĩ để khắc phục các nguyên nhân này, để nước ta phát triển tốt hơn, nhanh hơn,” Thủ tướng chỉ rõ.

[Thủ tướng Chính phủ: Sức ì cải cách xuất hiện và ngày càng lớn]

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hủy bỏ những điều kiện kinh doanh vô lý, không cần thiết với tiến độ nhanh hơn, phát hiện và ngăn chặn nguy cơ xuất hiện các điều kiện kinh doanh mới nằm núp bóng ở thể chế, chính sách, pháp luật mới ban hành, nhất là từ cấp bộ.

Nền kinh tế cần lấy mục tiêu hiệu quả làm đầu, cả doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân phải rất chú ý đến điều này. Môi trường kinh doanh của Việt Nam phải được cải thiện mạnh hơn, với nguyên tắc bình đẳng, an toàn, minh bạch và giảm chi phí. Cần cải thiện mạnh mẽ hơn nữa hiệu quả và hiệu lực quản lý nhà nước, nhờ sự trợ giúp của công nghệ thông tin và công tác đánh giá cán bộ.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng hai năm gần đây, môi trường kinh doanh liên tục được cải thiện nhưng mức độ quyết liệt, cải cách thực chất chưa đồng đều giữa các bộ, ngành, địa phương. Tình trạng “trên nóng, dưới lạnh,” tình trạng chia lẻ các quyền lực khác nhau vẫn còn phổ biến, sức ỳ của cải cách đã xuất hiện và ngày càng lớn.

Nhắc về một số vụ việc gần đây xử lý nghiêm những cán bộ, đảng viên vi phạm, Thủ tướng cho rằng sức ỳ này, trách nhiệm này chúng ta chưa làm đến nơi đến chốn. “Cứ ngại trách nhiệm, sợ trách nhiệm, né tránh trách nhiệm... thì làm sao xã hội phát triển được? Trong khi quyền lực đó, trách nhiệm đó thuộc về các đồng chí - những người thực thi,” Thủ tướng nói.

Thủ tướng cũng chỉ ra sức ỳ lớn khi nhiều bộ, ngành chưa tích cực triển khai cải cách thủ tục hành chính. Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành cắt giảm 50% danh mục sản phẩm hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành và cắt giảm 50% điều kiện kinh doanh.

Ngày 31/10 là thời hạn các bộ, ngành phải ban hành nghị định về nội dung này, song đến nay nhiều bộ, ngành vẫn chưa xây dựng và trình Chính phủ. Về ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối thủ tục hành chính trên cổng thông tin một cửa quốc gia đạt thấp, mới có 47/284 thủ tục kết nối. Phần lớn thủ tục vừa làm trực tuyến điện tử, vừa thực hiện thủ công giấy tờ nên chi phí tuân thủ không giảm, thậm chí cao hơn.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Thủ tướng yêu cầu các bộ khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định về điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của bộ, ngành mình, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/8 để bảo đảm thời hạn ban hành trước ngày 31/10. Nội dung sửa đổi phải đảm bảo rõ ràng, tránh tình trạng có thể hiểu và thực thi theo nhiều cách mà phần đúng luôn thuộc về cơ quan quản lý nhà nước, còn phần sai thuộc về doanh nghiệp và người dân.

“Rà soát lại các thủ tục quy định về điều kiện kinh doanh, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giải pháp xử lý cụ thể, bãi bỏ, sửa đổi các điều kiện kinh doanh không cần thiết, không hợp lý," Thủ tướng nêu rõ. Các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành giải pháp theo yêu cầu của Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; đồng thời yêu cầu thực hiện kết nối bắt buộc tất cả các thủ tục hành chính đã đăng ký trên cổng thông thông tin một cửa quốc gia, duy trì nâng cao thứ hạng môi trường kinh doanh; coi vấn đề tạo môi trường kinh doanh thuận lợi là nhiệm vụ chính trị; cải cách hành chính phải làm thực chất, không hình thức, không hô khẩu hiệu, thực hiện không đúng mục tiêu đề ra.

Bí thư, Chủ tịch tỉnh phải tự hỏi về sự thờ ơ của cán bộ, đảng viên

Phê bình việc cán bộ ôm vào mình những quyền lợi không chính đáng, quan niệm cái gì cũng phải gặp tôi, cho rằng đang xuất hiện một sức ỳ ngày càng lớn, cản trở mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu phải cải cách mạnh mẽ hơn cả về con người và thủ tục hành chính, không thể để tình trạng “không làm cũng không sao,” “làm không tốt cũng không sao.” Không thể dung túng cho sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm, không cần nỗ lực của cán bộ. Cần một cơ chế đánh giá cán bộ tốt hơn, công bằng hơn.

Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, trong bộ máy có một bộ phận cán bộ “có cũng được, không có cũng được.” Số cán bộ này chiếm bao nhiêu phần trăm trong từng cơ quan? Đây là câu hỏi mà các Bộ trưởng, các Bí thư, Chủ tịch tỉnh phải tự hỏi về sự thờ ơ của người cán bộ, đảng viên đối với phong trào cách mạng và đối với sự phát triển của đất nước.

Thủ tướng cũng đặt vấn đề về sắp xếp bộ máy thuế, hải quan, kho bạc, dự trữ, bảo hiểm xã hội hợp lý, hiệu quả, phù hợp với xu thế. Đây là cuộc cách mạng thực sự và đã có Nghị quyết Trung ương về vấn đề này, cần quan tâm, làm rõ.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc nhở các bộ, ngành, địa phương, cơ quan truyền thông cần tập trung tuyên truyền để dân hiểu một cách chủ động hơn các chủ trương chính sách. Vừa qua, một số chủ trương dân chưa hiểu, có hành vi phản đối, trách nhiệm của cơ quan nhà nước là phải đấu tranh phản bác thông tin sai sự thật, những tin đồn bịa đặt vu khống rất nguy hiểm, phải xử lý nghiêm.

“Chủ trương đường lối nhiều nhưng không tuyên truyền tốt cho người dân từ các kênh khác nhau thì có thể phản tác dụng trong thực hiện,” Thủ tướng nói. Từ đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải nắm dân, đi liền với đó là xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, xử lý đúng pháp luật, không để kẻ xấu phá hoại tài sản, bắt người thi hành công vụ.

Nửa nhiệm kỳ đã trôi qua, Thủ tướng đề nghị “từng thành viên Chính phủ phải đánh giá về bộ, ngành mình, từng Chủ tịch, Bí thư tỉnh phải đánh giá về địa phương mình và cá nhân đã làm được gì, đã cố gắng như thế nào để đáp ứng yêu cầu của đất nước, của nhân dân.” Đặc biệt, từng cơ quan, từng cá nhân phải suy nghĩ, đổi mới sáng tạo để phát triển, trong đó có việc thực hiện tốt chủ trương, phòng chống tham nhũng, lợi ích nhóm. Bên cạnh đó, đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, điều tra những sai trái để xử lý đúng mức, phù hợp; chỉ đạo phải quyết liệt chặt chẽ, nâng cao tính hiệu quả, tính toàn diện của kế hoạch chứ không chỉ là chỉ tiêu số lượng. /.