Tiep tuc huy dong moi nguon luc xay dung nong thon moi hinh anh 1Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Đức Tám/TTXVN)

Ngày 16/5, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng dự và chỉ đạo Hội nghị.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Văn Ninh, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương... tham dự Hội nghị.

Sức lan tỏa trong toàn xã hội

Thảo luận tại Hội nghị, các đại biểu đều thống nhất nhận định xây dựng nông thôn mới thực sự đã trở thành một phong trào lan tỏa đến từng người dân. Người dân nhận thức đầy đủ, chính xác về vai trò của mình trong xây dựng nông thôn mới, từ đó tự nguyện đóng góp thời gian, công sức, vật chất để thực hiện các tiêu chí nông thôn mới. Cùng với đó, bộ tiêu chí đã được sửa đổi, phù hợp với thực tiễn đời sống, đặc trưng vùng, miền nên việc triển khai thực hiện ở cơ sở thu được nhiều kết quả.

“Điểm sáng” trong xây dựng nông thôn mới là việc các địa phương đã thực sự quan tâm đến công tác quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch sản xuất. Đến nay, các địa phương trên cả nước đã thực hiện dồn điền đổi thửa gắn với quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa; xây dựng cánh đồng mẫu lớn, cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp.

Bộ mặt nông thôn ở nhiều nơi được đổi mới, văn minh hơn, cơ sở hạ tầng thiết yếu được nâng cấp, hệ thống chính trị cơ sở tiếp tục được củng cố, thu nhập và điều kiện sống của nhân dân được cải thiện và nâng cao.

Với sự cố gắng của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, mức đạt các tiêu chí nông thôn mới tăng lên rõ rệt. Từ bình quân 4,7 tiêu chí/xã năm 2011 nay đã đạt 8,47 tiêu chí/xã. Cả nước đến thời điểm này đã có 185 xã đạt chuẩn nông thôn mới và gần 600 xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí - là một khích lệ lớn đối với phong trào xây dựng nông thôn mới .

Theo thống kê chưa đầy đủ, cả nước đã có trên 7.000 mô hình sản xuất có hiệu quả. Cùng với đó, ngân sách Nhà nước cũng đã hỗ trợ khoảng 6.400 tỷ đồng để phát triển nhân rộng các mô hình này. Một số địa phương đã hình thành các mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch ở nông thôn, du lịch kết hợp với phát triển làng nghề truyền thống…

Các địa phương trên cả nước cũng đã tích cực đầu tư, phát triển hạ tầng. Hiện có gần 5.000 công trình giao thông nông thôn, với khoảng 64.000km đường đang được triển khai. Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, nhiều địa phương đã có những chính sách hỗ trợ phù hợp để huy động sự tham gia của người dân và cộng đồng, dần hình thành phong trào về kiên cố hóa đường giao thông nông thôn…

Từ thực tiễn thực hiện Chương trình, các đại biểu đề xuất những kinh nghiệm từ thực tiễn của địa phương như để thực hiện có kết quả tốt phải có quyết tâm chính trị cao, có kế hoạch chỉ đạo cụ thể, chủ động, sáng tạo, sâu sát, liên tục của các cấp ủy, chính quyền, nhất là có vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy và chính quyền các cấp và của Ban chỉ đạo để huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc cùng với sự quan tâm của toàn xã hội.

Bên cạnh đó, một trong những yếu tố quyết định thành công là tạo điều kiện về cơ chế chính sách để người dân thực sự làm chủ thể, phát huy vai trò tích cực của các thôn, bản, ấp trong xây dựng nông thôn mới…

Nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch, thực sự quan tâm tới lợi ích thiết thực của dân trong việc quyết định lựa chọn nội dung, quản lý, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Chương trình nông thôn mới ở địa phương…

Về mục tiêu, phương hướng và giải pháp tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chương trình năm 2014-2015 và tới năm 2020 là tiếp tục nỗ lực phấn đấu thực hiện mục tiêu tới năm 2015 có 20% số xã và tới năm 2020 có 50% xã đạt tiêu chí nông thôn mới; các xã chưa đạt chuẩn phải tăng từ 2 đến 3 tiêu chí/năm. Đến năm 2015 phấn đấu có huyện đạt nông thôn mới; tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất hàng hóa và cải thiện đời sống, nâng cao thu nhập và chất lượng sống của dân cư nông thôn.

Theo đó, các giải pháp chính được đề ra là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, phát huy cao sự tham gia tích cực chủ động của nhân dân và sự quan tâm của toàn xã hội; tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách ; tăng cường lãnh đạo, điều hành; đẩy mạnh phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”...

Tiếp tục huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng nông thôn mới

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh chủ trương xây dựng nông thôn mới là chủ trương quan trọng, hết sức đúng đắn, hợp lòng dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ. Trong 3 năm qua, cả nước đã đồng tình, tích cực triển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới và đạt được nhiều quan trọng, tích cực.

Nổi bật là nhận thức về Chương trình ngày càng được nâng lên trong các cấp ủy đảng, chính quyền, trong nhân dân; các cơ chế chính sách được ban hành nhìn chung là kịp thời; bộ máy thực hiện Chương trình từ Trung ương đến cơ sở được tổ chức đồng bộ, thống nhất; công tác quy hoạch và lập đề án xây dựng nông thôn mới, phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội, phát triển sản xuất, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo ở địa bàn nông thôn có nhiều tiến bộ; nguồn lực đầu tư cho Chương trình ngày càng tăng lên; công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường; quyền làm chủ, vai trò làm chủ của nhân dân được nâng lên; hệ thống chính trị cơ sở được vững mạnh lên; an ninh trật tự ở nông thôn được đản bảo; đặc biệt, trong 3 năm qua, thu nhập của người nông dân đã tăng gấp gần 2 lần...

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong xây dựng nông thôn mới, trong đó nổi lên là để đạt được mục tiêu phấn đấu số xã đạt chuẩn nông thôn mới đến năm 2015 là 20% và đến năm 2020 là 50% đòi hỏi sự nỗ lực phải lớn hơn rất nhiều; nhận thức về ý nghĩa quan trọng của Chương trình ở nhiều cơ quan, đơn vị, trong nhân dân còn chưa sâu; việc tổ chức chỉ đạo triển thực hiện còn chưa quyết liệt, nhiều nơi làm chưa tốt; nguồn lực đầu tư còn hạn chế...

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ Chương trình xây dựng nông thôn mới với 19 tiêu chí đã được đề ra chính là sự cụ thể hóa Nghị quyết của Trung ương về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; là công nghiệp hóa nông nghiệp, hiện đại hóa nông thôn, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống nhân dân; bảo đảm cho sự phát triển bền vững của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các Bộ, ngành chức năng, các địa phương tiếp tục bám sát, thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nội dung, giải pháp của Chương trình, trước hết là tập trung đưa khoa học công nghệ vào phát triển sản xuất nông lâm thủy sản để tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam; từ đó tăng thu nhập, cải thiện đời sống của người dân.

Việc đưa khoa học, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp phải làm nhanh, làm khẩn trương, đặc biệt là trong lai tạo giống cây, con cho năng suất, chất lượng cao; đưa máy móc, công nghệ cơ giới hiện đại vào thâm canh, tưới tiêu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị các địa phương cần có các cách làm năng động, sáng tạo, có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn nông thôn như đầu tư làm công nghiệp, làm dịch vụ trên địa bàn nông thôn, qua đó góp phần giải quyết việc làm cho người lao động, chuyển dịch lao động trực tiếp làm nông nghiệp sang làm dịch vụ, làm công nghiệp, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho lao động nông thôn. Tạo sự liên kết chặt chẽ, hình thành chuỗi giá trị trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh bên cạnh nguồn lực đầu tư của nhà nước cần đặc biệt quan tâm xã hội hóa, huy động các nguồn lực đầu tư khác vào nông thôn, đặc biệt là đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, y tế, giáo dục, viễn thông... Lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư cho các chương trình xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội ở các địa phương.

Quan tâm đến công tác đào tạo nghề, tạo việc làm cho lao động nông thôn. Đào tạo nghề theo hướng, thứ nhất là trang bị kiến thức khoa học, công nghệ, cách làm để làm tốt hơn công việc đang làm, cụ thể là làm nông nghiệp; thứ 2 là đào tạo để sang chuyển sang làm ngành nghề khác cho thu nhập cao hơn như làm công nghiệp, làm dịch vụ trên địa bàn.

Nhấn mạnh tỷ lệ hộ nghèo ở khu vực nông thôn còn cao, đời sống của một bộ phận nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lưu ý cần thực hiện tốt hơn nữa chương trình giảm nghèo ở nông thôn, hỗ trợ nông dân về vốn để tăng gia, phát triển sản xuất, nâng cao đời sống; nhân rộng các các làm hay, mô hình tốt trong phát triển nông nghiệp.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương quan tâm hơn nữa tới chăm lo phát triển y tế, giáo dục, xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu vực nông thôn.

“Thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới phải được coi là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên; phải đặc biệt quan tâm tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện hiệu quả,” Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ.

Đề cập đến các giải pháp thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lưu ý cần hết sức quan tâm đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động, nâng cao nhận thức, phát huy sự tham gia tích cực, chủ động của nhân dân và sự quan tâm của toàn xã hội; tiếp tục hoàn thiện các cơ chế chính sách, có cơ chế đặc thù hỗ trợ xây dựng nông thôn mới ở các vùng khó khăn, có điểm xuất phát thấp; đẩy mạnh thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới; đặc biệt quan tâm đến công tác lãnh đạo, điều hành, có kế hoạch hoạt động, phân công cụ thể, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chương trình; kịp thời động viên, khen thưởng các cá nhân, tổ chức có nhiều thành tích trong thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới...

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng cho biết sau Hội nghị, Văn phòng Chính phủ cùng với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ tiếp thu ý kiến của Hội nghị và hoàn thiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ.

Chỉ thị này nhằm tiếp tục thúc đẩy thực hiện tốt hơn nữa, hiệu quả hơn nữa, toàn diện hơn nữa Chương trình xây dựng nông thôn mới theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn .

Tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các tập thể, cá nhân tiêu biểu, có nhiều thành tích trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới./.

Thiện Thuật (TTXVN/Vietnam+)