Ngày 17/9, Tổng thống Brazil Dilma Rousseff chính thức thông báo hủy chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ để phản đối chương trình của chính quyền của Tổng thống Barack Obama bí mật do thám các giao dịch thông tin liên lạc của cá nhân bà cũng như các quan chức cấp cao khác trong chính phủ Brazil.

Truyền thông Mỹ mô tả quyết định trên đây của Tổng thống Brazil Dilma Rousseff là một "cú đấm mạnh" giáng vào quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất khu vực châu Mỹ.

Bà Rousseff hủy bỏ chuyến thăm bất chấp việc tối 16/9 Tổng thống Obama đã có cuộc đàm thoại kéo dài 20 phút nhằm cứu vãn tình hình.

Theo người phát ngôn Nhà Trắng Jay Carney trong cuộc đàm thoại tối 16/9, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí chuyển chuyến thăm sang một dịp khác vì lo ngại các tiết lộ về chương trình do thám bí mật của Mỹ làm ảnh hưởng tới chuyến thăm dự kiến diễn ra ngày 23/9.

Quan hệ giữa Mỹ và Brazil bắt đầu có sự cải thiện kể từ khi bà Rousseff lên cầm quyền năm 2011. Tuy nhiên, mối quan hệ này đã xấu đi rõ rệt kể từ khi cựu nhân viên Cục tình báo Trung ương Mỹ Edward Snowden, người hiện đang tạm trú tại Nga, tiết lộ Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) trong vài năm qua đã tiến hành chặn thu các cuộc nói chuyện điện thoại, tin nhắn và thư điện tử giữa Tổng thống Dilma Rousseff với các thành viên nội các và các cộng sự. Chính phủ Brazil đã ra tuyên bố phản đối, yêu cầu Mỹ phải giải thích về các hành động vi phạm chủ quyền quốc gia trên đây.

Cùng ngày, Tổng thống Dilma Rousseff cũng đã ra lệnh áp dụng một loạt biện pháp nhằm bảo đảm sự độc lập của Brazil trong các hệ thống mạng Internet. Hiện tại, phần lớn giao dịch Internet của Brazil đều đi qua Mỹ.

Kế hoạch của chính phủ Brazil sẽ phóng vệ tinh viễn thông vào năm 2016 và lắp đặt một hệ thống cáp quang riêng rẽ dưới đáy biển trực tiếp với châu Âu và các nước Nam Mỹ nhằm tránh sự do thám của Mỹ.

Tổng thống Dilma Rousseff cũng đang hối thúc Quốc hội thông qua dự luật buộc Facebook, Google và các công ty dịch vụ trực tuyến khác phải lưu trữ các dữ liệu do người Brazil tạo ra trong các máy chủ đặt trong lãnh thổ Brazil.

Với kế hoạch này, Brazil có thể tạo ra một tiền lệ để các nước khác theo gương, phá vỡ sự độc quyền hiện có của Mỹ trên hệ thống Internet./.