Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đang dần "ngấm" sâu vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, khiến hàng chục triệu nông dân, doanh nghiệp lao đao.

Bởi vậy, để không bị "cơn bão" này cuốn phăng, việc tìm giải pháp cứu sản xuất nông nghiệp lúc này giống như cứu hỏa.

Phía trước là... khó khăn

Lời giải cho những khó khăn trên phần nào được gợi ra tại hội nghị "Đánh giá tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu đến nông nghiệp - nông thôn Việt Nam", do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 25/11, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát.
 
Sau khi cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới xảy ra, lĩnh vực sản xuất nông nghiệp đã phải hứng chịu nhiều sóng gió, mà điển hình là giá nhiều loại nông sản như cà phê, cao su, gạo... rớt giá, xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản khó khăn, giá giảm.
 
Cái "đau" nữa là vụ thu hoạch nhiều loại nông sản rơi vào thời điểm giá rớt thê thảm, trong khi để có vụ thu hái này, nhà nông đã phải tốn kém thêm nhiều do giá vật tư đầu vào tăng cao.
 
Theo dự báo của các chuyên gia, tình trạng khó khăn trên sẽ vẫn chưa hết trong năm 2009. Ông Lê Khắc Triết, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành nghề nông thôn Việt Nam nhận định, nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các ngành nghề nông nghiệp, nông thôn đang rất khó khăn do quy mô sản xuất nhỏ, thiếu vốn, sản phẩm làm ra không bán được... Tình trạng này chưa có gì sáng sủa trong năm tới.
 
Ba kịch bản cho sự phát triển của nông nghiệp trong năm 2009 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề xuất cũng thể hiện nhiều khó khăn. Ông Trang Hiếu Dũng, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết: Phương án 1 dự báo kinh tế thế giới suy thoái đến hết năm 2009, đầu 2010 phục hồi. Điều này cộng với chu kỳ thị trường nông sản bắt đầu giảm, thì tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của nước ta chỉ đạt 10,8 tỷ USD (bằng 67% so với năm 2008).
 
Trong khi phương án trên được đánh giá là ít xảy ra, thì phương án khủng hoảng kinh tế sẽ kết thúc vào giữa năm 2009 được dự báo là khả thi hơn. Theo phương án này, tuy giá nông sản xuất khẩu vẫn giảm, nhưng ở mức trung bình, nên tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của nước ta có thể đạt 13 tỷ USD.
 
Phương án lạc quan là cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu sẽ kết thúc trong quý I/2009. Nếu điều này trở thành sự thật, thì tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản có thể đạt 15,3 tỷ USD, tương đương 95% của năm 2008.
 
Tính kế chắn "bão"
 
Nhiều ý kiến cho rằng, các hình thức hỗ trợ trong bối cảnh hiện nay nên ưu tiên trực tiếp đến tay nông dân.
 
Tổng Giám đốc Tổng công ty Lương thực miền Bắc Trần Bá Hoàn đề xuất: "Cần giúp người trồng lúa máy sấy, kho dự trữ, thông tin thị trường. Đặc biệt, nên định hướng rõ cho nông dân nắm được giống lúa nào xuất khẩu được giá và ngược lại, tránh tình trạng dân ồ ạt trồng giống năng suất cao, nhưng giá xuất khẩu thấp như vừa qua...".
 
Nông dân sẽ khó "sống" nếu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn "chết", bởi họ là lực lượng tiêu thụ phần lớn nông sản do nông dân làm ra. Bởi vậy, các chuyên gia kiến nghị sớm trợ giúp cho các doanh nghiệp thuộc diện này.
 
Ông Lê Khắc Triết nêu ý kiến: Cần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành nghề nông thôn Việt Nam sẵn sàng đứng ra làm tín chấp cho doanh nghiệp vay vốn. Nhà nước cũng cần đầu tư nhiều hơn cho thông tin thị trường, để giúp doanh nghiệp, nông dân linh hoạt trong sản xuất. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường, đào tạo nguồn nhân lực...
 
Bộ trưởng Cao Đức Phát lưu ý, cần cân đối kế hoạch phát triển từng ngành hàng, để vừa bảo đảm mục tiêu xuất khẩu, vừa không ảnh hưởng lớn đến thu nhập của nông dân. Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành khác, cũng như kịp thời kiến nghị Chính phủ cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ về thuế, tín dụng... cho các làng nghề, doanh nghiệp vừa và nhỏ...
 
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, để hạn chế đến mức thấp nhất ảnh hưởng tiêu cực của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, sắp tới sản xuất nông nghiệp cần theo đúng quy hoạch, đi vào thâm canh những giống cây, con có chất lượng cao, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tăng cường khai phá thị trường mới, nhất là thị trường nội địa.
 
Ông Trang Hiếu Dũng đề xuất: Muốn chiếm lĩnh thị trường nội địa, phải nâng cao chất lượng, công nghệ chế biến, hạ giá thành, tăng kích cầu... Đặc biệt, cần đầu tư xây dựng hàng rào kỹ thuật quản lý chất lượng hàng nông sản nhập khẩu, để đối phó với tình trạng sắp tới nông sản ngoại ồ ạt vào thị trường Việt Nam…

(Tin Tức/Vietnam+)