Bệnh nhân 9 tuổi mắc đái tháo đường đang điều trị tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Khoa Điều trị tích cực Bệnh viện Nội tiết Trung ương vừa tiếp nhận một ca bệnh nhân 9 tuổi mắc bệnh đái tháo đường type 1 nhiễm toan ceton.

Bệnh nhân nhi tên N.T.Đ, 9 tuổi (ở Hải Hậu, Nam Định).

Bệnh nhân nhập viện với thể trạng gầy gò, cân nặng 24kg, da khô, môi se. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nhiễm trùng, bạch cầu cao lên tới 16,65 nghìn; mạch 130 lần/phút; huyết áp 100/60 mmHg.

[Béo phì - "bom hẹn giờ" tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương]

Kết quả xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu của bệnh nhân cho thấy xuất hiện ceton niệu cao 3,9 mmol/L; đường máu mao mạch 18,9 mmol/L; chẩn đoán đái tháo đường  type 1 nhiễm toan ceton.

Theo tìm hiểu tiền sử gia đình, trước đó khoảng một tháng bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, khát nước, tiểu nhiều kèm sút 4kg không rõ nguyên nhân.

Ba ngày trước khi vào viện trẻ bắt đầu mệt lả nhiều, đau bụng quanh rốn, người nhà đã đưa trẻ tới khám tại bệnh viện Nhi Nam Định.

Tại đây các bác sỹ chẩn đoán trẻ mắc đái tháo đường type 1, theo dõi u tụy và chuyển trẻ lên tuyến Trung ương để xử trí tiếp.

Sau khi nhập Bênh viện Nội tiết Trung ương, bệnh nhân đã được xử trí tích cực bằng việc tiêm isulin kiểm soát đường huyết, truyền dịch và kháng sinh để điều trị nhiễm trùng. Sau 1 ngày theo dõi và điều trị đường huyết của trẻ xuống còn 10,3 mmol/L.

Hiện tại, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch, tiếp xúc được, đường huyết được kiểm soát ổn định, không còn tình trạng mất nước, nhiễm trùng. Tuy nhiên, đường huyết vẫn được theo dõi và liều insulin được điều chỉnh, trẻ được hướng dẫn chế độ ăn để đạt mục tiêu đường huyết tối ưu và xác định phác đồ insulin sử dụng khi ra viện.

Bác sỹ Lê Quang Toàn - Trưởng khoa Đái tháo đường cho hay, khác với đái tháo đường type 2 thường xảy ra ở người bệnh lớn tuổi với các triệu chứng âm thầm thì đái tháo đường type 1 thường xảy ra ở bệnh nhân trẻ kèm theo các triệu chứng rầm rộ như: Khát nước, tiểu nhiều và thường xuyên; Đói nhiều, ăn nhiều nhưng vẫn sút cân nhiều; Mệt mỏi dễ cáu kỉnh... 

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời đái tháo đường type 1 trẻ rơi vào hôn mê nhiễm toan ceton và có thể tử vong.

Do vậy, để phát hiện sớm đái tháo đường type 1, tránh nhiễm toan ceton, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bệnh khi có các triệu chứng khát, uống nhiều, đặc biệt ban đêm, ăn nhiều nhưng sút cân, nước tiểu có kiến bu.

Đái tháo đường type 1 là một bệnh lý đặc trưng bởi sự phá hủy các tế bào beta của tụy gây nên tình trạng thiếu hụt insulin và tăng đường huyết. Bệnh thường gặp ở độ tuổi dưới 20 và có tỷ lệ mắc mới đang tăng lên.

Bác sỹ Trần Văn Đồng - Khoa Điều trị tích cực (Bệnh viện Nội tiết Trung ương) cho biết đỉnh khởi phát bệnh đái tháo đường type 1 thường xảy ra ở độ tuổi 10 đến 12. Đây là lý do tại sao loại bệnh này còn được gọi là bệnh đái tháo đường vị thành niên hoặc bệnh đái tháo đường trẻ em. Trong đó, 80% các trường hợp xảy ra mà không có tiền sử gia đình bị mắc bệnh này.

Nhằm giúp người bệnh hiểu hơn về căn bệnh này cũng những biến chứng nguy hiểm có thể gặp phải,bác sỹ Toàn khuyến cáo: Để phòng tránh nhiễm toan ceton, người bệnh đái tháo đường type 1 cần ăn uống và dùng insulin theo chỉ dẫn của thầy thuốc, đặc biệt không được bỏ tiêm insulin. Bên cạnh đó, bệnh nhân cần xét nghiệm ceton nước tiểu để phát hiện sớm biến chứng nhiễm toan ceton trong các trường hợp đường huyết quá cao, có các triệu chứng ghi ngờ của nhiễm toan ceton như nôn, buồn nôn, đau bụng, khi có các bệnh nhiễm trùng nặng kèm sốt cao.

Để ngăn chặn sự xuất hiện các biến chứng mạn tính của đái tháo đường, đặc biệt ở mắt, thận, các dây thần kinh, loét bàn chân, người bệnh đái tháo đường type 1, cần duy trì đường huyết ổn định lúc đói và sau bữa ăn./.