Ngập lụt tại Thừa Thiên-Huế. (Ảnh: Hồ Cầu/TTXVN)

Trước thềm hội nghị toàn quốc về Phòng chống thiên tai diễn ra ngày 29/3, tại Hà Nội, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai Nguyễn Xuân Cường về công tác phòng chống thiên tai thời gian qua và các giải pháp trong công tác phòng chống thiên tai thời gian tới.

- Xin Bộ trưởng đánh giá kết quả nổi bật cũng như những khó khăn trong công tác phòng chống thiên tai thời gian qua?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Thời gian qua, thiên tai trên thế giới và ở nước ta diễn ra ngày càng phức tạp, khó lường, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản nhưng nhờ sự chỉ đạo và vào cuộc quyết liệt của Đảng, Chính phủ, các bộ ngành... công tác phòng, chống thiên tai đã đạt được nhiều kết quả, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phòng chống thiên tai cũng từng bước được được bổ sung, hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý để nâng cao hiệu lực quản lý và chỉ đạo điều hành hoạt động phòng chống thiên tai.

Tổ chức bộ máy được kiện toàn với sự thành lập cơ quan chuyên trách là Tổng cục Phòng chống thiên tai ở Trung ương đã phát huy vai trò tham mưu giúp Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chính phủ trong quản lý nhà nước về lĩnh vực phòng chống thiên tai.

Hệ thống công trình phòng chống thiên tai như đê điều, hồ đập thủy lợi, khu trú tránh bão... được quan tâm đầu tư bằng nhiều nguồn vốn, giúp nâng cao năng lực ứng phó trong phòng chống thiên tai. Công tác chỉ đạo, chỉ huy, tham mưu ứng phó với các đợt thiên tai nguy hiểm cũng như công tác khắc phục hậu quả được quan tâm kịp thời.

Bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế do sự thiếu bền vững của quá trình phát triển kinh tế-xã hội và yêu cầu đảm bảo an toàn ngày càng cao của đất nước với quy mô ngày càng lớn cả về dân số và giá trị nền kinh tế.

Một số bộ phận chính quyền, người dân nhận thức còn hạn chế nên chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác phòng chống thiên tai.

Lực lượng cứu hộ tập trung khắc phục hậu quả lũ lụt tại tỉnh Hòa Bình, giúp người dân ổn định cuộc sống. (Ảnh: Nhan Sinh/TTXVN)

Ngoài ra, khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng hạn chế, năng lực ứng phó của lực lượng phòng chống thiên tai trong một số tình huống thiên tai lớn còn bất cập, lúng túng; nhân lực còn thiếu về số lượng, yếu về chuyên môn, chủ yếu làm kiêm nhiệm nhất là ở cấp huyện, xã; chưa có nguồn ngân sách riêng cho công tác phòng chống thiên tai; việc lồng ghép công tác phòng chống thiên tai trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội còn chưa được đề cập trong các chương trình đề án, dự án…

- Trước thực tế trên, đâu là nhiệm vụ và giải pháp trong thời gian tới, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Ban Chỉ đạo đang kiện toàn tổ chức, phân công cụ thể thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các cấp; xây dựng quy chế làm việc, triển khai thực hiện nghiêm túc, bài bản, chịu trách nhiệm về nhiệm vụ được phân công; có kiểm điểm đánh giá việc thực thi nhiệm vụ; xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai các cấp gắn với xây dựng giải pháp, nhiệm vụ và kế hoạch thực hiện của các cơ quan, đơn vị liên quan.

Tăng cường kiểm tra, giám sát thực hiện Luật phòng, chống thiên tai; tổ chức triển khai các Luật Thủy lợi, Luật Quy hoạch, Luật Khí tượng Thủy văn và các văn bản hướng dẫn.

Điều chỉnh, bổ sung một số văn bản quy phạm pháp trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai để phù hợp với tình hình với; xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn đảm bảo an toàn trước thiên tai; chính sách kiểm soát an toàn thiên tai, khắc phục, tái thiết và tiếp nhận, phân bổ hàng cứu trợ sau thiên tai.

Bên cạnh đó, cần xây dựng chính sách thúc đẩy xã hội hóa công tác phòng, chống thiên tai, trong đó tập trung vào khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp tham gia công tác phòng chống thiên tai, cung cấp dịch vụ công, bảo hiểm rủi ro thiên tai, nghiên cứu khoa học, xây dựng công trình phòng, chống thiên tai.

Đẩy mạnh việc thành lập và hoạt động Quỹ phòng, chống thiên tai, trong đó hình thành Quỹ phòng chống thiên tai ở Trung ương; đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, đào tạo nhằm nâng cao năng lực cộng đồng, hướng dẫn kỹ năng để tự ứng phó trong các tình huống, giảm thiểu rủi ro và thiệt hại do thiên tai gây ra.

Đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng phòng, chống thiên tai, tập trung triển khai các chương trình, dự án như xử lý cấp bách sự cố công trình đê điều, hồ chứa, sạt lở, thí điểm cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, sạt lở bờ sông, bờ biển, di dân vùng thiên tai, nâng cao năng lực khu neo đậu tàu thuyền trú tránh bão, xây dựng trung tâm điều hành phòng, chống thiên tai quốc gia...

Chằng chống phòng bão tại Cà Mau. (Ảnh: Huỳnh Thế Anh/TTXVN)

Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị cho Văn phòng thường trực các cấp; đảm bảo kết nối trực tuyến từ cơ quan phòng chống thiên tai Trung ương đến các tỉnh để chỉ đạo điều hành hiệu quả.

Việt Nam cần chú trọng xây dựng Chương trình tổng thể phòng chống thiên tai các khu vực: miền núi phía Bắc (tập trung chính vào nâng cao năng lực ứng phó với lũ quét, sạt lở đất); miền Trung, Tây Nguyên (Nâng cao năng lực ứng phó với bão mạnh, siêu bão, đặc biệt với khu vực ít xảy ra bão) và triển khai thực hiện Nghị quyết 120/NQ-CP ngày 17/11/2017 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo truyền tin thiên tai tới nhân dân; tăng mật độ hệ thống quan trắc tự động và thực hiện xã hội hóa; tăng cường hệ thống truyền tin về thiên tai tại cơ sở; xây dựng cơ chế đảm bảo sự tham gia của các nhà mạng viễn thông trong truyền tin thiên tai; tăng cường hợp tác quốc tế và áp dụng khoa học công nghệ trong phòng chống thiên tai.

- Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng./.