Nhân dịp kỷ niệm ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 và chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa,Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức triển lãm “Những trận đánh, chiến dịch nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.”

Theo lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, có khoảng 500 hình ảnh, tài liệu, hiện vật được trưng bày tại triển lãm, khai mạc ngày 4/10.

Từ chiến thắng Bạch Đằng, Điện Biên Phủ...

Triển lãm giới thiệu 10 trận đánh, chiến dịch tiêu biểu nhất trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Đây là những trận đánh có tính chất quyết chiến chiến lược đánh bại kẻ thù hùng mạnh ở các triều đại khác nhau.

Từ thời Ngô Quyền (thế kỷ thứ X) đánh đuổi quân Nam Hán giành độc lập dân tộc, chấm dứt thời kỳ 1000 năm nhân dân ta chịu sự áp bức của các thế lực phong kiến phương Bắc đến Thời đại Hồ Chí Minh (thế kỷ thứ XX) với việc đánh bại đế quốc Mỹ xâm lược - một đế quốc hùng mạnh vào loại bậc nhất trên thế giới. Đây cũng là những trận đánh, chiến dịch có nhiều nét đặc sắc về nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Triển lãm này, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đưa ra trưng bày và giới thiệu một số tư liệu, hiện vật gốc có giá trị lịch sử nổi bật như sưu tập vũ khí cổ của Thế kỷ X (thời Ngô Quyền đánh quân Nam Hán); sưu tập vũ khí thế kỷ XIII (thời nhà Trần chống lại quân Nguyên-Mông), sưu tập vũ khí và trang bị đồ dùng sinh hoạt cuối thế kỷ XVIII (thời Quang Trung- Nguyễn Huệ).

Một số tư liệu, hình ảnh và hiện vật về Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) như Bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cán bộ, chiến sỹ tại mặt trận Điện Biên Phủ; nhóm hiện vật của anh hùng Tạ Quốc Luật, anh hùng Hoàng Đăng Vinh, anh hùng Bế Văn Đàn; một số tang vật của quân Pháp sử dụng tại Điện Biên Phủ (1954)…

Về Trận Điện Biên Phủ trên không (1972) các hiện vật, hình ảnh được trưng bày gồm một số hình ảnh về âm mưu của Mỹ khi sử dụng máy bay B-52 đánh phá Hà Nội và Hải Phòng; tội ác của Mỹ đối với Hà Nội trong 12 ngày đêm (18-29/12/1972) với hình ảnh tiêu biểu phố Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai bị bom Mỹ tàn phá.

Đặc biệt, mảnh xác chiếc máy bay B-52 bị bắn rơi tại Hoàng Hoa Thám (Hà Nội) ngày 26/12/1972, nhóm hiện vật của Anh hùng Phạm Tuân - phi công bắn rơi chiếc B52 đầu tiên trong trận Điên Biên Phủ trên không, một số đồ dùng, trang bị của phi công Mỹ mà ta thu được là những bằng chứng hùng hồn  về thắng lợi oanh liệt của quân và dân ta trên bầu trời Hà Nội năm 1972.

...đến chiến dịch Hồ Chí Minh

Về Chiến dịch Hồ Chí Minh (1975), có hiện vật và hình ảnh cuộc họp ngày 25/3/1975 Bộ Chính trị nhận định thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam; que chỉ bản đồ và kính lúp của Đại tướng Văn Tiến Dũng - Tư lệnh chiến dịch Hồ Chí Minh đã sử dụng trong chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

Bức điện số 157-H-TK của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi các đơn vị: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam, quyết chiến và toàn thắng”;

Bên cạnh đó còn có hiện vật như chiếc balô do ông Lê Khả Phiêu (nguyên Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam) đã sử dụng trong chiến trường và tham gia chỉ huy tại Trị Thiên, Quân khu 9, Quân đoàn 2, Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

Cũng thu hút chú ý của khách tham quan là nhóm hiện vật của các anh hùng đã được tuyên dương trong chiến dịch như: Mũ xe tăng của Anh hùng Đoàn Sinh Hưởng, anh hùng Hoàng Thọ Mạc… Các trận đánh, chiến dịch còn được minh họa sơ đồ điện tử, phim tư liệu gây ấn tượng đối với người xem.

Triển lãm “Những trận đánh và chiến dịch nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam” lần này mang sắc thái mới, có ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc. Những kỷ vật trải qua bao biến cố, thăng trầm của lịch sử, từ trong khói lửa chiến tranh ác liệt trở thành chứng nhân của lịch sử chứa đựng yếu tố nội sinh mạnh mẽ, thể hiện truyền thống, nét đẹp văn hoá Quân sự Việt Nam.

Đại tá Nguyễn Xuân Năng, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam cho biết tùy theo yêu cầu cụ thể, Bảo tàng có thể sẽ mời các nhân chứng lịch sử đến. Dự kiến, triển lãm mở cửa (tại Bảo tàng lịch sử Quân sự Việt Nam, số 28A Điện Biên Phủ, Hà Nội) trong khoảng một tháng và có thể tiếp tục sau đó theo yêu cầu của khách tham quan.

Mười trận đánh, chiến dịch lừng lẫy sử sách sẽ được trưng bày tại triển lãm bao gồm: Trận Bạch Đằng (năm 938), Đông Bộ Đầu (1077), Bạch Đằng (1288), Chi Lăng - Xương Giang (1427), Rạch Gầm - Xoài Mút (1785), Ngọc Hồi - Đống Đa (1789), Điện Biên Phủ (1954), Điện Biên Phủ trên không (1972) và chiến dịch Hồ Chí Minh (1075).

Nguyễn Anh (Vietnam+)