Trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 58 của Ủy ban Bão khu vực châu Á-Thái Bình Dương (Ủy ban Bão), diễn ra từ ngày 10-13/3/2026 tại Jeju của Hàn Quốc, các quốc gia thành viên đã thống nhất thay thế 9 tên bão trong danh sách sử dụng cho khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.
Trong đó bão Yagi (do Nhật Bản đặt tên) được đổi tên thành Tomo.
Bão Yagi đã gây hậu quả nặng nề khi đổ bộ vào Philippines, sau đó ảnh hưởng đến miền Bắc Việt Nam, Trung Quốc và Myanmar vào tháng 9/2024. Tại Việt Nam, đây được ghi nhận là cơn bão mạnh nhất trong khoảng 50 năm ở miền Bắc, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng. Sau thảm họa này, Việt Nam, Trung Quốc và Philippines đã đề xuất loại bỏ tên Yagi khỏi danh sách bão quốc tế.
Trước đó, tại phiên họp lần thứ 57 của Ủy ban Bão vào tháng 2/2025, đề xuất loại bỏ tên bão Yagi đã được các quốc gia thành viên thảo luận và chấp thuận.
Theo cơ chế hoạt động của Ủy ban Bão, từ năm 2000, Trung tâm Khí tượng chuyên trách khu vực về bão (WMO Regional Specialized Meteorological Centre Tokyo - Typhoon Center) chịu trách nhiệm gán tên và mã số bốn chữ số cho các xoáy thuận nhiệt đới đạt cấp bão nhiệt đới (tropical storm) trở lên trong khu vực. Danh sách tên bão được xây dựng từ các đề xuất của 14 quốc gia và vùng lãnh thổ thành viên và được sử dụng luân phiên trong hoạt động theo dõi và dự báo bão.
Trong trường hợp một cơn bão gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng hoặc vì những lý do đặc biệt khác, quốc gia thành viên có thể đề nghị loại bỏ tên bão đó khỏi danh sách. Sau khi được chấp thuận, quốc gia đã đóng góp tên ban đầu sẽ đề xuất ba tên thay thế để Ủy ban Bão xem xét và lựa chọn tại các kỳ họp thường niên.
Tại phiên thảo luận của hội nghị lần này, các đại biểu đã xem xét 9 tên bão cần được thay thế và tiến hành lựa chọn theo nguyên tắc đồng thuận. Theo đó, bão Toraji đổi thành Gaeguri, bão Kong-rey đổi thành Koki, bão Man-yi đổi thành Dim-sum, bão Usagi đổi thành Hebi, bão Yagi đổi thành Tomo, bão Jebi đổi thành Narae, bão Krathon đổi thành Burapha; bão Trami đổi thành Hoaban, bão Ewiniar đổi thành Tirou. Đây đều là các cơn bão nghiêm trọng đã xảy ra năm 2024.
Đáng chú ý, tên “Hoaban” (Hoa Ban) do Việt Nam đề xuất đã được thông qua để thay thế cho tên bão Trami trong danh sách hiện hành. Hoa Ban là loài hoa đặc trưng của vùng núi Tây Bắc Việt Nam, mang ý nghĩa văn hóa và biểu tượng cho vẻ đẹp của thiên nhiên vùng cao.
Bên cạnh đó, Hội nghị lần thứ 58 của Ủy ban Bão cũng ghi nhận đề nghị của Philippines và Việt Nam về việc ngừng sử dụng thêm một số tên bão khác do mức độ thiệt hại nghiêm trọng mà các cơn bão này đã gây ra trong năm 2025 tại hai nước, bao gồm: Wipha, Co-May, Mitag, Ragasa, Bualoi, Matmo, Kalmaegi và Fung-Wong. Các quốc gia đã đóng góp những tên bão này sẽ đề xuất các tên thay thế để gửi Ủy ban Bão xem xét, lựa chọn để thay thế trong phiên họp thứ 59 năm 2027.
Theo quy định của Ủy ban Bão, các tên bão mới phải đáp ứng một số tiêu chí như: Không quá 9 ký tự, dễ phát âm trên các phương tiện truyền thông, không mang ý nghĩa tiêu cực trong ngôn ngữ của các nước thành viên, không phải tên thương mại và không gây nhầm lẫn với tên xoáy thuận nhiệt đới ở các khu vực khác.
Đại diện Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay, việc duy trì và cập nhật danh sách tên bão là một hoạt động thường xuyên của Ủy ban Bão, góp phần chuẩn hóa thông tin trong theo dõi và dự báo bão nhiệt đới. Sự điều chỉnh này cũng tạo thuận lợi cho công tác truyền thông, cảnh báo thiên tai và tăng cường hợp tác quốc tế trong khu vực.
Bên cạnh đó, việc đề nghị xóa tên bão lần này thể hiện sự chia sẻ của cộng đồng các nước trong Ủy ban bão với những thiệt hại, mất mát của nước thành viên do cơn bão gây ra. Trường hợp nếu sử dụng tiếp tên này cho cơn bão khác sau này thì khả năng cao lúc đó sẽ gây tâm lý đau thương về những kỷ niệm mất mát trong quá khứ./.
Các địa phương sẵn sàng phương án ứng phó thiên tai trong thời gian bầu cử
Do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường, từ ngày 13-14/3, các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai, Sơn La và các tỉnh từ Quảng Trị đến khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có mưa, mưa to và dông.
