Quốc hội xứ Catalonia tự trị ở Đông Bắc Tây Ban Nha đã đưa vấn đề cấm đấu bò tót vào chương trình của kỳ họp sắp tới và khả năng luật cấm được thông qua là lớn hơn bao giờ hết.

Những người theo chủ nghĩa ly khai ở xứ này coi đấu bò tót là biểu tượng của quyền lực trung ương do nhà độc tài Francisco Franco áp đặt cho địa phương.

Còn những người ủng hộ Đảng Xanh thì lên án sự đối xử tàn bạo với động vật. Môn giải trí rất phổ biến và là nét văn hóa độc đáo của Tây Ban Nha này có nguy cơ biến mất ở Catalonia.

Yếu tố chính trị

Vào ngày 27/9/2009 tại đấu trường Plaza Monumental ở Barcelona (thủ phủ xứ Catalonia) đã diễn ra trận đấu bò tót cuối cùng của mùa năm nay. Đó cũng có thể là trận đấu cuối cùng trong lịch sử Catalonia.

Đã có rất nhiều thay đổi kể từ thập niên 60 của thế kỷ trước, khi các sân đấu bò ở Barcelona có lượng người xem dẫn đầu Tây Ban Nha. Các chính đảng có tư tưởng dân tộc chủ nghĩa ở Catalonia đã khởi xướng cuộc công kích vào môn đấu bò và dần dần họ tìm được đồng minh là những người bảo vệ môi trường có đại diện trong rất nhiều tổ chức xã hội.

Đảng Xanh quan tâm đến những con vật bị các đấu sĩ hành hạ cho tới chết. Các lực lượng chính trị này đã làm thay đổi thái độ của người dân đối với các trận đấu bò. Họ làm tốt đến mức hiện nay đấu bò tót đã bị cấm ở tất cả bốn tỉnh của Catalonia, còn thành trì cuối cùng là Barcelona thì đang chờ “ngày cáo chung”.

Những người chống lại tư tưởng ly khai thì so sánh việc cấm đấu bò tót với điều luật mới được thông qua: bắt buộc trẻ em tại các trường của xứ này phải học bằng tiếng Catalan như là thứ ngôn ngữ đầu tiên, chứ không phải bằng tiếng Tây Ban Nha.

Họ không coi đấu bò tót là môn giải trí mang tính bạo lực mà là môn nghệ thuật đặc sắc của Tây Ban Nha, so sánh các đấu sĩ với vũ công ballet vì những bước đi uyển chuyển, đẹp mắt.

Nói cho công bằng thì đấu bò hiện nay không chỉ bị “khủng hoảng” ở riêng Catalonia. Nguyên nhân là do cơn suy thoái kinh tế.

Dù có thể nói bất tận về tình yêu của dân Tây Ban Nha đối với các trận đấu bò thì trên thực tế, việc vé vào cửa đắt đỏ khiến mọi người cũng bất chợt phải tính xem có nên ngồi nhà theo dõi các trận đấu qua tivi hay không.

Người nuôi bò tót kêu cứu

Hiệp hội những người nuôi bò đấu ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã gửi một lá đơn chung đến Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO), đề nghị công nhận đấu bò tót là di sản văn hóa của nhân loại. Họ muốn bảo tồn “môn nghệ thuật đầy tính thượng võ” và đồng thời bảo vệ nghề nuôi bò đấu của ông cha.

Toro Bravo là giống bò cổ chỉ dùng để thi đấu, có dáng hình lực lưỡng, nặng từ 400 đến 600 kg. Những con dùng cho các trận đấu được nuôi dưỡng không dưới bốn năm và rất hung dữ, có thể giết chết các đấu sĩ nếu họ sơ sẩy. Và chính đây là đặc điểm cuốn hút của môn đấu bò tót được người Tây Ban Nha biến đổi từ hình thức võ sĩ giác đấu ở La Mã cổ đại.

Ngoài Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, đấu bò còn phổ biến ở các vùng đất của Pháp tiếp giáp với Tây Ban Nha và ở một số nước Mỹ Latin như Mexico, Colombia, Peru... Ở hầu hết các nước này, ngoại trừ Bồ Đào Nha, đều áp dụng hình thức “dã man” là bò sẽ bị đấu sĩ giết chết ngay trên sân đấu.

Để luyện tính hung dữ cho bò đấu, chủ các trang trại nuôi bò Toro Bravo không bao giờ cho phép người lạ xuất hiện. Thời xa xưa, tổ tiên của người Tây Ban Nha sử dụng giống bò này trong các trận chiến với kẻ thù.

Việc đấu bò tót bị cấm dần tại các thành phố của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha khiến cho các trang trại nuôi bò đấu đứng trước nguy cơ phá sản./.

(TT&VH/Vietnam+)