Trong buổi họp báo đầu tiên vào ngày 9/9 sau khi nhậm chức, Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Roberto Azevedo đã thúc giục các nhà thương lượng phải nhanh chóng thổi luồng sinh khí mới vào các cuộc đàm phán về thương mại toàn cầu đang bị đình trệ hiên nay, nếu không thế giới có nguy cơ trượt vào con đường dẫn tới chủ nghĩa bảo hộ.

Ông Azevedo hối thúc 159 nền kinh tế thành viên WTO phá thế bế tắc hiện nay của Vòng đàm phán Doha về thương mại toàn cầu trước khi diễn ra Hội nghị bộ trưởng vào tháng 12 tới tại Bali, Indonesia.

Theo ông, sự thành công của hội nghị này là cực kỳ có ý nghĩa, trong bối cảnh hệ thống thương mại toàn cầu đang có vấn đề, bởi các nước bất đồng trong nhiều năm về cách thức dỡ bỏ các rào cản thương mại.

Ông cho biết, tại hội nghị thượng đỉnh của nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) vừa diễn ra tại Nga, các nhà lãnh đạo tham dự đã bày tỏ sự ủng hộ đối với nỗ lực đạt thỏa thuận ở Bali và giờ là lúc biến các cam kết thành hành động.

Ông cho rằng các quốc gia trên thế giới sẽ được hưởng lợi rất lớn từ một thỏa thuận thương mại rộng lớn, với tổng kim ngạch thương mại toàn cầu có thể tăng thêm vài trăm tỷ USD hoặc 1.000 tỷ USD mỗi năm.

Người đứng đầu tổ chức thương mại lớn nhất thế giới đã nhấn mạnh tầm quan trọng của WTO trong một nền kinh tế toàn cầu luôn biến đổi và cam kết thúc đẩy các cuộc đàm phán đa phương về thương mại toàn cầu.

Nhận định về tình hình kinh tế toàn cầu hiện nay, ông nói nhiều nền kinh tế vẫn đang nỗ lực phục hồi sau khủng hoảng, trong khi các nền kinh tế khác tiếp tục nổi lên, hình thành nên các quan hệ thương mại mới và làm thay đổi cục diện kinh tế toàn cầu.

Ông cho rằng trong bối cảnh đó, hệ thống thương mại đa phương càng trở nên cần thiết, bởi là cách tốt nhất để chống lại chủ nghĩa bảo hộ và là động lực chính cho tăng trưởng, hồi phục và phát triển của kinh tế thế giới.

Trong buổi họp báo tại Geneva (Thụy Sĩ), ông Azevedo cho biết WTO đã hạ mức dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu năm nay và năm tới lần lượt xuống các mức 2,5% và 4,5%, so với các con số ước tăng 3,3% và 5% đưa ra trước đó.

Theo ông Azevedo, nguyên nhân chính khiến WTO hạ mức dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu là do tình hình kinh tế yếu kém của các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU).

Các dự báo ban đầu được đưa ra trên cơ sở nhận định tăng trưởng kinh tế trong EU sẽ được khôi phục nhanh hơn, song nền kinh tế khu vực mới chỉ đang khởi động cho thời kỳ phục hồi trong quý 2, và quá trình phục hồi chỉ thể hiện rõ trong quý 3 này.

Các nước thành viên WTO đã khởi động Vòng đàm phán Doha tại hội nghị thượng đỉnh ở Qatar năm 2001, với mục tiêu đạt được một thỏa thuận về mở cửa thị trường và dỡ bỏ các rào cản thương mại và giúp các nước nghèo có thể được hưởng lợi từ thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, không như những kỳ vọng ban đầu, các cuộc đàm phán bị rơi vào bế tắc do tranh cãi về những gì được và mất, đặc biệt là giữa Trung Quốc, EU, Ấn Độ và Mỹ.

Trong bối cảnh đó, nhiều nước đã dành ưu tiên hơn cho việc đàm phán các hiệp định song phương và khu vực. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng kinh tế đã làm xuất hiện trở lại những kêu gọi về chủ nghĩa bảo hộ vốn đi ngược lại với mục tiêu về một sân chơi công bằng mà WTO muốn hướng tới./.