Năm 2008, Toyota đã vượt qua GM trở thành nhà sản xuất xe hơi hàng đầu thế giới. Nhưng nếu nhìn nhận lại, liệu đây có phải là một “mốc son” chói lọi trong hơn 70 năm hình thành và phát triển của hãng, nhất là khi kinh tế toàn cầu suy thoái, còn đối thủ GM bị phá sản?

Hãng sản xuất xe hơi lớn nhất Nhật Bản này đã lỗ kỷ lục khi năm tài chính trước kết thúc hồi tháng 3/2008. Giờ đây, Toyota đang đứng trước nguy cơ lỗ nhiều hơn ở năm tài chính tiếp theo.

Tháng Sáu vừa qua, Toyota có sếp mới, đó là Chủ tịch Akio Toyoda, cháu nội của người sáng lập ra hãng 71 năm trước. 53 tuổi, tốt nghiệp đại học tại Mỹ, tân chủ tịch hứa sẽ đưa Toyota trở lại thời hoàng kim và làm được những điều “xứng danh Toyota”.

“Toyota hiện đang đứng trước nhiều thách thức nhất trong 7 thập niên phát triển. Liệu điều gì đang xảy ra khi chúng tôi vẫn hoạt động với mục tiêu: Khách hàng là trên hết?”, ông Toyoda nói trong buổi họp báo sau lễ nhậm chức, “người quản lý cần có tầm nhìn dài hạn”.

Đúng là Toyota đã có những việc làm chứng tỏ tầm nhìn dài hạn của mình. Chiếc hybrid Prius là một ví dụ điển hình. Hơn 10 năm trước, khi mà các nhà sản xuất xe hơi Mỹ vẫn đang say sưa với việc cho ra đời những chiếc xe to lớn, kềnh càng hay những chiễc xe địa hình “hàng khủng” và những chiếc xe tải cỡ lớn thì Toyota đưa ra thị trường chiếc Prius xinh xắn, chạy 17km mới hết lít xăng.

Vào thời điểm đó, nhiều đối thủ cạnh tranh của Toyota đã lên tiếng chê bai chiếc xe xăng-điện, nhưng Toyota vẫn giữ niềm tin mãnh liệt vào tương lai sán lạn của Prius. Từ năm 1997 đến nay, hãng đã bán được hơn 1 triệu chiếc hybrid này và đặt mục tiêu bán được một triệu chiếc mỗi năm kể từ năm 2010. Toyota còn muốn xe của hãng chiếm tới 70% thị phần xe hybrid tại Mỹ. Từ năm 2020, hãng sẽ sản xuất xe hybrid trên tất cả các thương hiệu xe hiện có của mình.

Toyota Prius thế hệ 3 đang có mặt trong các showroom của hãng và sẽ bán tại Nhật Bản trong nay mai.

Chiếc iQ cũng là một sản phẩm độc đáo, đón đầu thị trường xe mini của Toyota. Với việc ra đời mẫu xe nhỏ 4 chỗ ngồi này, Toyota đã làm “kinh ngạc” mọi nhà thiết kế xe hơi của các hãng xe khác khi có bình xăng dát mỏng, chỗ ngồi “mỏng” hơn, làm nhỏ khối điều hòa không khí. Động cơ ưu việt của iQ sẽ được Toyota sử dụng trong các mẫu xe nhỏ tiếp theo của hãng sẽ ra đời trong thời gian tới.

Nhưng Toyota đang phải đối mặt với những vấn đề khó khăn do suy thoái kinh tế toàn cầu gây ra. Mới chỉ một năm trước đây, hãng đã đặt mục tiêu bán được 10,4 triệu xe trong năm 2009. Giờ đây, chỉ tiêu này đã được giảm xuống còn 6,5 triệu chiếc, ít hơn năm 2008 tới 1 triệu chiếc.

Toyota cũng đang gặp rất nhiều điều phiền muộn ở Bắc Mỹ, nơi hãng đang có 36 nhà máy sản xuất, lắp ráp xe hơi. Lượng xe tiêu thụ giảm, đồng nghĩa với việc hãng có thể phải cho công nhân một số nhà máy tạm nghỉ hay tạm ngừng khai trương nhà máy mới ở Mississipi. Hãng cũng đang không gặp thuận lợi với việc vận hành nhà máy mới trị giá 1 tỷ USD ở San Antonio, chuyên sản xuất xe tải Tundra. Hiện tại, chỉ 1 trong 2 dây chuyền của nhà máy này hoạt động.

“Tôi không nghĩ là chúng tôi phạm sai lầm khi mở rộng phạm vi kinh doanh đối với khách hàng trên toàn thế giới, nhưng có thể chúng tôi đã căng sức hơi quá mức”, ông Toyoda nói.

Thời gian tới, có lẽ Toyota sẽ chú trọng chất lượng, thay vì chạy theo số lượng sản phẩm. Hãng cũng sẽ cơ cấu lại bộ máy tổ chức, điều hành sao cho gọn nhẹ nhưng hiệu quả hơn.

Tân Chủ tịch Toyoda đã nói: “Nếu được hỏi 'chúng tôi sẽ bán được bao nhiêu xe?' hoặc 'chúng tôi sẽ có bao nhiêu tiền từ việc bán xe?', chúng tôi sẽ tự hỏi mình: 'Xe hơi như thế nào sẽ làm hài lòng khách hàng' và 'giá xe như thế nào sẽ hấp dẫn người mua?'. Sau khi tự hỏi và trả lời, chúng tôi sẽ sản xuất những chiếc xe đó”./.
Hiếu Minh (Vietnam+)