Yến sào hay tổ chim yến là loại thực phẩm từ lâu đã được xếp vào hàng “cao lương mỹ vị” vì giá trị dinh dưỡng và giá tiền rất cao. Nhưng chỉ vài ba năm trở lại đây, thị trường yến sào đã phát triển mạnh với nguồn hàng phong phú đã đưa món cao lương mỹ vị này trở nên bình dân hơn.

Đa dạng chủng loại

Tùy theo tính chất và kích cỡ, tổ yến chia làm 3 loại: quý hiếm nhất là yến huyết (tổ yến màu đỏ hay hơi đỏ, giá đắt vì hiếm gặp) và yến quang (là loại tổ yến tốt nhất, tổ to, trắng, mỗi tổ nặng 10 - 12gr); thứ nhì là yến thiên (tổ yến nhỏ hơn, màu xanh nhạt hay vàng nhạt) và cuối cùng là yến địa (tổ yến nhỏ, xấu, màu xám hay lục nhạt).

Mỗi tổ yến thường chia ra các chủng loại khác nhau như yến thô, yến thô sạch, yến tinh chế... Yến thô là loại hàng còn nguyên tổ, chưa được làm sạch. Khách hàng mua về phải ngâm nước và làm sạch lông. Yến thô sạch là loại yến được sơ chế bằng cách dùng máy hút chân không, hút sạch bụi bẩn và lông. Yến tinh chế là loại tổ yến đã bị ngấm nước biển hoặc phân chim, người ta thường phải đem ngâm nước, lọc sạch tạp chất, sau đó sấy khô và đem ra thị trường tiêu thụ.

Hiện nay, phong trào nuôi yến trong nhà ngày càng phát triển, nên ngoài loại tổ yến tự nhiên, còn có loại tổ yến được nuôi trong nhà. Tùy theo loại, giá thành cũng có nhiều mức khác nhau. Đắt nhất là các loại yến có nguồn gốc tự nhiên (còn gọi là yến đảo).

Trung bình 1 lạng yến huyết giá 16,5 triệu đồng, hồng yến (loại yến có màu hơi đỏ) giá hơn 12 triệu đồng/lạng, từ 6 - 7 triệu đồng/lạng yến trắng, khoảng 5 - 6 triệu đồng/lạng yến tinh chế. Yến nuôi trong nhà có giá khoảng 4 - 5 triệu đồng/lạng.

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều thương hiệu được người tiêu dùng tín nhiệm và yêu mến như Yến sào Khánh Hòa, Yến sào Việt, Yến Việt và Yến sào Sài Gòn.

Không chỉ có các loại yến tổ, thị trường còn có rất nhiều loại nước yến tinh chế với đủ kích cỡ, mẫu mã của nhiều thương hiệu khác nhau như Brand’s (Thái Lan), Sanest, Natural, Wonderfarm... Do có nhiều cơ sở sản xuất nên giá sản phẩm nước yến cạnh tranh ngày càng mạnh, hiện chỉ còn bằng giá một số loại nước ngọt. Giá thấp là 4.000 đồng/lon, giá cao là 45.000đồng/lọ 42gr.

Nhu cầu sử dụng nước yến đóng lon hiện nay khá cao, phổ biến nhất là các loại nước yến giải khát có giá từ 4.000 - 9.000 đồng/lon. Cao cấp hơn là các loại nước yến đóng trong lọ nhỏ của Brand’s và Sanest với giá 36.000 - 40.000 đồng lọ 42gr. Mặc dù giá khá cao nhưng sản phẩm này hiện nay đang rất được người tiêu dùng ưa chuộng.

Đưa yến sào gần hơn với người tiêu dùng

Theo các nghiên cứu, yến sào có tác dụng làm sạch phổi và các cơ quan hô hấp, làm giảm các triệu chứng dị ứng, làm tăng thể trọng, cân bằng các quá trình trao đổi chất trong cơ thể, tăng cường khả năng hoạt động thể lực và phản xạ thần kinh, làm tăng số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, tăng khả năng cầm máu, tăng các kích thích sinh trưởng cho các tế bào, phục hồi các tế bào bị tổn thương, chống lão hóa, hồi xuân, tăng tuổi thọ... thích hợp sử dụng cho mọi đối tượng và lứa tuổi.

Chính vì vậy, cùng với đời sống ngày càng khá lên và thị trường yến sào phát triển phong phú, sản phẩm này ngày càng trở nên thân thiện hơn với các bếp ăn gia đình, đặc biệt là những nhà có trẻ nhỏ biếng ăn và cha mẹ già yếu.

Không những thế nhiều nhà hàng hiện đã đưa yến sào vào thực đơn của mình khiến món ăn này trở nên thông dụng hơn. Tại nhà hàng ẩm thực yến sào vi cá (Hàng Giấy, Hà Nội), ngoài việc bán tổ yến cho khách hàng, nhà hàng còn kinh doanh dịch vụ ăn uống tại chỗ cho khách. Chưa đến 200.000 đồng, khách đã có thể thưởng thức các loại chè yến hoặc cháo yến.

Tuy nhiên, việc chọn mua yến không đơn giản, vì trên thị trường có rất nhiều loại  thật giả lẫn lộn. Giá yến trôi nổi thường rẻ hơn yến thương hiệu từ 1-2 triệu đồng/lạng nên được người tiêu dùng chuộng hơn.

Theo ông Phạm Ngọc Hùng, Công ty Yến sào Sài Gòn: “Yến sào thật cầm lên thấy dẻo, bẻ không gãy, đáy tai yến thường có màu đen sậm. Tổ yến thật có mùi tanh, mùi ẩm mốc. Tổ yến giả có mùi hăng hắc hoặc mùi khác yến thật….”

Ông Hùng cũng cho biết, để thử yến giả, có thể ngâm thử một ít yến vào nước. Tổ yến giả gặp nước sẽ nhão, còn tổ yến thật thì không, từng sợi yến vẫn còn nguyên vẹn. Đối với yến huyết, khi nhúng một ít vào nước trà, yến giả sẽ đen sẫm lại. Hoặc ngâm trong nước, tổ yến giả nhuộm phẩm màu sẽ bị mất màu, tan trong nước.

Và để chắc chắn không bị tiền mất tật mang, ông Hùng cũng khuyên người tiêu dùng nên chọn mua yến sào ở những cửa hàng có uy tín để đảm bảo chất lượng./.

Tuyết Anh (Vietnam+)