Một năm về trước, người Bồ từng là ứng cử viên số 1 ở EURO 2008. Một năm sau, họ đang đối mặt với cơn ác mộng không thể vượt qua vòng loại World Cup.
 
Tụt dốc thảm hại
 
Ronaldo là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời châu Âu thời điểm ấy, sau cú đúp cùng Manchester United và kỳ tích 42 bàn. Xung quanh là bao vệ tinh đã thành danh như Simao, Deco, Petit hay đầy hứa hẹn về tương lai như Nani, Moutinho, Veloso.
 
Ở phía dưới là hàng thủ đắt nhất thế giới, có giá trên 100 triệu euro. Ngồi trên chiếc ghế huấn luyện viên là một nhà vô địch thế giới, Luiz Felipe Scolari, vốn được Chelsea chào đón và hứa hẹn về mức lương kỷ lục.
 
Người ta bảo, đó mới là thế hệ vàng thực sự trong lịch sử bóng đá Bồ Đào Nha, "xịn" hơn nhiều so với thế hệ của những Figo, Rui Costa. Và khi đặt chân đến Basel của Thụy Sỹ cho chiến dịch EURO 2008, họ được chào đón như nhà vô địch đích thực. Hơn 500 phóng viên cùng hàng nghìn người hâm mộ "chăm sóc" đội bóng của Scolari từ sân bay. Mỗi buổi tập của Ronaldo và các đồng đội thu hút từ 10.000 đến 15.000 cổ động viên. Từ sau Brazil 1998 của Ronaldo "béo" mới có một đội bóng tạo nên cơn sốt khủng khiếp đến thế.
 
Tròn 1 năm về trước, ngày 7/6/2008, họ khởi đầu chiến dịch EURO 2008 bằng trận thắng 2-0 nhẹ nhàng. 4 ngày sau là chiến thắng thuyết phục khác trước cộng hòa Czech (3-1) trong một trận đấu mà Ronaldo tỏa sáng rực rỡ, đồng thời giành vé vào vòng tứ kết mà không cần đến trận cuối với chủ nhà Thụy Sỹ. Và chỉ với 2 chiến thắng, họ được các nhà cái đánh giá là ứng cử viên số 1 cho chức vô địch.
 
Những gì xảy ra sau đó thì chúng ta đã biết. Ronaldo và các đồng đội bị chặn đứng bởi tinh thần và lối chơi hiệu quả của người Đức, dù trên giấy tờ, họ được đánh giá cao hơn hẳn. Điều mà người Bồ không ngờ đến là họ sa sút một cách thảm hại từ sau thất bại trước người Đức. Sau 1 năm, giờ đây người Bồ đang đối mặt với ác mộng không thể vượt qua vòng loại World Cup 2010.
 
Sau 5 trận đã đấu, họ chỉ mới một lần giành chiến thắng, và trận thắng duy nhất là trước đội bóng tí hon Malta. Điều đáng buồn hơn 3/5 trận ấy, một đội bóng nổi tiếng có truyền thống đá thiên về tấn công như Bồ lại không biết ghi bàn.
 
Ở bảng 1, tình hình thực sự đã nguy cấp đối với người Bồ, xếp thứ 3 với 6 điểm, kém đến 7 điểm so với 2 đội đang đứng trên họ là Đan Mạch và Hungary trong khi phía sau Thụy Điển cũng giành được 6 điểm dù còn 1 trận chưa đá. Dường như, chỉ có điều thần kỳ xảy ra, người Bồ mới có thể đoạt vé hoặc giành suất đá play-off. Họ bị đẩy vào thế phải toàn thắng 5 trận còn lại. Ngay cả lột xác như thế, họ phải kỳ vọng Đan Mạch và Hungary cùng vấp ngã. Tóm lại, Bồ Đào Nha giờ không có quyền tự quyết.
 
Cả đội bóng "chạy loạn"
 
Suốt cả vòng loại World Cup, Carlos Queiroz đã bị cuốn vào cơn bão chỉ trích. Ở vị trí trợ lý, hiếm ai được đánh giá cao như Queiroz, với những lời góp ý bổ ích về chiến thuật và nhân sự cho Ferguson ở Manchester United. Nhưng khi ngồi lên chiếc ghế huấn luyện viên trưởng, buộc phải trực tiếp đưa ra những quyết định mang tính sống còn trong những thời điểm đầy áp lực.
 
Queiroz đã để lộ sự yếu kém về năng lực, như từng xảy ra trong giai đoạn ông dẫn dắt Real Madrid. Xét về con người, sự khác biệt đáng kể giữa Đội tuyển Bồ 1 năm về trước và bây giờ chỉ là vị trí huấn luyện viên trưởng. Vậy rõ ràng Queiroz không hề bị oan khi phải hứng chịu búa rìu từ dư luận.
 
Nhưng công bằng mà nói, sự suy yếu của Đội tuyển Bồ không chỉ đến từ vị trí huấn luyện viên. Mùa hè trước, cả châu Âu săn đón những thành viên của Đội tuyển Bồ. Mùa hè này, phần lớn trong số họ đang khổ nhọc tìm chốn dung thân sau mùa giải đáng thất vọng.
 
Deco, Ferreira, Carvalho đã bị bỏ rơi ở Chelsea suốt mấy tháng qua và có lẽ đang quan tâm tương lai của mình hơn là Đội tuyển Quốc gia. Quaresma hết bị Inter "đá" lại đến Chelsea xem là  "hàng thải". Nani đã bị xem là bản hợp đồng thất bại của Manchester United. Moutinho đang tìm cách chạy đến những đội bóng lớn sau khi chứng kiến Sporting của anh bị Bayern Munich đè bẹp tại vòng 1/8 Champions League (thua với tổng tỷ số 1-12).
 
Với sự hiện diện của Florentino Perez, Pepe không dám chắc về tương lai ở Real, nhất là sau khi hứng chịu án treo giò 10 trận vì hành động côn đồ ở trận gặp Getafe. Và có thể Pepe không được làm đồng đội trong màu áo trắng với Ronaldo, vốn đã sẵn sàng rời Old Trafford ở mùa Hè này.
 
Sự suy yếu của Đội tuyển Bồ Đào Nha bắt đầu từ sự ra đi của Scolari. Đáy tận cùng có thể là sự ra đi khác của một vị tướng, Carlos Queiroz, trong trường hợp người Bồ không thể vượt qua vòng loại World Cup./.
 
(TT&VH/Vietnam+)