Hệ sinh thái rừng Tây Nguyên của Việt Nam đang bị đe dọa từ thuế chống bán phá giá mật ong của Mỹ

HÀ NỘI, VIỆT NAM – Media OutReach – Ngày 6 tháng 4 năm 2022 – Theo Hội Nuôi ong Việt Nam, phần lớn người nuôi ong hiện nay ở Tây Nguyên và Trung du miền núi phía Bắc. Số lượng đàn ong mật ở Tây Nguyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng đàn 1,5 triệu đàn ong mật của Việt Nam mỗi năm, sản xuất khoảng 64.000 tấn mật, trong đó xuất khẩu sang thị trường Mỹ 50.000 tấn (chiếm 80% tổng lượng mật ong xuất khẩu).

Hệ sinh thái rừng Tây Nguyên là một hệ sinh thái quan trọng. Một số khu vực sở hữu hệ sinh thái rừng kín còn tương đối nguyên vẹn như Thung lũng Kon Hà Nừng đã được Chương trình Con người và Sinh quyển ((Man and the Biosphere – MAB) của UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2021.

Việc UNESCO công nhận khu dự trữ sinh quyển ở Việt Nam đã mang lại sự công nhận quốc tế về giá trị của đa dạng hóa sinh học và nỗ lực trong việc bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững ở Việt Nam. Chính quyền ở những khu vực này và các làng khác trong vùng đệm đã làm việc cùng nhau để bảo vệ rừng.

Sự thụ phấn của ong cũng có thể góp phần vào sự tăng trưởng và phát triển đa dạng của các loài thực vật, giúp cải thiện chất lượng không khí và tăng khả năng phục hồi của cây trồng. Sức khỏe của ong và bầy ong đạt đỉnh điểm khi được nuôi trong vườn và rừng đa dạng sinh học.

Ngày 17/11/2021, Bộ Thương mại Mỹ (US Department of Commerce – DOC) đã ban hành kết luận liên quan đến mật ong xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này. Theo đó, mật ong Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ sẽ bị áp thuế thuế bán phá giá từ 410,93% đến 413,99% (Công ty cổ phần Mật ong Buôn Mê Thuột bị áp thuế suất 413,99%; Công ty cổ phần Mật ong Đắk Lắk bị áp thuế suất 410,93%) và đang áp dụng mức thuế tạm thời tương đương.

Ngày 3 tháng 1 năm 2022, Bộ Thương mại Mỹ thông báo sẽ áp dụng thuế hồi tố đối với tất cả các lô hàng mật ong nhập khẩu từ Việt Nam từ ngày 25 tháng 8 năm 2021. Dự kiến,​​trong tháng 4 này, Bộ Thương mại Mỹ sẽ có kết luận cuối cùng về vấn đề này.

Mức thuế chống bán phá giá cao đồng nghĩa với việc sản xuất ong mật của Việt Nam phải ngừng một thời gian do mất thị trường tiêu thụ chính. Bên cạnh những thiệt hại trực tiếp về kinh tế, điều này còn gây tổn hại đến hệ sinh thái rừng, năng suất trồng cây và sinh kế của các nhóm thu nhập thấp (chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng cao).

Đề cập về vấn đề này, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phát biểu: “Chính phủ Mỹ đã đặt ưu tiên rất cao vào việc bảo vệ môi trường bằng cách đưa ra các sáng kiến ​​quan trọng như Sứ mệnh Đổi mới nông nghiệp vì khí hậu (Agriculture Innovation Mission for Climate: AIM4C) và Giảm phát thải bằng cách tăng tốc tài chính lâm nghiệp và Liên minh hành động tăng trưởng năng suất bền vững vì an ninh lương thực và bảo tồn tài nguyên (SPG), Việt Nam đã tích cực tham gia vào các sáng kiến ​​đó để cùng Mỹ và các nỗ lực toàn cầu nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Ong mật rất quan trọng để giữ cho rừng khỏe mạnh. Quyết định của Bộ Thương mại Mỹ có thể tiêu diệt hàng tỷ con ong và các khu rừng nhiệt đới của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng lớn. Chính phủ Mỹ nên xem xét trách nhiệm xã hội và môi trường của mình trên toàn cầu trong trường hợp này”.