Thị xã Hội An nằm bên bờ sông Thu Bồn, Quảng Nam đã có một thời nổi tiếng vớitên gọi Faifoo mà các thương nhân Nhật Bản, Trung Quốc, Bồ Ðào Nha, Italy... đãbiết đến từ thế kỷ 16, 17.
Từ thời đó, thương cảng Hội An đã thịnh vượng, là trung tâm buôn bán lớn củavùng Đông Nam Á, một trong những trạm đỗ chính của thương thuyền vùng Viễn Ðông.
Thị xã có những dãy phố cổ gần như nguyên vẹn, đó là loại nhà hình ống xuyênsuốt từ phố nọ sang phố kia. Trong đó có một dãy phố nằm sát ngay bờ sông HộiAn. Nhà ở đây toàn bằng gỗ quý, trong nhà treo hoành phi, câu đối, cột nhà trạmtrổ hoa văn rất cầu kỳ... Hội An là một bảo tàng sống, khu phố cổ đã được UNESCOcông nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
Thị xã nhỏ bé nằm trên đất Quảng Nam này từng là nơi chứng kiến hai cuộc giaothoa văn hóa lớn trong lịch sử dân tộc Việt: Lần thứ nhất cách đây hơn 5 thế kỷ,khi nước đại Việt tiến về phương Nam mở mang bờ cõi; và lần thứ hai cách đây haithế kỷ, khi người phương tây theo các chiến thuyền và thương thuyền đặt chân lênmảnh đất này với ý đồ truyền bá và thôn tính.
Cả hai sự kiện lớn đó đều kéo theo tương tác văn hóa lớn lao và nền văn hóa Việtđã vượt qua thử thách đồng hóa để tự cải biến và tồn tại cùng thời cuộc. Giờđây, du khách tới Hội An, ngoài việc khám phá sự bình dị chân thật trong tâm hồnngười dân phố Hội, sẽ mất nhiều thời gian chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính và tĩnhlặng của các mái ngói phủ rêu xanh mướt và nét chạm trổ tinh vi trong những cănnhà gỗ đã tồn tại từ hơn ba trăm năm.
Bước chân vào khu phố cổ, du khách sẽ ngỡ ngàng trước một thế giới biệt lập,tách khỏi mọi dòng chảy và sức phá huỷ của thời gian. Không có tiếng động cơ gầmrú cũng chẳng có những thương hiệu rực rỡ đèn mầu. Tất cả đã lùi xa sau lưng, cảkhông gian và thời gian đều lắng đọng trong những nếp nhà gỗ cổ xưa.
Cầu chùa, dẫy nhà cổ hai tằng quay lưng phía bến sông Hoài, Hội quán QuảngÐông, Phúc Kiến... đang lặng lẽ tồn tại để con người hoài niệm về một thời quákhứ. Ðặc biệt, khu phỗ cổ mạng một vẻ lãng mạng, sâu lắng và bình yên dưới ánhđèn lồng huyền ảo mỗi đêm 14 âm lịch hàng tháng. Xưa kia, nếu như người Việtquen dùng đĩa đèn dầu lạc, thì người Nhật Bản và Trung Hoa đã đưa tới Hội Anthói quen sử dụng đèn lồng.
Trong đêm hoa đăng, phố cổ đã tự nguyện ngừng sử dụng các thiết bị điện nhưtivi, đèn đường, đèn neon... Những ngọn đèn trong đêm hoa đăng này được chế táctừ gỗ quý, chạm trổ cầu kỳ và trên mỗi tấm kính là một tác phẩm hội họa thật sự.Các tích truyện cổ nổi tiếng được nghệ nhân xưa vẽ trên kính, sinh động và hoànhảo như một bức tranh đắt giá. Mỗi khi ngọn nến bên trong tỏa sáng, cảnh mâytrắng, trời xanh hoặc nước biếc sẽ liên tục quay tròn, hắt bóng các chi tiết lênmặt kính.
Trong ngôi nhà cổ rêu phong, bóng người phụ nữ áo dài thời trước cặm cụi làmviệc dưới ánh đèn lồng được tạo thành từ chiếc nơm cá giản dị. Bên vỉa hè, haicụ già râu tóc bạc phơ đang chìm đắm vào suy nghĩ với ván cờ tướng thắp sáng bởingọn nến lung linh... Dường như con người đang được sống với dĩ vãng khi mànhững phiền toái của cuộc sống hiện tại chưa hiện hữu.
Trong bầu không khí cổ tích đó, hãy kiểm nghiệm sự hiện hưu bằng việc nếm mộtvài món ăn phong vị xứ Quảng như bánh Bo, bánh Vạc, Cao lầu tại các nhà hàng còngiữ nguyên hình ảnh đầu thế kỷ.
Tại tiệm ăn FaiFo trên đường Trân Phú, những chiếc đèn lồng nhỏ xíu hình dáng cổđiển chiếu một nguồn ánh sáng vàng ấm áp, hòa điệu cùng cặp đèn lớn có dán lờicầu ước chữ Hán theo phong tục cổ xưa trước mái hiên.
Ðộc đáo hơn là cách bài trí của tiệm cafe có tên Treated. Tại đây, người chủđã khoét thủng trần gỗ và lồng vào những chiếc rá tre vo gạo bình dị. Hàng lỗthủng đều đặn của rá tre đã tạo ra một nguồn ánh sáng ngộ nghĩnh và độc đáo.
Hiện diện trên phố Hội An là vô số các cửa hàng bầy bán các loại đèn lồng làmkỷ niệm. Tùy theo chất liệu vải bọc ngoài mà ngọn đèn đưa tới những loại ánhsáng khác nhau. Ðó có thể là mầu đỏ may mắn, mầu vàng tươi vui, mầu gấm huyếtdiụ kiêu sa hay sắc xanh dịu nhẹ.
Khung cảnh và ánh sáng kỳ ảo trong khu phố cổ quyện với giọng ca bài chòi, hòkhoan, giã gạo... vẳng lên từ con thuyền đậy dưới bến sông, dưới mái hiên, nơiđầu phố... tạo ra sức cuốn hút kỳ lạ đối với du khách.
Không quá trang nghiêm như Cố Ðô Huế, không quá sôi động như chợ Lớn, nét cổtruyền nơi đây mang một vẻ thuần khiết, thu hút những tâm hồn ưa chuộng lãng mạncủa những ngày xa xưa./.
Từ thời đó, thương cảng Hội An đã thịnh vượng, là trung tâm buôn bán lớn củavùng Đông Nam Á, một trong những trạm đỗ chính của thương thuyền vùng Viễn Ðông.
Thị xã có những dãy phố cổ gần như nguyên vẹn, đó là loại nhà hình ống xuyênsuốt từ phố nọ sang phố kia. Trong đó có một dãy phố nằm sát ngay bờ sông HộiAn. Nhà ở đây toàn bằng gỗ quý, trong nhà treo hoành phi, câu đối, cột nhà trạmtrổ hoa văn rất cầu kỳ... Hội An là một bảo tàng sống, khu phố cổ đã được UNESCOcông nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
Thị xã nhỏ bé nằm trên đất Quảng Nam này từng là nơi chứng kiến hai cuộc giaothoa văn hóa lớn trong lịch sử dân tộc Việt: Lần thứ nhất cách đây hơn 5 thế kỷ,khi nước đại Việt tiến về phương Nam mở mang bờ cõi; và lần thứ hai cách đây haithế kỷ, khi người phương tây theo các chiến thuyền và thương thuyền đặt chân lênmảnh đất này với ý đồ truyền bá và thôn tính.
Cả hai sự kiện lớn đó đều kéo theo tương tác văn hóa lớn lao và nền văn hóa Việtđã vượt qua thử thách đồng hóa để tự cải biến và tồn tại cùng thời cuộc. Giờđây, du khách tới Hội An, ngoài việc khám phá sự bình dị chân thật trong tâm hồnngười dân phố Hội, sẽ mất nhiều thời gian chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính và tĩnhlặng của các mái ngói phủ rêu xanh mướt và nét chạm trổ tinh vi trong những cănnhà gỗ đã tồn tại từ hơn ba trăm năm.
Bước chân vào khu phố cổ, du khách sẽ ngỡ ngàng trước một thế giới biệt lập,tách khỏi mọi dòng chảy và sức phá huỷ của thời gian. Không có tiếng động cơ gầmrú cũng chẳng có những thương hiệu rực rỡ đèn mầu. Tất cả đã lùi xa sau lưng, cảkhông gian và thời gian đều lắng đọng trong những nếp nhà gỗ cổ xưa.
Cầu chùa, dẫy nhà cổ hai tằng quay lưng phía bến sông Hoài, Hội quán QuảngÐông, Phúc Kiến... đang lặng lẽ tồn tại để con người hoài niệm về một thời quákhứ. Ðặc biệt, khu phỗ cổ mạng một vẻ lãng mạng, sâu lắng và bình yên dưới ánhđèn lồng huyền ảo mỗi đêm 14 âm lịch hàng tháng. Xưa kia, nếu như người Việtquen dùng đĩa đèn dầu lạc, thì người Nhật Bản và Trung Hoa đã đưa tới Hội Anthói quen sử dụng đèn lồng.
Trong đêm hoa đăng, phố cổ đã tự nguyện ngừng sử dụng các thiết bị điện nhưtivi, đèn đường, đèn neon... Những ngọn đèn trong đêm hoa đăng này được chế táctừ gỗ quý, chạm trổ cầu kỳ và trên mỗi tấm kính là một tác phẩm hội họa thật sự.Các tích truyện cổ nổi tiếng được nghệ nhân xưa vẽ trên kính, sinh động và hoànhảo như một bức tranh đắt giá. Mỗi khi ngọn nến bên trong tỏa sáng, cảnh mâytrắng, trời xanh hoặc nước biếc sẽ liên tục quay tròn, hắt bóng các chi tiết lênmặt kính.
Trong ngôi nhà cổ rêu phong, bóng người phụ nữ áo dài thời trước cặm cụi làmviệc dưới ánh đèn lồng được tạo thành từ chiếc nơm cá giản dị. Bên vỉa hè, haicụ già râu tóc bạc phơ đang chìm đắm vào suy nghĩ với ván cờ tướng thắp sáng bởingọn nến lung linh... Dường như con người đang được sống với dĩ vãng khi mànhững phiền toái của cuộc sống hiện tại chưa hiện hữu.
Trong bầu không khí cổ tích đó, hãy kiểm nghiệm sự hiện hưu bằng việc nếm mộtvài món ăn phong vị xứ Quảng như bánh Bo, bánh Vạc, Cao lầu tại các nhà hàng còngiữ nguyên hình ảnh đầu thế kỷ.
Tại tiệm ăn FaiFo trên đường Trân Phú, những chiếc đèn lồng nhỏ xíu hình dáng cổđiển chiếu một nguồn ánh sáng vàng ấm áp, hòa điệu cùng cặp đèn lớn có dán lờicầu ước chữ Hán theo phong tục cổ xưa trước mái hiên.
Ðộc đáo hơn là cách bài trí của tiệm cafe có tên Treated. Tại đây, người chủđã khoét thủng trần gỗ và lồng vào những chiếc rá tre vo gạo bình dị. Hàng lỗthủng đều đặn của rá tre đã tạo ra một nguồn ánh sáng ngộ nghĩnh và độc đáo.
Hiện diện trên phố Hội An là vô số các cửa hàng bầy bán các loại đèn lồng làmkỷ niệm. Tùy theo chất liệu vải bọc ngoài mà ngọn đèn đưa tới những loại ánhsáng khác nhau. Ðó có thể là mầu đỏ may mắn, mầu vàng tươi vui, mầu gấm huyếtdiụ kiêu sa hay sắc xanh dịu nhẹ.
Khung cảnh và ánh sáng kỳ ảo trong khu phố cổ quyện với giọng ca bài chòi, hòkhoan, giã gạo... vẳng lên từ con thuyền đậy dưới bến sông, dưới mái hiên, nơiđầu phố... tạo ra sức cuốn hút kỳ lạ đối với du khách.
Không quá trang nghiêm như Cố Ðô Huế, không quá sôi động như chợ Lớn, nét cổtruyền nơi đây mang một vẻ thuần khiết, thu hút những tâm hồn ưa chuộng lãng mạncủa những ngày xa xưa./.
(Đẹp/Vietnam+)
