Được chế biến từ những hạt ngô trồng trên các triền đá, món ăn không chỉ nuôi sống biết bao thế hệ mà còn phản ánh nghị lực bền bỉ của con người vùng cao trong hành trình chinh phục thiên nhiên.
Những tấm vải lanh được dệt thủ công, những họa tiết được thêu tay hay vẽ sáp ong tỉ mỉ không chỉ tạo nên sản phẩm có giá trị kinh tế mà còn là cách để người Mông lưu giữ bản sắc văn hóa của mình.
Dù nằm giữa khu vực có khí hậu mát mẻ, nhiều khe suối tự nhiên nhưng do biến đổi khí hậu, đặc biệt vào mùa khô, nguồn nước cạn kiệt khiến đời sống người dân bản Mông Pà Cò gặp không ít khó khăn.
Việc duy trì và tổ chức Lễ cúng rừng không chỉ gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, mà còn góp phần nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ rừng, môi trường sinh thái và phát triển rừng bền vững.
Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, Lễ cúng rừng còn thể hiện một triết lý sống rất nhân văn của đồng bào Mông, đó là sống hài hòa với thiên nhiên, tôn trọng và bảo vệ rừng.
Bí thư Đảng ủy xã Pà Cò khẳng định, du lịch cộng đồng cũng góp phần hồi sinh nhiều nghề truyền thống như dệt lanh, thêu thổ cẩm, vẽ sáp ong – những nghề từng đứng trước nguy cơ mai một.
Đứng trước nhiều nguy cơ gây mai một, bị khai thác trái mong muốn hoặc bị giả mạo, làm nhái... đồ thổ cẩm người Mông cần có sự bảo hộ và định hướng phát triển một cách bài bản hơn.
Lọng Háy (tỉnh Điện Biên) là bản của người Mông sinh sống. Ở nơi đây, một số gia đình vẫn duy trì nghề rèn nông cụ truyền thống, góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc.
Không dùng ximăng hay thép sắt, người Mông trên vùng cao Tây Bắc tạo nên những ngôi nhà đất nện tường dày gần nửa mét, bền cả trăm năm, chứa đựng những bí mật về cách dựng nhà, xây tường độc đáo.
Đồng bào Mông ở huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu, vẫn lưu giữ được "Nghệ thuật vẽ sáp ong trên vải" như công việc hàng ngày; nghề thủ công truyền thống này đã và đang được đồng bào tích cực gìn giữ.
Tết rừng của người Mông ở Yên Bái được tổ chức nhằm tạ ơn thần rừng phù hộ cho dân bản một năm may mắn và là dịp để người dân đề ra kế hoạch bảo vệ rừng cho năm mới.
Hằng năm, vào ngày cuối cùng của tháng Giêng Âm lịch, các bản, làng trong xã Nà Hẩu, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, lại tụ họp về khu rừng cấm, rừng thiêng của thôn để tổ chức Tết rừng.
Lễ hội Gầu Tào của người Mông ở Trạm Tấu, Yên Bái, mang đậm nét đẹp văn hóa đầu Xuân vùng Tây Bắc, là không gian độc đáo để du khách mọi miền đến trải nghiệm về văn hóa Tết của bà con địa phương.
“Gầu Tào” tiếng Mông có nghĩa là “chơi ngoài trời,” lễ hội được tổ chức để cầu cảm tạ thần linh, xin trời đất ban cho con cái, sức khỏe, may mắn và cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Chợ phiên xã Tà Mung không chỉ là nơi người dân giao thương buôn bán mà còn để gặp gỡ, giao lưu, sinh hoạt văn hóa cộng đồng giữa các dân tộc sinh sống nơi đây như Mông, Thái.
Từ ngày 8-10/11, Lào Cai sẽ tổ chức Festival “Thổ cẩm Lào Cai - Sắc màu văn hóa” tại Sa Pa để trình diễn về thổ cẩm và giới thiệu sản phẩm thổ cẩm đặc trưng các dân tộc Mông, Dao, Tày, Giáy, Xá Phó.
Khi đến với thôn Màng Mủ, xã Mồ Dề, Mù Cang Chải, du khách sẽ được chiêm ngưỡng ngôi Nhà ngô độc đáo được anh Giàng A Súa, một người Mông chính gốc sinh sống tại địa phương, dựng lên vào năm 2017.
Nguyên Bình là huyện vùng cao ở tỉnh Cao Bằng, diện tích canh tác rải rác, xen kẽ giữa các thung lũng nhỏ nên người dân kiến tạo ruộng bậc thang, mở rộng diện tích trồng lúa nước.
Đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân rèn đã tạo ra nhiều sản phẩm chủ yếu là các công cụ lao động sản xuất hàng ngày như dao, rìu, liềm, thuổng, cuốc, xẻng...
Chợ đêm Tủa Chùa được tổ chức vào tối thứ Bảy hằng tuần ở thị trấn Tủa Chùa, huyện Tủa Chùa, với những sạp hàng chỉ livestream, chủ yếu là nông sản địa phương của đồng bào người Mông.