Rà soát, cấp giấy tờ tùy thân cho những nhân khẩu “trắng” thông tin (không khai sinh, không hộ khẩu, không căn cước công dân) là một trong những trụ cột quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng hệ sinh thái công dân số của Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là nội dung được đại diện Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an Thành phố Hồ Chí Minh thông tin tại cuộc họp cung cấp thông tin kinh tế-xã hội do Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chiều 23/4.
Thượng tá Hồ Thị Lãnh, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết qua rà soát trên địa Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận hơn 3.000 trường hợp “trắng” giấy tờ, gồm những người không có giấy khai sinh, hộ khẩu hoặc căn cước công dân. Đây chủ yếu là các trường hợp yếu thế, có hoàn cảnh đặc biệt, nhiều người đã sinh sống lâu năm nhưng không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào.
Sau gần 2 năm triển khai, lực lượng công an thành phố đã cấp được 1.841 giấy khai sinh, trong đó 1.129 người được cấp thẻ căn cước công dân. Tuy nhiên, hiện vẫn còn gần 1.300 trường hợp đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để được cấp giấy tờ theo quy định.
Theo Thượng tá Hồ Thị Lãnh, khó khăn lớn nhất không nằm ở thủ tục hành chính mà ở việc xác minh nhân thân và tạo dựng niềm tin với người dân. Nhiều trường hợp do hoàn cảnh sống khép kín, thiếu thông tin hoặc mặc cảm nên không hợp tác, khiến việc thu thập dữ liệu gặp nhiều trở ngại. Trong những tình huống này, lực lượng công an cơ sở phải kiên trì tiếp cận, đến tận nơi cư trú để vận động, đồng thời phối hợp với các địa phương khác để xác minh thông tin gốc.
Đối với các trường hợp đặc biệt như người không có giấy tờ, không xác định được nhân thân hoặc thuộc nhóm yếu thế, các đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với Sở Tư pháp, cơ sở bảo trợ xã hội và chính quyền địa phương để xem xét, giải quyết trên cơ sở hồ sơ tiếp nhận ban đầu và kết quả xác minh thực tế.
Việc cấp giấy tờ cho các trường hợp này được thực hiện linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định pháp luật, qua đó giúp người dân có cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và chính sách an sinh xã hội.
Công an Thành phố Hồ Chí Minh nhận định đến nay, các trường hợp phức tạp nhất đã cơ bản được xử lý. Thành phố đang tiếp tục rà soát, giải quyết các trường hợp còn lại theo từng hồ sơ cụ thể.
Các tổ công tác liên ngành gồm Công an Thành phố, Sở Tư pháp, Bảo hiểm xã hội và các đơn vị liên quan tiếp tục được duy trì để hỗ trợ các xã phường tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện trong thời gian tới.
Bên cạnh việc cấp giấy tờ cho người dân chưa có hồ sơ pháp lý, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang triển khai đồng bộ các giải pháp phục vụ xây dựng dữ liệu công dân số. Việc cấp thẻ căn cước gắn với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho trẻ từ 6 đến 14 tuổi đang được đẩy mạnh. Đặc biệt, học sinh sinh năm 2008 và 2011 được ưu tiên cấp thẻ trước kỳ thi năm 2026 nhằm bảo đảm điều kiện học tập, thi cử.
Công an thành phố cũng phối hợp với các đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông rà soát, chuẩn hóa thông tin thuê bao di động theo hướng “SIM chính chủ,” đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế SIM rác, góp phần phòng ngừa các hành vi lừa đảo và bảo vệ người dân trên môi trường số.
Thượng tá Hồ Thị Lãnh cho biết trong thời gian tới, Công an Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để hoàn tất việc cấp giấy tờ cho các trường hợp còn tồn đọng, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp chuyển đổi số trong quản lý dân cư.
Công an thành phố cũng khuyến nghị người dân chưa có giấy tờ tùy thân hoặc cần chuẩn hóa thông tin cá nhân chủ động liên hệ công an cấp xã nơi cư trú hoặc thông qua đường dây nóng của PC06 để được tiếp nhận, hướng dẫn và hỗ trợ giải quyết kịp thời./.