Công tác xã hội y tế: Thay bác sỹ "làm dâu trăm họ"

Nhân viên làm công tác xã hội trong ngành y tế hứa hẹn sẽ là bộ phận giúp chấm dứt nạn "cò bệnh viện" và làm thỏa lòng người bệnh.
Trong những năm qua, ngành y tế đã có nhiều cố gắng cải thiện về chất lượng, tuynhiên tình trạng “cò bệnh viện” và việc người bệnh phải chờ lâu, chưa hài lòngkhi đi khám chữa bệnh vẫn còn phổ biến.

Chính vì vậy, Bộ Y tế đã phê duyệt đề án “Phát triển nghề công tác xã hội tronglĩnh vực y tế” để nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe của nhân dân. Tuy nhiênnghề mới này đang phải đối mặt với nhiều khó khăn.

Nghề giúp chấm dứt nạn “cò bệnh viện”

Hiện nay, tại hầu hết các bệnh viện của cả nước, nhất là bệnh viện tuyến trênthường xuyên trong tình trạng quá tải. Do vậy các nhân viên y tế không có đủthời gian và khả năng để giải quyết nhanh nhu cầu bức xúc của bệnh nhân như tưvấn phác đồ điều trị, tư vấn cách phòng ngừa, trấn an tinh thần cho người bệnh…khiến họ phải chờ đợi lâu.

Do vậy có nhiều bệnh nhân muốn rút ngắn thời gian đã tìm đến “cò bệnh viện" khiến đối tượng này hoành hành ngày càng nhiều. Bên cạnh đó, sự khôngbằng lòng của người bệnh đối với các cơ sở y tế, sự căng thẳng trong mối quan hệgiữa người nhà bệnh nhân và bác sỹ… đã xuất hiện nhiều.

Chẳng hạn như có khá nhiều vụ việc người nhà bệnh nhân đánh đập, dọa nạt bác sỹcho rằng họ không tư vấn, điều trị kịp thời cho bệnh nhân đã xảy ra và đưa đếnnhiều hậu quả đau lòng.

Tại cuộc gặp mặt báo chí để truyền thông về đề án phát triển nghề công tác xãhội ngành y tế giai đoạn 2011-2020, tổ chức sáng 22/11 tại Hà Nội, ông Trần ĐứcLong, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) nhận định có thể tất cả những vấn đề như "cò bệnh viện"sẽ được chấm dứt nếu có sự tham gia của những người làm công tác xã hội tại cácbệnh viện. Bởi đây là đối tượng trung gian, là cầu nối giải quyết nhanh mọi khúc mắc của người bệnh đối với việc khám chữa bệnh và tư vấn về bệnh tật.

Hoạt động công tác xã hội ở bệnh viện không chỉ có vai trò hỗ trợbệnh nhân mà còn có tác dụng lớn trong việc hỗ trợ thầy thuốc giảm bớt áp lựccông việc cũng như nâng cao hiệu quả điều trị.

Bà Hoàng Bích Hường - Giám đốc Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ dân số-y tếdẫn chứng, có bác sỹ một ngày khám tới vài chục thậm chí tới gần 100 bệnh nhân.Bác sỹ sẽ rơi vào tình trạng quá tải. Khi nhiều bệnh nhân hỏi thêm quá nhiều vềcăn bệnh của mình thì họ không còn sức để trả lời tiếp tục và rõ ràng cho họ.

Vì vậy, nếu như các bệnh viện có phòng công tác xã hội thì bác sỹ đó có thể giớithiệu cho bệnh nhân đến đó để được nhân viên giải thích rõ ràng hơn về bệnh vàtình trạng của họ thì người bệnh sẽ cảm thấy hài lòng hơn, tránh được những bứcxúc và xô xát không mong đợi xảy ra.

Nghề mới: Nhiều khó khăn

Ông Trần Đức Long cho biết, công tác xã hội là ngành khoa học tuy còn mới ở ViệtNam song lại có vai trò quan trọng và rất cần thiết đối với mọi lĩnh vực của đờisống xã hội, trong đó có ngành y tế.

Nhân viên công tác xã hội trong ngành y tế có vai trò đặc biệt quan trọng trongviệc tạo dựng mối quan hệ hài hòa giữa tinh thần và thể chất của người bệnh,giữa người bệnh với người thân, giữa người bệnh với những người xung quanh, giữangười bệnh với cơ sở y tế… Họ được đào tạo về tâm lý của bệnh nhân, về chuyênmôn trong y học.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, hiện trạng và nhu cầu sử dụng đội ngũ nhânviên công tác xã hội trong ngành y tế còn nhiều hạn chế.

Tại các bệnh viện ở tất cả các tuyến của khu vực công lập cũng như ngoài cônglập, hoạt động khám chữa bệnh mới chỉ được thực hiện bởi các nhân viên có trìnhđộ chuyên môn về y tế. Các biện pháp trị liệu về xã hội vẫn chưa được quan tâm.Do vậy, chưa có chức danh chuyên môn về công tác xã hội trong cơ cấu nhân sựcũng như chưa có phòng công tác xã hội trong tổ chức bộ máy của bệnh viện.

Theo bà Hường, một khó khăn nữa trong quá trình khảo sát cho thấy hầu hết lãnhđạo các bệnh viện chưa hiểu rõ được nghề công tác xã hội trong ngành y tế nhưthế nào. Nhiều người cho rằng đây là một việc làm khó cho bệnh viện khi phátsinh thêm một bộ phận mới mà bệnh viện phải trả lương, gây khó khăn trong hoạtđộng tài chính của bệnh viện…

Chính vì vậy, mục tiêu đến hết năm 2015 của đề án đưa ra phấn đấu có 70% lãnhđạo các cơ sở y tế thuộc tuyến trung ương, tuyến tỉnh nhận thức đúng về vị trí,vai trò của ngề công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe sinh sản và cam kếttriển khai thực hiện.

Thạc sỹ Vũ Thị Minh Hạnh - Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Y tếcho hay, trong thời gian qua, mô hình phòng công tác xã hội trong bệnh viện đãxây dựng thí điểm tại hai bệnh viện tuyến trung ương và tuyến tỉnh là Bệnh việnNhi trung ương và Bệnh viện Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên hai mô hình trên vẫn chưa thực hiện đúng và đầy đủ chức năng của mình.Theo bà Hạnh, tại Bệnh viện Nhi trung ương mới chỉ làm được một nhiệm vụ là huyđộng các nguồn lực xã hội để giúp đỡ người bệnh. Còn việc củng cố, hỗ trợ thôngtin khám chữa bệnh trong bệnh viện hay nâng đỡ tinh thần cho bệnh nhân thì vẫnchưa làm được.

Tại Bệnh viện Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 26 nhân viên làm công tácxã hội, phần lớn trong số họ là điều dưỡng viên làm vai trò cung cấp các thôngtin về quy trình khám chữa bệnh, tư vấn về bệnh… cho người bệnh. Tuy nhiên cáchoạt động hỗ trợ từ thiện cho người bệnh vẫn chưa làm được.

Giải thích về nguyên nhân của nghề công tác xã hội còn nhiều khó khăn như trên,ông Long cho hay, do đây là một nghề mới, vì vậy các chế độ và pháp luật chưaquy định cụ thể nghề này.

Theo ông Long, tại mỗi bệnh viện nên thành lập một đơn vị chuyên đảm nhận hoạtđộng công tác xã hội. Kinh phí để duy trì hoạt động có thể từ kinh phí nhà nướcsong cũng có thể huy động từ quỹ của bệnh nhân hoặc quỹ khám chữa bệnh tại bệnhviện do cộng đồng quyên góp.

Để làm được việc này, ngay từ bây giờ ngành y tế cần tập trung triển khai tốt đềán phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực y tế với những nội dung vàgiải pháp phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân/.
Ngày 25/3/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 32/CP phê duyệt “Đề án phát triển nghề Công tác xã hội ở Việt Nam giai đoạn 2011-2020” đã góp phần giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh trong quá trình phát triển kinh tế xã hội.

Bộ Y tế đã phê duyệt đề án “Phát triển nghề công tác xã hội trong lĩnh vực y tế.” Đề án được triển khai hiệu quả sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
Thùy Giang (Vietnam+)

Tin cùng chuyên mục