Ngay từ khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập tháng 11/1981, đường hướng hành đạo “Đạo pháp-Dân tộc-Chủ nghĩa xã hội” đã được khẳng định trong Hiến chương của Giáo hội.
Đức vua-Phật hoàng Trần Nhân Tông là người thành lập dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử với tư tưởng nhập thế “Cư trần lạc Đạo”, “Hòa quang đồng trần”, trở thành dòng thiền mang bản sắc riêng của Đại Việt.