Đang là chính vụ nhưng trên những cánh đồng muối ở Nam Định chỉ có ngườigià, phụ nữ và trẻ em cặm cụi làm việc. Hầu hết đàn ông trai tráng ở nhữngđịa phương này đều đã bỏ quê đi làm ăn xa hoặc tìm việc khác làm kế sinhnhai.
Giữa mênh mông đồng muối, ngày càng nhiều những ruộng muối bị bỏ hoang.
Từ 4-5 giờ sáng, những diêm dân ở ven biển đã phải ra đồng để bắt đầu mộtquy trình sản xuất muối. Phơi nắng cả ngày cho tới 5-6 giờ chiều họ mới cóđược hạt muối. Vất vả là vậy nhưng mỗi ngày làm việc, người làm muối chỉ cóthu nhập chừng 30.000-40.000 đồng.
Chị Trần Thị Nga ở xã Hải Lý, huyện Hải Hậu cho biết, gia đình chị có gần 5sào muối, năm ngoái giá muối dù có giảm nhưng bình quân cũng được gần 1.500đồng/kg, tính ra mỗi ngày cả gia đình cũng thu được 150.000-200.000 đồng.
Năm nay, giá muối tuột dốc chỉ còn 500-600 đồng/kg khiến thu nhập của cả giađình chỉ 70.000 đồng/ngày. Chưa bao giờ giá muối lại xuống thấp như năm nayvà vì vậy chưa bao giờ người làm muối lại khó khăn như hiện nay. Thu nhậpbèo bọt từ nghề muối khiến những người chồng, trai tráng tại các làng diêmnghiệp đều đi làm ăn xa.
Chị Nguyễn Thị Tuyết (xã Hải Lý, huyện Hải Hậu) có chồng đi làm xa nên congái mới 11 tuổi và mẹ chồng đã 74 tuổi cũng phải ra đồng giữa cái nắng nóngnhư thiêu đốt. Chỉ tính riêng Hợp tác xã muối Văn Lý nơi chị Tuyết sản xuấtcó 265 hộ thì có 80% số hộ có chồng và con lớn đi làm ăn xa. Hay tại Hợp tácxã sản xuất muối Hữu Nghị (xã Hải Chính, huyện Hải Hậu) từ cuối năm ngoáiđến nay đã có gần 500 lao động bỏ đi làm ăn xa.
Việc diêm dân quay lưng lại với nghề muối, khiến nhiều ruộng muối bị bỏhoang giữa lúc chính vụ. Ông Huỳnh Quang Tá, Chủ nhiệm Hợp tác xã sản xuấtmuối Tiến Thắng (xã Hải Chính, huyện Hải Hậu) cho biết, năm 2010, toàn hợptác xã có 53,7ha sản xuất muối thì có tới 20ha bị bỏ trống.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nam Định, toàn tỉnh có 12xã, thị trấn thuộc 3 huyện ven biển Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng với tổngsố gần 8.000 hộ, hơn 15.000 lao động tham gia làm muối. Diện tích sản xuấtmuối năm 2009 của toàn tỉnh là hơn 848ha.
Đầu vụ muối năm 2009 giá muối ở mức từ 1.600 đến 1.800 đồng/kg, nhưng khiNhà nước cho phép Tổng công ty muối Việt Nam nhập khẩu muối thì giá muối bắtđầu rớt, cho đến cuối vụ giá muối chỉ còn 1.000 đồng/kg.
Do giá muối xuống thấp, thu nhập của người làm muối giảm nên hiện tượng bỏruộng xảy ra; hết vụ muối năm 2009 có ít nhất 3ha bỏ hoang. Riêng năm 2010tình trạng diêm dân bỏ ruộng diễn ra phổ biến hơn, xong hiện nay tỉnh vẫnchưa thống kê hết.
Ngoài nguyên nhân giá muối giảm mạnh, việc đầu tư sản xuất, thu mua, chếbiến đối với sản xuất muối vẫn chưa chặt chẽ.
Hiện nay, giá cả và việc thu mua muối cho diêm dân ở Nam Định hoàn toàn dothị trường điều tiết, trong đó, có tới hơn 36% lượng muối sản xuất ra do tưthương thu mua; giá cả thu mua được thỏa thuận chứ không được quy định bởinhà nước. Bên cạnh những yếu tố tích cực, điều này dễ dẫn đến tình trạng đầucơ hoặc ép giá, gây thiệt thòi cho diêm dân.
Hơn nữa hệ thống ô nề, thống, chạt, sân phơi cũng như các công trình thủylợi đồng muối ít được đầu tư, vì vậy đã làm ảnh hưởng đến việc nâng cao năngsuất, chất lượng muối. Việc huy động các nguồn lực đầu tư cho khoa học kỹthuật, cơ sở vật chất còn nhiều hạnh chế.
Hơn lúc nào hết, diêm dân ở Nam Định nói riêng và trên phạm vi cả nước nóichung đang phải nếm chịu vị chua, chát, đắng, cay của muối. Họ vẫn chưa biếtrồi ngày mai "trời sẽ nắng, mưa" thế nào./.
(TTXVN/Vietnam+)