Sau vụ việc liên quan đến sản phẩm đồ hộp Hạ Long, tâm lý tiêu dùng tại Thành phố Hồ Chí Minh có sự thay đổi rõ rệt trong việc lựa chọn đồ dùng đóng hộp. Từ nhóm hàng được ưa chuộng lựa chọn, dự trữ vì tính tiện lợi, đảm bảo dinh dưỡng nhưng nay người tiêu dùng có xu hướng dè dặt trong sử dụng thực phẩm đồ hộp, khiến sức mua thị trường giảm.
Trong bối cảnh đó, các hệ thống bán lẻ bắt đầu siết đầu vào, lực lượng chức năng Thành phố Hồ Chí Minh tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng thực phẩm, đảm bảo lành mạnh, an toàn thị trường tiêu dùng cuối năm.
Thận trọng hơn với đồ hộp
Những ngày qua, tại nhiều siêu thị, cửa hàng tiện lợi và chợ truyền thống ở Thành phố Hồ Chí Minh, lượng khách tìm mua thực phẩm đóng hộp như cá hộp, thịt hộp, pate… có dấu hiệu chững lại so với cùng kỳ.
Thay vào đó, người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn thực phẩm tươi sống hoặc sản phẩm chế biến sẵn có nguồn gốc rõ ràng, thời gian sử dụng ngắn.
Theo chị Nguyễn Thanh Kiển (phường Tân Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh), trước đây chị thường mua cá hộp, thịt hộp để trữ sẵn trong nhà, nhất là dịp Tết nhưng sau vụ việc đồ hộp Hạ Long, chị thận trọng hơn, ưu tiên mua đồ tươi về chế biến, hoặc đọc kỹ thông tin, hạn sử dụng của sản phẩm chế biến sẵn.
“Tôi cũng có phần nào e dè và lo ngại về sức khỏe cả nhà nếu sử dụng thực phẩm không đảm bảo an toàn trong thời gian dài như thế. Mình buộc phải bỏ công sức nhiều hơn, mua đồ tươi về chế biến và bảo quản trong tủ dùng trong tuần,” chị Kiển chia sẻ.
Từ tâm lý thận trọng của người tiêu dùng, sức tiêu thụ mặt hàng đồ hộp ghi nhận sự giảm rõ rệt. Chủ một cửa hàng thực phẩm trên đường Phạm Hữu Lầu (Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết hiện mỗi ngày chỉ tiêu thụ được 1-2 hộp, thậm chí không được hộp nào. Trong khi đó, tại nhiều hệ thống bán lẻ hiện đại, người tiêu dùng cũng nhạy cảm hơn với nhóm hàng thực phẩm chế biến, đóng hộp sẵn.
Đại diện hệ thống Emart cho biết sức mua nhóm hàng đồ hộp giảm khoảng 5% so với trước khi xảy ra vụ “đồ hộp Hạ Long.” Với đà này, nhóm đồ hộp chắc chắn sẽ khó bán trong dịp Tết.
Đây không phải là mặt hàng có biên lợi nhuận cao nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong danh mục kinh doanh, nhất là dịp cận Tết. Sức mua đồ hộp chững lại sẽ tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp và nhà bán lẻ trong bối cảnh nhu cầu thị trường đang yếu.
Các chuyên gia tiêu dùng nhận định tâm lý thận trọng này là phản ứng dễ hiểu sau các vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm. Đây cũng là tín hiệu cho thấy người dân ngày càng quan tâm hơn đến chất lượng, nguồn gốc và độ an toàn, thay vì chỉ chú trọng yếu tố tiện lợi hay giá rẻ.
Theo ông Nguyễn Minh Hùng, Phó phòng Phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh, để phục hồi, giữ niềm tin cho người tiêu dùng, các doanh nghiệp phải đảm bảo an toàn thực phẩm toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất đến sản phẩm đưa ra thị trường, nhất là minh bạch trong công bố thông tin.
Còn các nhà bán lẻ phải ưu tiên chọn nhà cung cấp là những doanh nghiệp có hồ sơ sản xuất rõ ràng, quy trình sản xuất đạt chuẩn và sẵn sàng chịu trách nhiệm với sản phẩm lưu thông trên thị trường.
Siết chất lượng thực phẩm dịp Tết
Trước những lo ngại của người tiêu dùng và áp lực tiêu dùng tăng cao dịp Tết Nguyên đán 2026, các hệ thống siêu thị và lực lượng chức năng Thành phố Hồ Chí Minh tích cực vào cuộc.
Theo đại diện hệ thống MM Mega Market Việt Nam, đơn vị đã triển khai thu hồi toàn bộ sản phẩm đồ hộp Hạ Long, hoàn tiền cho khách hàng sử dụng, đồng thời tiếp tục rà soát chặt chẽ các nhà cung cấp đầu vào.
Trong khi đó, hệ thống Lotte Mart Việt Nam cũng tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt đối với tất cả các mặt hàng cung ứng vào hệ thống, bắt buộc phải đảm bảo đủ các quy định chung của pháp luật liên quan đến chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo nguồn gốc xuất xứ và các chứng nhận sản phẩm uy tín.
Ngoài ra còn thực hiện việc kiểm tra định kỳ tại nhà máy của các nhà cung cấp nhằm giám sát chặt chẽ quy trình sản xuất, qua đó đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng và an toàn trước khi đến tay người tiêu dùng.
Về phía quản lý chuyên ngành, đại diện Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đã và đang triển khai nhiều biện pháp tăng cường quản lý chất lượng thực phẩm, đặc biệt với nhóm thực phẩm chế biến, đóng gói sẵn và thực phẩm đóng hộp.
Thành phố tập trung kiểm tra các nội dung trọng điểm như: điều kiện sản xuất, bảo quản thực phẩm; hồ sơ công bố chất lượng, nhãn mác, hạn sử dụng; truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào và quá trình lưu thông hàng hóa tại các chợ đầu mối, siêu thị, kho trung chuyển.
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố không đợi đến lúc các vụ việc xảy ra mới có đoàn đi kiểm tra, mà hoạt động chuyên ngành đã được lên kế hoạch, diễn ra xuyên suốt trong năm, tăng cường vào dịp cuối năm, khi hoạt động sản xuất sôi động và thị trường tiêu dùng vào mùa cao điểm.
“Để chuẩn bị Tết Bính Ngọ, Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm của thành phố cũng như Sở An toàn thực phẩm đã triển khai kế hoạch đặc biệt để tăng cường quản lý an toàn thực phẩm. Từ hơn 1 tháng trước Tết, sở đã tập trung thanh kiểm tra kho bãi, những điểm tích trữ nguyên liệu thực phẩm để sản xuất; trước Tết 1-2 tuần sẽ tập trung chợ, siêu thị, kiểm tra các mặt hàng thực phẩm, quà Tết xem có trà trộn hàng gian, hàng giả, quá hạn sử dụng không. Thực phẩm là lĩnh vực nhiều rủi ro, vì vậy kế hoạch kiểm tra kiểm soát được siết chặt,” bà Phạm Khánh Phong Lan chia sẻ.
Từ góc độ quản lý thị trường, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết trước, trong, sau Tết là cao điểm các đối tượng lợi dụng kinh doanh hàng không rõ xuất xứ, không đảm bảo chất lượng.
Những vụ việc mới được phát hiện gần đây, như hơn 18 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc (tại phường Hiệp Bình, Thành phố Hồ Chí Minh), hay 3.200 thùng bia ngoại “3 không” (tại phường Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh) cho thấy thị trường vẫn còn những diễn biến phức tạp.
“Cuối năm cũng là cao điểm trong kế hoạch đấu tranh, phòng chống tội phạm của lực lượng chức năng; trong đó, chúng tôi đã và tiếp tục đẩy mạnh kiểm soát lưu thông hàng hóa trên thị trường; tổ chức ra quân đến từng đội quản lý thị trường, làm sao để tấn công vào tất cả các điểm nóng, ngăn chặn thực phẩm không rõ nguồn gốc, không an toàn đến tay người tiêu dùng, đảm bảo thị trường lành mạnh, minh bạch. Kế hoạch cao điểm tập trung vào hàng hóa Tết như bia, rượu, nước giải khát, bánh kẹo, thực phẩm…” - ông Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, những vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm về dài hạn sẽ góp phần thanh lọc thị trường, buộc doanh nghiệp phải nâng cao trách nhiệm và chất lượng sản phẩm. Người tiêu dùng cũng ngày càng đóng vai trò “người gác cổng,” lựa chọn kỹ lưỡng hơn và sẵn sàng nói không với sản phẩm kém chất lượng.
Tết Nguyên đán cận kề, việc người dân thận trọng với thực phẩm đóng hộp và lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát được xem là hai yếu tố song hành, góp phần bảo đảm thị trường thực phẩm an toàn, minh bạch, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng lớn nhưng vẫn đặt sức khỏe cộng đồng lên hàng đầu./.
3 năm kiểm tra không phát hiện sai phạm tại Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết, trong các đợt kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm giai đoạn 2023-2025, Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long không bị phát hiện sai phạm.
