Những tin tức mới nhất ngày cho hay “người thổi còi” đã tiết lộ những bí mậtthu thập thông tin của tình báo Mỹ trên toàn thế giới Edward Snowden hiện vẫn ẩntrốn ở một sân bay Nga trong khi tìm đường sang Mỹ Latinh.
Snowden hiện vẫn trú ẩn ở khu vực quá cảnh một sân bay tại Mátxcơva ngày thứ15, nhưng đã xuất hiện trở lại với báo chí và tuyên bố Cơ quan an ninh quốc giaMỹ (NSA) đã mở một chiến dịch tình báo quy mô lớn với các chính phủ phương tâykhác và đã chặn hàng triệu cuộc gọi và thư điện tử ở Brazil.
Trong một cuộc phỏng vấn của tuần báo này được thực hiện trước khi tiết lộnhững bí mật của NSA vào tháng trước, Snowden nói với báo Đức Der Spiegel rằngcác điệp viên của NSA “ngủ chung giường với những người Đức và hầu hết các nướcphương tây."
Trong những bình luận đăng tải bằng tiếng Đức, Snowden nói một bộ phận ở NSAcó tên gọi Ban giám đốc về các vấn đề đối ngoại được giao hợp tác với các cơquan mật vụ nước ngoài. Các mối quan hệ này được tổ chức để nhà cầm quyền cácnước có thể “bảo vệ uy tín chính trị của các nhà lãnh đạo,” nếu như chương trìnhthu thập thông tin “xâm hại nghiêm trọng quyền riêng tư trên quy mô toàn cầu” bịphát giác, theo lời Snowden.
[Edward Snowden vạch mặt đồng minh tình báo Mỹ]
Trong khi đó, nhật báo Brazil O Globo đưa tin NSA đã do thám người dân và cáccông ty Brazil cũng như những người đi tới Brazil, theo các tài liệu họ có đượctừ Snowden. “Con số chính xác chưa rõ, nhưng tới tháng Một năm nay, Brazil chỉxếp thứ hai sau Mỹ, nơi 2,3 tỷ cuộc gọi và tin nhắn đã bị do thám,” tờ báo nóitrong một bài viết có đồng tác giả là Glenn Greenwald của báo Guardian, tờ báoAnh đã đăng tải đầu tiên những tiết lộ từ phía Snowden.
O Globo nói các tài liệu này mô tả một chương trình có tên gọi Fairview,trong đó NSA hợp tác với một công ty điện thoại lớn ở Mỹ để tiếp cận vào các hệthống của các công ty ở nước ngoài mà công ty Mỹ này có quan hệ.
“NSA đã sử dụng chương trình Fairview để tiếp cận trực tiếp hệ thống viễnthống của Brazil. Việc tiếp cận đó cho phép họ thu thập dữ liệu chi tiết cáccuộc gọi và thư điện tử từ hàng triệu người, công ty và tổ chức,” tờ báo viết.
Brazil coi cáo buộc này là “hết sức nghiêm trọng,” theo lời Người phát ngônbộ ngoại giao Tovar Nunes nói với hãng tin AFP.
Các tin tức khác nói Snowden đang đứng trước cơn ác mộng về hậu cần khi tìmcách thoát khỏi Nga để tới một chỗ trú ẩn an toàn ở Mỹ Latinh sau khi các nhàlãnh đạo cánh tả ở Bolivia, Venezuela và Nicaragua đều đề nghị cho anh tị nạn,nhưng hiện không biết cách nào đưa anh rời khỏi Nga.
Cả ba nước đều có quan hệ căng thẳng với Washington và là những lựa chọn tốtnhất của Snowden sau khi anh bị nhiều trong số 27 quốc gia mà anh xin tị nạn từchối. Washington đã hối thúc Nga trao lại Snowden như một cử chỉ thiện chí vìhai bên không có hiệp định về dẫn độ.
Tổng thống Nga Vladimir Putin, một cựu điệp viên KGB có quan hệ không mấysuôn sẻ với Nhà Trắng trong 13 năm cầm quyền, đã từ chối và đề nghị Snowdennhanh chóng quyết định anh muốn đi đâu.
Một trong những nghị sỹ cấp cao nhất của Nga, ngày 7/7, cho biết Snowden nênchấp nhận một đề nghị được Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đề xuất.“Venezuela đang đợi câu trả lời từ Snowden.” Chủ tịch ủy ban đối ngoại quốc hộiNga Alexei Pushkov nói: “Đây có thể là cơ hội tị nạn tốt nhất của anh ta.”
Nhưng những lựa chọn của Snowden từ sân bay Sheremetyevo ở Mátxcơva là kháhạn chế vì đường bay duy nhất tới Mỹ Latinh từ đây phải đi qua Cuba, một quốcgia đã im lặng một cách đáng tò mò trong suốt sự kiện.
Snowden cũng gặp rủi romột quốc gia châu Âu có thể từ chối cho chiếc máy bay chở anh đi vào không phậnnhư đã xảy ra với máy bay của Tổng thống Bolivia Evo Morales vì nó bị nghi ngờcó chở Snowden.
Mọi chuyến bay từ Mátxcơva sang Cuba phải đi qua không phận châu Âu và khôngcó bảo đảm rằng chiếc máy bay chở Snowden không bị chặn lại. Snowden không baogiờ lên chiếc máy bay dự kiến đưa anh từ Mátxcơva đi Cuba ngày 24/6 vừa rồi vàkhông đưa ra lý do nào để giải thích. Các nhà phân tích cho rằng có thể đơn giảnlà anh không được lên máy bay vì không đủ giấy tờ do hộ chiếu của anh đã bị Mỹvô hiệu hóa.
Trong khi đó, Nicaragua tiết lộ những chi tiết trong lá thư Snowden gửi chonước này xin tị nạn, trong đó nói anh khó lòng nhận được một phiên tòa công bằngở Mỹ. “Tôi, Edward Snowden, công dân Hoa Kỳ, viết thư này xin tị nạn ở nước Cộnghòa Nicaragua vì nguy cơ bị chính quyền và các đặc vụ Mỹ truy tố” do tiết lộchương trình do thám lớn của Mỹ, Snowden viết, theo bản tiếng Tây Ban Nha của láthư, đề tên người nhận là Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega.
“Trong hoàn cảnh hiện giờ, khó có khả năng tôi nhận được một phiên tòa côngbằng hay đối xử thích đáng mà có thể đối mặt án chung thân hoặctử hình,” Snowden viết./.
Snowden hiện vẫn trú ẩn ở khu vực quá cảnh một sân bay tại Mátxcơva ngày thứ15, nhưng đã xuất hiện trở lại với báo chí và tuyên bố Cơ quan an ninh quốc giaMỹ (NSA) đã mở một chiến dịch tình báo quy mô lớn với các chính phủ phương tâykhác và đã chặn hàng triệu cuộc gọi và thư điện tử ở Brazil.
Trong một cuộc phỏng vấn của tuần báo này được thực hiện trước khi tiết lộnhững bí mật của NSA vào tháng trước, Snowden nói với báo Đức Der Spiegel rằngcác điệp viên của NSA “ngủ chung giường với những người Đức và hầu hết các nướcphương tây."
Trong những bình luận đăng tải bằng tiếng Đức, Snowden nói một bộ phận ở NSAcó tên gọi Ban giám đốc về các vấn đề đối ngoại được giao hợp tác với các cơquan mật vụ nước ngoài. Các mối quan hệ này được tổ chức để nhà cầm quyền cácnước có thể “bảo vệ uy tín chính trị của các nhà lãnh đạo,” nếu như chương trìnhthu thập thông tin “xâm hại nghiêm trọng quyền riêng tư trên quy mô toàn cầu” bịphát giác, theo lời Snowden.
[Edward Snowden vạch mặt đồng minh tình báo Mỹ]
Trong khi đó, nhật báo Brazil O Globo đưa tin NSA đã do thám người dân và cáccông ty Brazil cũng như những người đi tới Brazil, theo các tài liệu họ có đượctừ Snowden. “Con số chính xác chưa rõ, nhưng tới tháng Một năm nay, Brazil chỉxếp thứ hai sau Mỹ, nơi 2,3 tỷ cuộc gọi và tin nhắn đã bị do thám,” tờ báo nóitrong một bài viết có đồng tác giả là Glenn Greenwald của báo Guardian, tờ báoAnh đã đăng tải đầu tiên những tiết lộ từ phía Snowden.
O Globo nói các tài liệu này mô tả một chương trình có tên gọi Fairview,trong đó NSA hợp tác với một công ty điện thoại lớn ở Mỹ để tiếp cận vào các hệthống của các công ty ở nước ngoài mà công ty Mỹ này có quan hệ.
“NSA đã sử dụng chương trình Fairview để tiếp cận trực tiếp hệ thống viễnthống của Brazil. Việc tiếp cận đó cho phép họ thu thập dữ liệu chi tiết cáccuộc gọi và thư điện tử từ hàng triệu người, công ty và tổ chức,” tờ báo viết.
Brazil coi cáo buộc này là “hết sức nghiêm trọng,” theo lời Người phát ngônbộ ngoại giao Tovar Nunes nói với hãng tin AFP.
Các tin tức khác nói Snowden đang đứng trước cơn ác mộng về hậu cần khi tìmcách thoát khỏi Nga để tới một chỗ trú ẩn an toàn ở Mỹ Latinh sau khi các nhàlãnh đạo cánh tả ở Bolivia, Venezuela và Nicaragua đều đề nghị cho anh tị nạn,nhưng hiện không biết cách nào đưa anh rời khỏi Nga.
Cả ba nước đều có quan hệ căng thẳng với Washington và là những lựa chọn tốtnhất của Snowden sau khi anh bị nhiều trong số 27 quốc gia mà anh xin tị nạn từchối. Washington đã hối thúc Nga trao lại Snowden như một cử chỉ thiện chí vìhai bên không có hiệp định về dẫn độ.
Tổng thống Nga Vladimir Putin, một cựu điệp viên KGB có quan hệ không mấysuôn sẻ với Nhà Trắng trong 13 năm cầm quyền, đã từ chối và đề nghị Snowdennhanh chóng quyết định anh muốn đi đâu.
Một trong những nghị sỹ cấp cao nhất của Nga, ngày 7/7, cho biết Snowden nênchấp nhận một đề nghị được Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đề xuất.“Venezuela đang đợi câu trả lời từ Snowden.” Chủ tịch ủy ban đối ngoại quốc hộiNga Alexei Pushkov nói: “Đây có thể là cơ hội tị nạn tốt nhất của anh ta.”
Nhưng những lựa chọn của Snowden từ sân bay Sheremetyevo ở Mátxcơva là kháhạn chế vì đường bay duy nhất tới Mỹ Latinh từ đây phải đi qua Cuba, một quốcgia đã im lặng một cách đáng tò mò trong suốt sự kiện.
Snowden cũng gặp rủi romột quốc gia châu Âu có thể từ chối cho chiếc máy bay chở anh đi vào không phậnnhư đã xảy ra với máy bay của Tổng thống Bolivia Evo Morales vì nó bị nghi ngờcó chở Snowden.
Mọi chuyến bay từ Mátxcơva sang Cuba phải đi qua không phận châu Âu và khôngcó bảo đảm rằng chiếc máy bay chở Snowden không bị chặn lại. Snowden không baogiờ lên chiếc máy bay dự kiến đưa anh từ Mátxcơva đi Cuba ngày 24/6 vừa rồi vàkhông đưa ra lý do nào để giải thích. Các nhà phân tích cho rằng có thể đơn giảnlà anh không được lên máy bay vì không đủ giấy tờ do hộ chiếu của anh đã bị Mỹvô hiệu hóa.
Trong khi đó, Nicaragua tiết lộ những chi tiết trong lá thư Snowden gửi chonước này xin tị nạn, trong đó nói anh khó lòng nhận được một phiên tòa công bằngở Mỹ. “Tôi, Edward Snowden, công dân Hoa Kỳ, viết thư này xin tị nạn ở nước Cộnghòa Nicaragua vì nguy cơ bị chính quyền và các đặc vụ Mỹ truy tố” do tiết lộchương trình do thám lớn của Mỹ, Snowden viết, theo bản tiếng Tây Ban Nha của láthư, đề tên người nhận là Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega.
“Trong hoàn cảnh hiện giờ, khó có khả năng tôi nhận được một phiên tòa côngbằng hay đối xử thích đáng mà có thể đối mặt án chung thân hoặctử hình,” Snowden viết./.
Trần Trọng Hải Minh
