Mấy ngày nay, người dân ở xã Mỹ Quí và Tháp Mười (tỉnh Đồng Tháp) bàn tán xôn xao về việc hàng chục công lúa đang giai đoạn trổ bông của bà Phạm Thị Ngọc Mến (ở xã Tháp Mười) bỗng dưng chết bất thường.
Lúa chuyển sang màu vàng vì bị “cháy” lá, khô bông, không còn khả năng phục hồi, nguy cơ thiệt hại gần như hoàn toàn.
Vụ Hè thu này, gia đình bà Mến gieo sạ hơn 30 công lúa (mỗi công là 1.000m2) giống OM-18. Hiện, lúa khoảng 70 ngày tuổi, đang trong giai đoạn trổ bông.
Bà Phạm Thị Ngọc Mến cho biết ruộng lúa cách nhà khoảng 4km nên không thể theo dõi, giám sát thường xuyên. Nhận thấy lúa của bà có dấu hiệu bất thường nên một người làm lúa gần đó đã thông tin cho bà hay. Ngay lập tức, bà Mến vào thăm đồng thì thấy lá lúa đã cuốn lại, chuyển từ màu xanh sang màu vàng.
Qua kiểm tra, có 4/5 ô lúa của bà bị ảnh hưởng với tổng cộng hơn 22 công; trong đó có 3 ô lúa thuộc địa bàn xã Mỹ Quí (trên 17 công) và một ô lúa thuộc địa bàn xã Tháp Mười (gần 5 công). Chỉ còn một ô lúa (hơn 9 công) nằm gần khu vườn trồng sầu riêng, có gắn camera giám sát là không bị ảnh hưởng.
Bà Mến cho biết thêm ước tính, vụ này mỗi công lúa thu hoạch được khoảng 800kg, giá bán trung bình 6.000 đồng/kg, với hơn 22 công lúa, bà mất trên 100 triệu đồng. Trong khi đó, bà mua vật tư nông nghiệp theo phương thức trả chậm, thường thu hoạch lúa xong mới thanh toán. Tình hình như hiện nay, bà đang lo lắng không có khả năng trả tiền vật tư nông nghiệp và vốn để tái sản xuất lúa cho vụ sau.
Ghi nhận của phóng viên tại khu vực đồng lúa của bà Phạm Thị Ngọc Mến, hơn 22.000m2 lúa của bà nằm ở 4 ô ruộng khác nhau, khoảng 70 ngày tuổi, đang giai đoạn trổ bông. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều khu vực trong 4 ô lúa bị “cháy” lá, khô bông, chết cây; lúa chuyển sang màu vàng, nhìn từ xa như đến kỳ thu hoạch. Xem kỹ những bông lúa, 100% hạt chưa “ngậm sữa," nguy cơ thiệt hại gần như hoàn toàn. Trong khi đó, ruộng lúa kế bên của hộ dân khác vẫn xanh tốt, sinh trưởng, phát triển bình thường.
Nhiều người dân địa phương đến xem diện tích lúa bị “cháy” lá, khô bông, không còn khả năng cứu chữa của bà Mến và thắc mắc, không hiểu sao chỉ có lúa của bà Mến bị như vậy. Trong cùng một ô ruộng, có chỗ lúa bị khô héo, chuyển màu vàng bất thường nhưng cũng có chỗ lúa còn xanh bình thường. Bà Mến và nhiều người dân địa phương nghi ngờ có kẻ gian đã dùng thuốc bảo vệ thực vật phun xịt để phá hoại lúa.
Công ty Trách nhiệm hữu hạn XAG MEKONG ở xã Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp) chuyên cung cấp máy bay không người lái, robot, trí tuệ nhân tạo… trong sản xuất nông nghiệp.
Sau khi xem tình hình ruộng lúa của bà Phạm Thị Ngọc Mến, ông Lê Quốc Trung, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn XAG MEKONG khẳng định phần lúa chuyển sang màu vàng có thể bị phun thuốc bảo vệ thực vật với nồng độ cao, dùng bình xịt, không phải phun xịt bằng drone (máy bay không người lái). Bởi với kinh nghiệm của ông và nguyên tắc hoạt động, khi phun xịt bằng drone sẽ bay theo đường thẳng và đều. Còn ruộng của bà Mến bị phun xịt chủ yếu dọc bờ và lối đi giữa ruộng. Nếu phun bằng drone thì toàn bộ ô lúa sẽ chuyển màu vàng; khu vực lúa cặp ranh cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi thuốc bảo vệ thực vật khuếch tán theo gió.
Tuy nằm cặp ranh lúa của bà Mến nhưng diện tích lúa của ông Cao Văn Thà ở ấp Mỹ An 1, xã Tháp Mười vẫn xanh tốt bình thường. Với kinh nghiệm gần 30 năm sản xuất lúa, ông Thà cho rằng, phần lúa của bà Mến bị vàng, xem như hư hỏng, không còn cách nào cứu chữa. Phần lúa xanh không còn bao nhiêu nhưng cũng chưa biết trổ bông, vào gạo thế nào, thu hoạch cũng rất khó khăn.
Diện tích lúa của ông Đặng Văn Út ở ấp Mỹ Đông 1, xã Mỹ Quí cũng nằm cạnh lúa của bà Mến. Ông Đặng Văn Út cho biết suốt mấy chục năm sản xuất lúa, ông chưa bao giờ thấy tình trạng lúa chết bất thường với tốc độ nhanh và diện tích nhiều như vậy.
Theo ông Lê Văn Ngọt, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Mỹ Quí, Ủy ban Nhân dân xã đã nắm vụ việc lúa đang giai đoạn trổ bông của bà Phạm Thị Ngọc Mến bị “cháy” lá, khô bông, chuyển từ màu xanh sang màu vàng bất thường. Bước đầu, Ủy ban Nhân dân xã đã chỉ đạo lượng chuyên môn đến khảo sát, nắm tình hình thực tế; phối hợp với cơ quan chức năng tiến hành xác định nguyên nhân vụ việc. Trên cơ sở đó, sẽ có hướng giải quyết, xử lý theo quy định của pháp luật.
Phòng Kinh tế xã Mỹ Quí vừa phối hợp với Công an xã Mỹ Quí, đại diện ấp Mỹ Đông 1 tiến hành kiểm tra thực địa, lập biên bản xác minh hiện trạng thiệt hại, tiến hành lấy mẫu lúa tại khu vực bị ảnh hưởng để phân tích, xác định nguyên nhân gây thiệt hại. Đồng thời, lực lượng chức năng phối hợp với Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khu vực Cao Lãnh để tiến hành đánh giá chuyên môn về nguyên nhân và mức độ thiệt hại.
Theo Phòng Kinh tế xã Mỹ Quí, qua kiểm tra thực tế hiện trường và ghi nhận ban đầu, diện tích lúa có biểu hiện vàng lá, “cháy” lá hàng loạt trên diện rộng.
Nguyên nhân ban đầu được nhận định có khả năng do tác động của hóa chất độc hại, với biểu hiện tương tự như các loại thuốc bảo vệ thực vật nhóm 2,4-D hoặc chất có tính năng tương đương. Diện tích lúa bị ảnh hưởng không còn khả năng phục hồi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và thu nhập của người dân. Qua xem xét dấu hiệu ban đầu, có cơ sở nhận định vụ việc có dấu hiệu của hành vi cố ý hủy hoại tài sản của người khác./.