Ngắm tranh Hàng Trống 'kể chuyện' sử Quang Trung, cổ tích Thạch Sanh
Minh Anh
Nhiều bộ tranh kể chuyện lịch sử, văn hóa dân gian đặc sắc đang xuất hiện tại cuộc trưng bày “Sắc xuân qua sưu tập tranh dân gian Tứ bình" của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, kéo dài đến hết tháng 2/2022.
Khi nhắc đến tranh dân gian Hàng Trống, nhiều người thường nhớ đến những Ngũ Hổ, Tố nữ hay với Đông Hồ là Đám cưới chuột, Bé ôm gà... Nhưng thực chất, các dòng tranh dân gian khắc họa nhiều hơn thế, cụ thể là những câu chuyện lịch sử và cả những tích truyện nổi tiếng gắn liền với dân gian. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
''Quang Trung ra Bắc’’ tại triển lãm “Sắc xuân” là một trong những câu chuyện như vậy. Theo nhà nghiên cứu Phan Ngọc Khuê, tranh tứ bình đề tài lịch sử thường mô tả các anh hùng hay các sự kiện quan trọng trong truyền thuyết dân tộc. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Loạt 20 bộ Tứ bình này đang được trưng bày tại triển lãm “Sắc Xuân qua sưu tập tranh dân gian Tứ bình" của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Đây là cuộc trưng bày được tổ chức nhằm đón Xuân Nhâm Dần 2022 và ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2022). (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Bên cạnh câu chuyện lịch sử, triển lãm còn mang đến câu chuyện Thạch Sanh cũng xuất hiện trên bộ Tứ bình cùng tên. Nhà nghiên cứu Phan Ngọc Khuê cũng chỉ ra những bức tranh này được diễn tả theo lối phân cảnh, ước lệ và liên hoàn. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Về nội dung, những bộ Tứ bình đề tài này thể hiện sự đáp ứng và gắn bó chặt chẽ với đời sống thường nhật của người dân khi xưa. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Tác phẩm Kim Vân Kiều truyện của Trung Quốc. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Hai nhóm đề tài Tứ bình kể trên được xếp vào loại tranh trang trí của dòng tranh Hàng Trống. Khi trưng bày trong nhà, đối với tranh khắc họa anh hùng dân tộc, gia chủ thường treo ở nơi trang trọng, thể hiện tái độ tôn vinh, tôn kính. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Triển lãm cũng mang đến nhiều bộ Tứ bình thú vị, mang tính thẩm mỹ, đa dạng cao cho người xem khám phá và chiêm ngưỡng. Bên cạnh là loạt tranh Tứ bình Tố nữ, Bốn mùa còn có Tứ bình Bát tiên, Ngũ tiên, Tứ dân... (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Riêng đối với Tứ bình Tố nữ, triển lãm mang tới ba bộ truyền thống của dòng tranh Hàng Trống và một bộ của dòng tranh Đông Hồ. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Đáng chú ý, bộ Tứ bình Tố nữ Đông Hồ miêu tả bốn cô gái tân thời, mặc đầm Tây, làm tóc phi-dê. Đây cũng là một phiên bản Tố nữ mà chưa nhiều người biết tới trước đây. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Tố nữ truyền thống mô tả bốn cô gái với bốn loại nhạc cụ khác nhau, thể hiện bốn cung bậc cảm xúc. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Tranh Tứ dân mang tên Ngư-canh-tiều-độc lại mô tả và tôn vinh vẻ đẹp của người dân trong thiên nhiên. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
''Soi'' gần vào cảnh sinh hoạt, lao động trên tranh Tứ dân. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Quen thuộc nhất có lẽ chính là những bộ Tứ bình Bốn mùa. Hiện nay, tại triển lãm đang có bảy bộ Tứ bình Bốn mùa với những bút pháp và cách thể hiện khác nhau. (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Triển lãm sẽ kéo dài đến hết tháng 2/2022, tại Phòng triển lãm chuyên đề, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (số 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội). (Ảnh: Minh Anh/Vietnam+)
Triển lãm vừa là dịp để nối dài giá trị của tranh Hàng Trống, vừa là cơ hội để các sinh viên ngành hội họa đưa cái tôi hiện đại hòa quyện vào tác phẩm truyền thống.
Cuốn sách “Dòng tranh dân gian Hàng Trống” với trên 400 bức tranh ảnh của tác giả - nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa được Nhà xuất bản Thế giới và Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội liên kết xuất bản.
Do sự ngắt quãng lịch sử, xã hội và sự thay đổi thị hiếu của người dân, thú chơi tranh dân gian ngày Tết đã giảm hẳn, tuy nhiên tranh dân gian không hề biến mất mà chỉ chuyển hóa thành nhiều dạng khác
Những bạn trẻ trong nhóm S-River Agency trên cơ sở những nét đẹp độc đáo từ tranh dân gian Hàng Trống đã cho ra đời các sản phẩm ứng dụng độc đáo nhằm góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam.
Trong khi "loong coong" là sự va chạm giữa các mảnh gốm với nhau, triển lãm của Trịnh Vũ Hiếu và Bùi Quốc Khánh lại là sự hòa quyện thú vị giữa gốm và kho văn hóa truyền thống dồi dào của Việt Nam.