Trong các công trình nghiên cứu về phong trào công nhân quốc tế, bộsách "Phong trào công nhân quốc tế - Những vấn đề lịch sử và lý luận"(gồm 8 tập) của các nhà nghiên cứu lịch sử Xôviết, do Nhà xuất bản Chínhtrị Quốc gia xuất bản mới đây, được coi là bộ sách trình bày khái quátlịch sử phong trào công nhân quốc tế đầy đủ nhất tính cho đến nay.
Bộ sách ra đời trên cơ sở Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia thựchiện sự chỉ đạo của nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, từ năm 2002,tiến hành triển khai thẩm định, dịch, biên tập, xuất bản bộsách này từ nguyên bản tiếng Nga, do Viện Mác-Lênin (Liên Xôtrước đây) xuất bản năm 1985.
Tập I và II (xuất bảnnăm 2004), tập III (xuất bản năm 2009) của bộ sách được Nhà xuấtbản Chính trị quốc gia xuất bản trên cơ sở bản dịch tiếng Việtdo Nhà xuất bản Tiến bộ, Mátxcơva và Nhà xuất bản Sự thật hợp tác xuấtbản các năm 1985, 1986 tại Mátxcơva. 5 tập còn lại (IV, V, VI, VII,VIII), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia đã tổ chức dịch, hiệuđính, tra cứu, biên tập, xuất bản từ năm 2002 đến nay mới hoànthành.
Tập I của bộ sách đề cập về sự ra đời và sựhình thành của giai cấp công nhân, về những bước đi đầu tiên của phongtrào công nhân trên con đường trở thành một lực lượng xã hội độc lập;tập II của bộ sách trình bày những điều kiện lịch sử của quá trìnhtrưởng thành của giai cấp công nhân và phong trào công nhân trong thờikỳ chủ nghĩa tư bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc, giai đoạn từ năm 1871đến năm 1904; tập III của bộ sách nghiên cứu sự phát triển của phongtrào công nhân quốc tế ở thời kỳ trước Cách mạng Tháng Mười 1917; tậpIV đề cập thời kỳ diễn ra những sự kiện mang tầm thời đại.
Thắng lợicủa Cách mạng tháng Mười Nga đã dẫn đến việc thiết lập chế độ xã hội mớiở nước Nga Xôviết - chế độ xã hội chủ nghĩa. Ý nghĩa vĩ đại của Cáchmạng tháng Mười Nga và vai trò của V.I. Lenin đã làm chuyển biến phươnghướng và tính chất của cách mạng trong giai đoạn phát triển tiếp theo;tập V của bộ sách đề cập thời kỳ sau cách mạng xã hội chủ nghĩa thángMười Nga vĩ đại; tập VI của bộ sách nhiều tập này tập trung nghiên cứusự phát triển của phong trào công nhân quốc tế ở thời kỳ sau Chiếntranh thế giới thứ hai đến những năm đầu của thập kỷ 70 thế kỷ XX; tậpVII đã bao quát toàn diện cuộc cải biến mang tính cách mạng trên toànbộ các lĩnh vực: chính trị, xã hội, kinh tế, tư tưởng, đối nội, đốingoại của giai cấp công nhân và phong trào công nhân ở châu Á, châu Phi,Mỹ Latinh trong suốt giai đoạn sau chiến tranh thế giới thứ hai đến đầuthập ký 1980; tập VIII - tập cuối cùng của bộ sách, là tập nói vềcác lực lượng cách mạng của thời đại ngày nay…
Bộ sách"Phong trào công nhân quốc tế - Những vấn đề lịch sử và lý luận" đượcnhững chuyên gia hàng đầu về tiếng Nga, am hiểu về lịch sử phong tràocông nhân và phong trào cộng sản quốc tế như giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Tấn Việt,Lê Xuân Tiềm, Đào Tấn Anh, Trịnh Trang…, dịch, hiệu đính cùng với sựbiên tập công phu, xuất bản lần này là một cố gắng của Nhà xuất bảnChính trị Quốc gia nhằm giúp bạn đọc có thêm tài liệu tìm hiểu một cáchhệ thống cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và phong tràocộng sản quốc tế.
Mặc dù bộ sách được biên soạn và xuất bản cách đâygần 30 năm, một số luận điểm, nhận định đến nay tỏ ra không còn phù hợpvì thực tiễn lịch sử đã phát triển phong phú và phức tạp, song, xét về ýnghĩa khoa học, tính chuyên sâu, uyên bác, phương pháp nghiên cứu khoahọc, tính lịch sử của các sự kiện, tính lôgíc của các vấn đề được trìnhbày một cách khoa học, đúng đắn trong bộ sách đã làm nên giá trị lịchsử, khoa học lâu bền của nó.
Với những bài học và kinhnghiệm được nêu trong bộ sách này là rất cần thiết và bổ ích trong việc kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, trong nghiêncứu và tổng kết những vấn đề lý luận và thực tiễn của công cuộc đổi mớido Đảng khởi xướng và lãnh đạo. Đồng thời giúp chúng ta những bàihọc, kinh nghiệm quý báu trong quá trình chống chủ nghĩa cơ hội, ngănngừa nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa./.
Phạm Ngọc Huệ (TTXVN/Vietnam+)